0

GROEI& BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren romantisch levenswerk Gerrie Veenstra altijd zon met + Chelsea Flower Show + Een pijpenla als tuin + Clematis tubulosa + Kleurige metamorfose + HELENIUM GROENE OASE om stil te genieten LOMMER KWEKER IN DE kleurenspektakel! paars, lila en roze

inhoud juli/augustus 44 De Botterhutte Van financieel specialist naar kweker, Gerrie Veenstra heeft er geen spijt van. Bij zijn bezienswaardige tuin heeft hij een kwekerij voor bijzondere schaduwplanten en hosta's. 24 reportage Groene pijpenla de kweker De tuin van de familie Veys is slechts 4 meter breed, maar maar liefst 40 meter diep. Ontwerper Chris Ghyselen wist er wel raad mee, hij maakte een route vol beleving. 6 BEZIG Ada Hage-Schipper gaat uit wieden. 8 VERS GEPLUKT Nieuws uit de tuinwereld. 11 COLUMN Van gelukkige tuinman Edwin Oden. 13 TIPS VAN FRANSJE Tuinbelevenissen van een groenredacteur. 4 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 14 EVERGREEN Volgens Michel Lafaille is een ontwerper eigenlijk een reisbegeleider. 20 WIE DURFT? De tuin van Cor Vlugt in Maarssen is allesbehalve doorsnee. 32 KLEURIGE LUSTHOF 5.000 vierkante meter tuin, en eigenaresse Nieske de Winter doet alles zelf. 38 GROENE STILTEPLEK Gemma Diks transformeerde de tuin van Berend en Pascale in een oosterse oase. 50 METAMORFOSE Ton ter Linden en Gert Tabak zijn verhuisd. Hun nieuwe tuin ging op de schop. 60 ANNES AANRADERS Anne Brylla over drie planten die ook na de bloei nog een verrassing geven.

Chelsea Flower Show Eerste keren vergeet je nooit. Miriam Dart ging als enthousiast tuinier voor het eerst naar de wereldberoemde tuinshow en vertelt in geuren en kleuren over haar ervaring. 18 planten 56 Zonnegroetjes in de tuin Helenium is een geweldige borderplant, vooral als partner voor grassen. Van de late zomer tot in de herfst geven de zwierige bloemen de tuin warmte, zelfs als de zon niet schijnt. reportage 65 CLEMATIS TUBULOSA Struikclematissen zijn niet zo bekend. Ten onrechte, volgens Hans Kramer. 66 BORDERRECEPT Wit- en grijstinten in de hoofdrol, al komt er ook wat kleur bij kijken. 68 TUIN-ABC De belangrijkste tuinklussen in juli en augustus. 70 TUINWERK MET GERARD Praktisch advies van een hortulanus. 72 TUINVRAGEN Groei & Bloei geeft antwoord. 74 DIANA'S MOESTUIN Tips van een doorgewinterde moestuinier. 78 BLOEMSCHIKKEN De zon in een mandje. G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 5 80 VERENIGINGSNIEUWS 83 BRIEVEN 85 BEZOEK MIJN TUIN 86 AGENDA 90 VOLGENDE MAAND

BEZIG Wat doen mensen in de tuin? Ada Hage-Schipper (82) uit Zwolle gaat onkruid wieden. Daar gaat ze, op weg naar - zoals zij het noemt - haar ‘hofje’. Haar gereedschap: handschoenen, een emmer en een schrepel. Die schrepel is speciaal. Het is haar favoriete stuk gereedschap, want hij ligt zo lekker in de hand. Ze pakt ’m er dezer dagen vaak bij, want ze is net terug van een week vakantie in Engeland, natuurlijk om tuinen te bezoeken. Het was genieten maar toen ze terugkeerde wachtte de tuin. Daar was in een week het nodige gebeurd. Het onderhoud aan het hofje valt wel mee, want dat is niet zo groot. Maar dat stukje is slechts een onderdeel van een veel groter geheel. Alles rond de woonboerderij is namelijk tuin. Zo is er ook nog een boomgaard met oude fruitrassen, een kruidentuin met veel bijzondere soorten kruiden en voor het laten groeien van de klimbonen in de zelf bedachte ‘bonenkooi’ is weer een apart stuk gereserveerd. Hoe groot de tuin is, weet Ada niet precies. Ze schat rond de 4.000 vierkante meter. Dat hoeft ze niet helemaal in haar eentje bij te houden. “Gelukkig heb ik André, mijn onvolprezen tuinhulp, die de zware klussen voor me doet. Daarnaast krijg ik regelmatig hulp van de mensen van de zorgboerderij hier verderop. Die halen het fruit uit de bomen als het rijp is, want ik klim niet meer zelf de ladder op.” Voor de hagen in de tuin en de schapenweitjes bieden haar schoonzoon en twee kleinzoons hulp als dat nodig is. Er is altijd wat te doen en er wordt dus ook iedere dag gewerkt in de tuin. “Weet je wat het is? Ik word steeds preciezer met tuinieren. Hoe dat komt? Omdat ik meer weet.” Het onderhoud en de dagelijkse klusjes in en om het huis vormen een dagtaak en dat doet Ada allemaal vrijwel helemaal zelf. En als alles af is wordt er gekookt, want dat is naast tuinieren ook een grote passie. Eigenlijk is ze ervan overtuigd dat het tuinieren ervoor zorgt dat ze nog zo beweeglijk en fris is. “Stilzitten is niet goed voor je. Rust roest.” Natuurlijk zit ze wel eens. Op mooie dagen als deze, op een comfortabele stoel op het terras achter de boerderij, met uitzicht op de es, haar hofje, het weidelandschap en de dijk waar optisch gezien haar tuin ophoudt. Daar neemt ze dan ook de tijd voor, voor dat zitten. Dan pakt ze er een fijne witte wijn uit Portugal bij en chips van groenten. En dan kijkt ze net zo lang totdat de duisternis zijn intrede doet. Tekst en beeld Jasker Kamp Zelf kijken Wil je de hele tuin van Ada bewonderen? Dat kan. Op afspraak. Stuur daarvoor een mailtje naar tuingek@bsd4all.org. Wieden wieden wieden

BEZIG

VERS GEPLUKT BOEKENBAL Natuur dichtbij Dat de tuin veel meer is dan inrichting en beplanting ontdek je in De (Be)Leefbare Tuin. Dit boek zorgt ervoor dat je gaat kijken naar de natuur in je tuin Nieuwe salvia Tijdens de Noordelijke Kwekerijdagen presenteerde Tuingoed Foltz in Meeden een nieuwe salvia, genaamd Salvia ‘Ton ter Linden’, als hommage aan de gelijknamige tuinontwerper. Op pagina 50 vind je een artikel over zijn nieuwe tuin in Sleen (Drenthe). Salvia ‘Ton ter Linden’ bloeit van juni tot oktober met dieprode bloemen en kan 150 centimeter hoog worden. Je kunt deze nieuwe salvia bewonderen en aanschaffen tijdens de Salvia- en Echinaceadagen op 14 en 15 juli bij Tuingoed Foltz (zie Agenda op pagina 86), maar je kunt ook op een ander moment de kwekerij bezoeken. Kijk voor meer informatie en openingstijden op www.tuingoedfoltz.nl. en helpt je ontdekken welke organismen er leven. Bij de keuze van planten letten we vooral op de sierfunctie, maar wanneer je ook rekening houdt met de behoefte van dieren maak je van je tuin een stukje natuur. Natuurschrijvers Eli Heimans en Jac P. Thijsse hielden zich begin vorige eeuw al bezig met het overbrengen van de liefde voor natuur. Zij vormden de inspiratie voor dit boek, waarvan het eerste deel gaat over planten en het tweede deel over tuindieren, van insecten tot zoogdieren. De (Be)LeefBare tuin, Peter BuLsing. uitgeverij Loutje, isBn 9789491936104. Prijs € 29,95. Alle bee(s)tjes helpen Bladluizen, mieren, slakken, wespen, rupsen, mollen en ratten, we hebben ze liever niet in de tuin. Maar waarom zijn ze er eigenlijk en wat zeggen ze over je tuin? En waarom hebben we een hekel aan ze? Met het Plaagdierboek leer je deze dieren beter kennen en ga je inzien dat ze ook nuttig zijn voor de tuin. Wil je ze toch bestrijden, dan vind je in dit boek tips hoe je dat kunt doen op een ecologisch verantwoorde manier, dus zonder gif. Aan het woord komen kenners die vanuit hun vakgebied dagelijks met lastige tuinbeestjes te maken hebben, zoals een kweker van biologische rozen, een moestuindeskundige en een ecologisch ontwerper. Verhelderende foto’s zorgen voor herkenning en bevestiging. PLaagDierBoek, suze Peters en Lotte stekeLenBurg. trichis PuBLishing, isBn 9789492881045. Prijs € 19,95. Koelte-eiland Heerlijk, die zomeravonden op een terrasje terwijl de hitte van de dag nog nazindert. Of toch niet? Feit is dat het in de stad vaak een stuk warmer is dan op het platteland. Het kan soms wel zeven graden schelen. Dit grote verschil wordt veroorzaakt door het zogenaamde hitte-eilandeffect. In de stad is er minder groen. Steen buffert warmte en geeft die ’s avonds weer af. Planten verdampen vocht en werken daardoor juist verkoelend. Dit effect van planten is voor heel Nederland nauwkeurig in kaart gebracht. Zo kun je precies zien in hoeverre het hitte-eilandeffect van toepassing is op jouw buurt. Misschien geeft dat nog meer reden om te ijveren voor meer bomen en groenere tuinen in je woonomgeving! Kijk voor meer informatie op www.atlasnatuurlijkkapitaal.nl of hitte-eilanden.nl. 8 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 Voor beginners In Ontdekkingstocht in de tuin doet auteur en beginnend tuinier Myrjam De Keyser een boekje open over hoe zij met vallen en opstaan invulling heeft gegeven aan haar tuin. In korte verhalen - een soort columns - beschrijft zij haar ervaringen, vanaf de ravage die de tuin was na een grote verbouwing tot drie jaar daarna. Door te leren ontwikkelt zij een passie voor tuinieren en dat brengt zij over in dit boek. Een kijk- en leesboek dat geen voorkennis verwacht, voor iedere beginnende tuinier. ontDekkingstocht in De tuin, MyrjaM De keyser. uitgeverij BijzonDer, isBn 9789081093057. Prijs € 10,(excLusief verzenDkosten). uitsLuitenD verkrijgBaar Bij De uitgeverij Door te MaiLen aan MyrjaM@BijzonDer.Be. Foto: iStockphoto

: F o t GROENTIPS o KOOPlust Ooit kocht ik, tijdens een tuinreis met vriendinnen in Engeland, een Clematis recta. Het zien van mooie borders wekt de kooplust op en veel Engelse open tuinen hebben een eigen kwekerijtje. Maar we zaten nog niet in ons busje of de clematis liet zijn kopje hangen. De terugreis overleefde hij ternauwernood en eenmaal thuis gaf hij er definitief de brui aan. En dan te bedenken dat deze clematis ook in eigen land te koop is - en voor een veel lagere prijs! Ook om andere redenen is een plant meenemen van vakantie geen goed idee. In Zuid-Europa (en ook in de VS) heerst op dit moment de besmettelijke plantenziekte Xylella fastidiosa. Xylella verwoest Italiaanse olijfgaarden en rukt steeds verder op. De ziekte kan door heel veel planten worden overgebracht en omdat het lang duurt voor een aangetaste plant er ziek uitziet, kun je niet zien of je nieuwe aanwinst iets onder de leden heeft. Ook Hemerocallis is een waardplant van Xylella. Om die reden mogen kwekers niet langer Hemerocallis uit de VS importeren zonder gezondheidscertificaat. Koop deze planten dus bij een betrouwbare kweker! In haar vrije tijd tuiniert Groei & Bloei-redacteur Fransje van Dorp met veel plezier in haar volkstuin. Op deze plek doet ze verslag van wat haar bezighoudt. Foto: Imageselect Jaloers Laatst had ik een leuke ontmoeting met mijn Amerikaanse overbuurman. Normaal gesproken zie ik hem weinig. Hij doet iets belangrijks bij een multinational en is veel weg. Maar nu betrapte ik hem in een boomrijke zijstraat, waar hij een beetje schichtig bladeren aan het verzamelen was. “For the hedgehog”, zei hij toen ik hem vragend aankeek. Dat nam me enorm voor hem in en ik haastte me naar de schuur om een bladhark te halen en ook een duit in het zakje te doen. Later kwam de jaloezie. Waarom hij wel een egel in z’n tuin en ik niet? Wat kan ik doen om dit stekelige knuffelbeest te paaien? Inderdaad: een wild hoekje in je tuin (bladeren, takken), maar ook - en dat is van belang in een warme zomer - voldoende vocht. Bij droogte help je de egels door het neerzetten van een schoteltje vers water. Fransjes SpadeZAAG Hoe leuk tuinieren ook is, er zijn klussen die ik zo lang mogelijk uitstel. Zoals het aanpakken van een verwilderd stuk tuin langs de sloot. Behalve brandnetels en moerasspirea, stond daar ook een flinke pol Hakonechloa, die dringend aan renovatie toe was. Ik besloot een deel op te ruimen en een deel opnieuw te planten, iets dichter bij het pad. Normaal pak ik voor zo’n klus een spade om de plant op te graven en een oud keukenmes om de kluit te delen. Deze keer gebruikte ik een geleende ‘Golden Zaba’, een kruising tussen een spade en een zaag. Het blad van de zaba lijkt op een krokodillenbek: uitlopend in een punt en met scherpe tanden aan de zijkanten. Je zaagt er wortels moeiteloos mee door. Jammer van de forse prijs (€ 49,95), maar voor pittige verplantklussen lijkt het mij een nuttig ding. Foto: Fransje van Dorp G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 13 m I g a e s e l e c t

EVERGREEN Poëtische magiër Groen is hun werk, maar is tuinieren ook hun hobby? Groei & Bloei interviewt en fotografeert groenprofessionals voor de rubriek Evergreen in hun tuin. In aflevering tien aan het woord: Michel Lafaille, tuin- en landschapsontwerper, docent en schrijver. Tekst en beeld Jasker Kamp 14 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018

EVERGREEN

CHELSEA FLOWER SHOW Op BEDEVAART De eerste keer vliegen, de eerste kus, de eerste keer Chelsea Flower Show. Dingen die je nooit, maar dan ook nooit meer vergeet. Groei & Bloei-redacteur Miriam Dart ging voor de allereerste keer naar het beroemde groenevenement in Londen. Nooit te vroeg, nooit te laat ‘Al zoemen de bijtjes in de klimhortensia, geuren de seringenpluimen en bloeien de rozen in de tuin, er is een moment dat ik binnen blijf zitten. Met de gordijnen dicht. Om het dagelijkse BBC-verslag van de Chelsea Flower Show te volgen, de best bezochte tuin-, bloemen- en landschapsshow ter wereld. Maar nu sta ik er zelf. En wat wil ik als eerste? De 26 unieke showtuinen van Britse en internationale tuinontwerpers zien. Showtuinen met volwassen bomen en weelderig bloeiende beplanting, sculpturen, fonteinen, gemetselde muren en huisjes met begroeide pergola’s. Op de Chelsea Flower Show is nú alles op z’n top en met elkaar in evenwicht. Je ben hier niet een weekje te vroeg of een weekje te laat voor de uitbundige bloei, zoals meestal bij gewone tuinbezoekjes. Het lijkt dus of de showtuinen al jarenlang liefdevol op deze ‘grounds’ worden verzorgd. Maar ze zijn op kwekerijen voorbereid en hier in een kleine maand aangelegd.’ Ervaring 1 Ervaring 2 Kleiner dan het op tv lijkt ‘Op Chelsea zijn prestigieuze RHS-medailles en speciale awards te winnen. Een daarvan is de BBCpublieksprijs. De camera van de Britse zender filmt dan ook alle dagen de tuinen, planten en bloemen, waarbij Monty Don en de andere presentatoren van Gardeners’ World hun gloedvolle verslag uitbrengen. Monty kan dan ernstig overkomen, bijvoorbeeld als hij op plechtige toon de show in verband brengt met een pelgrimstocht. Het voelt ook een beetje zo, als we schouder aan schouder, voetje voor voetje op weg zijn naar de Main Avenue, waar de grotere showtuinen zijn ingericht aan een laan met statige platanen. Mij wordt nu duidelijk dat alles op tv er groter uitziet dan in het echt: de tuinen, de paden - en ja, zelfs Monty in zijn buitenstudio.’ 18 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 Net als in de film ‘Had ik nu maar ergens een dure flaphoed gekocht, dan bleef ik hier de hele dag in de brandende zon staan genieten. Naar de andere tuinen kijken? Niet nodig, idyllischer bestáát niet. In de ‘Trailfinders South African Wine Estate’-tuin van Jonathan Snow lijkt het net alsof ik in een scène zit van een gelukkige film. Hier, op steenworp afstand van de Theems, sta ik in een warm stukje Zuid-Afrika met een symmetrisch, witgepleisterd wine estate in Kaap-Hollandse stijl. Rozen laten zich speels over een pergola leiden op een bordes, met daarvoor een dromerige, romantische tuin. Er staan ook prachtige fynbosplanten (vegetatie uit de Kaapstreek), zoals Agapanthus, gladiolen, kniphofia’s en de bekende pelargoniums.’ Ervaring 3

CHELSEA FLOWER SHOW Ervaring 4 Goudeerlijk advies ‘In de Great Pavilion, een witte tent met een oppervlakte van twee voetbalvelden, zijn bloemenarrangementen te bewonderen en de plantenpresentaties van kwekers. Aan het grote aantal displays met cactussen te zien, worden ook hier de succulenten populairder. Zelf vindt Bryan van Southfield Nurseries de plant lelijk, maar hij beschouwt de bloemen ervan als de mooiste die er zijn. Hij kweekte zijn variëteiten onder meer van de Rebutia ‘Abricot Ice’, die als een voldaan kind in het midden van het display ligt. Zet cactussen altijd op de zonnigste plek in huis, raadt hij aan. Houd ze droog van oktober tot maart, geef daarna eens per week water, en voeg daar tijdens het bloeiseizoen elke tweede week wat cactusvoeding aan toe.’ Poseren met Amalia ‘George van Brookfield Plants pikt mijn Nederlands op. Zal hij als kweker uit Kent even poseren bij ‘Amalia’? Deze grote hosta met geel blad en gegolfde donkere rand is nieuw in zijn assortiment (te koop bij onder andere kwekerij De Kleine Plantage). De plant houdt van Ervaring 5 ochtendzon en middagschaduw, vertelt hij. Laat de bloemstelen ervan staan in de winter, dan weet je weer waar hij volgend jaar opkomt. Tegen de naaktslakken zet hij in maart nematoden (aaltjes) in. Ervaring 6 Uitverkoop ‘De stand van Flowers from the Farm is een spectaculair levensecht bloemenschilderij. Een slaperige boer is op weg naar de markt, zijn wagen volgeladen met aardappelkratten en hoog opgestapelde emmers vol pioenen, lupines en andere kleurrijke seizoensbloemen. ‘Alle bloemen zijn gekweekt op lokale boerderijen met een zogenoemde lage ecologische voetafdruk,’ vertelt Justine van dit Britse bloemennetwerk, ‘en door het gebruik van traditionele teeltmethoden is er ook weinig water nodig.’ Lief, die muurbloemen. Daar houdt mijn moeder zo van. Nu kun je tijdens de show wel zaden en plugplantjes kopen, maar op planten en bloemen kun je alleen maar hopen bij de great plant sell-off. Terwijl Justine met mij praat, wordt het elke minuut voller en chaotischer in de Pavilion. Bezoekers gaan met een gretige blik in lange rijen staan, vooral bij de rozen- en bomenkwekers. Dan klinkt om vier uur een bel: het startsein voor de verkoop en veiling. Er is geroezemoes, geroep, gejuich. Het lijkt hier niet meer de laatste dag van de Chelsea Flower Show, maar uitverkoop bij de Bijenkorf. Ook Justine krijgt het druk. Onverwacht drukt ze mij tussendoor twee grote bossen muurbloemen in de hand. ‘Voor mum. Met de complimenten van Chelsea.’ Onvergetelijk.’ Tekst Miriam Dart Beeld Monique Nillesen Fotografie & Artwork G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 19

WIE DURFT? Out of the box tuin In deze rubriek tonen we tuinen waar de eigenaar trots op is. Maar ... het kan altijd beter. Deskundigen Bart, Jasper en Martin recenseren deze keer de tuin van Cor Vlugt in Maarssen. 'Mijn tuin (90 m²) is een eigen ontwerp. Ik wilde een gemakkelijk te bewerken tuin, die zowel in de winter als zomer een bont gekleurd aanzien geeft. Daarom heb ik onder andere Acer, Berberis, Cotoneaster, Cornus, Euonymus, Hedera, Ligustrum, Pleioblastus (bamboe) en Prunus geplant. De meeste planten zijn ook geschikt om in verschillende hoogtes (lagen) te laten groeien (ook boven elkaar), om zo meer kleurencombinaties te creëren. De vrij grote vijver met fontein loopt door tot aan/in het terras. Voor schaduw op het terras heb ik twee bolcatalpa’s geplaatst. Om een betere habitat te creëren voor de waterlelies, wil ik de vijver graag wat dieper hebben. Ook zou ik de hoge beplanting om de vijver willen verminderen en daar iets moois creëren met bonte grassoorten en minivarens. De vijver komt dan beter uit en ik kan mijn zelfgekweekte creaties meer de ruimte geven, zodat er nog meer diversiteit komt. Ook het ‘levend lijnenspel’ zou ik willen verbeteren en uitbreiden. Als ik tussen de planten loop (sta) geniet ik van hun schoonheid. Ook borrelen er dan nieuwe ideeën op. Als het donker wordt en de verlichting aan gaat, geeft dit een aparte sfeer: de schaduwen en kleurcontrasten komen dan nog duidelijker uit. Vanwege mijn snoeipassie en om creatief bezig te zijn, kweek ik uit eigen stekken planten op stam.' u 21

22 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018

DE KWEKER De mystiek van SCHADUW PLANTEN

GERRIE VEENSTRA Wie het erf van tuin en kwekerij De Botterhutte oprijdt, belandt in een andere wereld. De sfeervolle boerderij van kweker Gerrie Veenstra in het Gelderse Halle wordt bijna bedolven door planten. ‘Mensen en planten vormen een hemelse combinatie.’ Tekst Hester van Gent Beeld Jasker Kamp e.a

REPORTAGE LUSTOORD met kabouterbos

REPORTAGE Meer tuinvrouw dan huisvrouw, zo omschrijft Nieske de Winter zichzelf. Zomer en winter zorgt ze met grote toewijding voor haar tuin, want die moet honderd procent zijn. Tekst Nicolien van Doorn Beeld Robert Mabic Rondom de vijver een border met onder meer Phlox, Monarda, Verbena hastata, Veronicastrum en Veronica.

REPORTAGE

REPORTAGE Van saaie achtertuin naar oosterse oase. Voelden Pascale en Berend zich eerst niet uitgenodigd in hun tuin te zitten, dankzij het ontwerp van Gemma Diks genieten ze nu elke dag van groene rust. Tekst Edwin Oden Beeld MHGP/Modeste Herwig ZEN in de tuin

REPORTAGE OP PAD IN EEN PIJ PEN LA G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 45

REPORTAGE Het terras is opgetrokken uit arduin, een kalksteen die afkomstig is uit de Belgische Ardennen. De grote hazelaar van de buren draagt bij aan het volwassen gevoel. n Belgische steden zie je dit soort enge tuinen heel vaak”, weet de Vlaamse architect uit ervaring te vertellen. “Meestal worden ze omsloten door betonmuren, dat was hier ook het geval. Deze tuin is niet alleen 4,30 meter breed, maar ook nog eens 40 meter lang. Die markante vorm maakte dat ik het heel anders dan anders wilde aanpakken.” Na elke 6 meter zorgen blokken van haagbeuk (Carpinus betulus) dat de tuin deels wordt afgesloten. Het middenpad vormt de lange zichtlijn naar achteren toe. “Door de opdeling in compartimenten oogt deze tuin veel minder lang en smal. De repetitie zorgt dat er na elk segment een verrassing volgt. De grote vaste planten zorgen steeds voor beleving en attractie in de afzonderlijke segmenten. Vanaf het terras dat aansluit bij de woning, hebben de eigenaren een waanzinnig zicht naar achteren toe.” Vanaf het huis volgt een lange, aangename wandeling naar achteren. Een wandeling die deze mensen geregeld moeten maken om de achterpoort of vuilnisbakken te bereiken. Karaktervol & dominant Van tuinieren hadden de tuineigenaren geen kaas gegeten, daarom kreeg Chris in de beplanting de vrije hand. “Omdat we 46 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 I het moesten doen met weinig meters, heb ik geprobeerd om planten te kiezen die per vierkante meter een gigantisch effect geven. Macleaya (pluimpapaver) is zo’n karaktervolle vaste plant. Hij heeft mooi, grillig blad en wordt wel 2 à 3 meter hoog. Daar heb ik bij het uitkiezen het meest op gelet: dat er voldoende afwisseling zat in het blad. Dat de grassen, groot blad en klein blad elkaar steeds afwisselen. Geranium en Astrantia zal ik nooit naast elkaar zetten; de bladeren lijken te veel op elkaar.” Macleaya woekert een klein beetje, maar dat ziet de tuinarchitect eerder als een voordeel dan als een nadeel. Sterker nog, de meeste planten zijn uitgekozen op hun dominante karakter. “De planten die hier groeien komen elk jaar betrouwbaar terug, neem maar een Persicaria of een Geranium. Ik heb liever dat ze na een jaar of vier een keer gesplitst moeten worden dan dat ze steeds vervangen moeten worden.” De tuineigenaren krijgen van de architect altijd een plantenlijst mee met daarop een omschrijving van hoogte, bloeitijd en kleur, maar ook de verzorging. Hierop staat bijvoorbeeld vermeld dat de planten elke drie à vier jaar gescheurd moeten worden. “Begrijp me niet verkeerd, er staan geen woekeraars in deze tuin. Aster ageratoides ‘Harry Schmidt’ bijvoorbeeld vind ik prachtig, maar ik heb deze bewust niet

METAMORFOSE

METAMORFOSE DIT IS HEM Ton ter Linden (82) en Gert Tabak (62) zijn onlangs neergestreken in Sleen in Drenthe, niet ver van de plek waar Ter Linden met de 1,5 hectare grote Tuinen van Ruinen eind vorige eeuw grote bekendheid verwierf. De nieuwe tuin is heel wat kleiner. Een bewuste keuze, gezien de leeftijd van beide mannen. ZO WAS IE G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 51 TUIN OP DE SCHOP

PLANTEN ZOMERJURKJES Opwaaiende

PLANTEN 10HELENIUMS stralende Helenium ‘Red Army’ De elegante bloemen in een pittige tint rood vallen al van een afstandje op. Deze stevige, niet al te hoge helenium bloeit lang door. Hoogte: 70-80 cm; bloei: juli-sep. Helenium ‘Ragamuffin’ Opvallende nieuwe cultivar uit Engeland. De bloemblaadjes zijn geel met rood en iets omhoog gekruld. Het hartje is groen tot paarsig bruin. Hoogte: 100-120 cm; bloei: aug-sep. Foto: MHGP/Visions/Plants in Focus Helenium ‘Rubinzwerg’ Een van de meest populaire cultivars. Prachtig diep roodbruin met een donker hart, waarin aan het begin van de bloei de gele meeldraden goed te zien zijn. De bloemblaadjes zijn aan de buitenkant soms geel gestreept. Niet echt een dwerg. Hoogte: 90100 cm; bloei: juli-aug. Helenium ‘Rauchtopaas’ Vrij grote bloemen met iets naar boven gebogen bloemblaadjes. Aan de binnenkant zijn ze oranjegeel, aan de buiten- en onderkant meer roodbruin. Hierdoor ontstaat een tweekleurig effect. Hoogte: 120-140 cm; bloei: juli-aug. Helenium ‘Little Orange’ Een nieuwe selectie met vrij kleine, sierlijke, helder oranje bloemen. Deze cultivar is als zaailing gevonden door Henk Jacobs, die de Nationale collectie Helenium beheert. ’Little Orange’ is erg mooi voor kleine borders en kan ook in een pot groeien. Hoogte: 70 cm; bloei: juli-aug. ] G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 59 Foto: MHGP/Visions/Plants in Focus

PLANTEN Annes AANRADERS Anne Brylla, van kwekerij Mark en Rein Bulk, kijkt met een kunstenaarsoog naar planten. In de laatste aflevering van deze rubriek buigt Anne zich over de fotogenieke Glycyrrhiza, vrolijke Colutea en decoratieve Heptacodium. Alle drie zorgen ze na de bloei nog voor een verrassing. Tekst Hester van Gent Beeld Mark Bulk, e.a. Glycyrrhiza yunnanensis Deze vaste plant heeft opvallende en decoratieve zaadbollen. Knip je er een takje af, dan blijft het jarenlang goed. Als we kleine plantjes meenemen naar een beurs en we leggen er zo’n takje naast, zijn ze in een mum van tijd weg. Iedereen vindt ‘m mooi! Glycyrrhiza yunnanensis bloeit van juni tot augustus met lichtpaarse bloemen. Ze zijn niet groot en opvallend, maar wel vrolijk en elegant. Het frisgroene, lancetvormige blad is samengesteld. De stekelige zaadbollen verschijnen als het blad nog aan de plant zit. Van een afstandje lijken het net bloemen. Het blad valt af, maar de stengels met zaadbollen verhouten. Vooral met mist en spinnenwebben is het een plaatje. Als je ervan houdt om foto’s te maken, is dit een absolute must have. Hij is zo fotogeniek! In de tuin kun je hem gewoon z’n gang laten gaan. Zolang hij niet te nat staat, vindt hij alles prima. Hij houdt van zon, maar in de halfschaduw gedijt hij ook uitstekend. Glycyrrhiza yunnanensis komt uit, de soortnaam zegt het al, de Chinese provincie Yunnan en is goed winterhard. Hij woekert niet en waait niet plat. In het voorjaar kun je hem gewoon boven de grond afknippen. Hetzelfde jaar groeit hij weer uit tot een hoogte van 1,7 meter. Piet Oudolf past hem veel toe in zijn beplantingen vanwege het wintersilhouet en omdat hij mooi combineert met grassen. Hij past goed tussen andere vaste planten, maar omdat de plant zo hoog wordt, kan hij ook tussen heesters staan. Als hij in het voorjaar maar voldoende licht heeft om een goede start te maken. Bij ons staat hij bij een Elsholtzia. Glycyrrhiza yunnanensis is het broertje van zoethout of Glycyrrhiza glabra. Ze maken deel uit van de grote vlinderbloemenfamilie (Fabaceae). Het enige nadeel van deze plant vind ik de moeilijke naam; ik vergeet steeds hoe ik die moet schrijven. Het is een plant van uitersten. Hij is natuurlijk en artistiek tegelijk. Maar ook wild vanwege het stekelige en tegelijk getemd omdat hij 60 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 netjes op z’n plaats blijft en niet aan de wandel gaat. Bij ons staan ze al jaren op dezelfde plaats en elk jaar groeien ze weer uit tot indrukwekkende planten. Uiterst boven en boven G. yunnanensis in de zomer en de herfst. Foto: Gardenworldimages

Een PLANTEN stevige jongen Over Clematis is al heel veel geschreven, want deze klimplanten zijn enorm populair. Dat ligt heel anders bij de zogenaamde struikclematissen. Ten onrechte. ‘Kijk bijvoorbeeld eens naar Clematis tubulosa’, zegt kweker Hans Kramer. ‘Als je die eenmaal hebt, wil je hem nooit meer missen.’ Bij het grote publiek zijn struikclematissen nog nauwelijks bekend. Wij noemen clematissen uit deze groep liever ‘staande clematis’ of vaste plant-clematis. Die laatste naam is misschien nog het meest illustratief. “Is dat een clematis? Zo heb ik ze nog nooit gezien”, hoor ik vaak als klanten langs de grote, blauwbloeiende pollen in de moederbedden lopen. Mijn kennismaking met de vaste plantclematis dateert van zeker dertig jaar geleden, toen ik van een Limburgse tuinliefhebber een C. heracleifolia ‘Davidiana’ kreeg, zoals hij toen nog heette. Tegenwoordig is Clematis tubulosa de correcte naam. Van de Clematis Heracleifolia Groep is Clematis tubulosa verreweg de stevigste. De taaie, wat houtige stengels worden nooit hoger dan 80 cm en staan als een huis. De stengels staan vlak bij elkaar. Dat komt omdat de plant met z’n korte uitlopers een dichte mat van scheuten vormt. Je zou deze clematis dus ook als bodembedekker kunnen bestempelen. De groei van Clematis tubulosa is zo goed dat ik hem met een gerust hart voor het openbaar plantsoen zou willen aanbevelen. Denk nou niet dat deze kwalificatie afbreuk doet aan de plant, want ik zou hem nooit meer willen missen. Niet alleen vanwege bovengenoemde eigenschappen, maar ook omdat er geen struikclematis is met zulk mooi gezond, donkergroen, ietwat glimmend loof. Je moet wel een poosje wachten tot de werkelijke show begint, want vanaf half augustus begint de plant pas te bloeien. Dan openen zich de kleine, trompetvormige bloemen, waarvan de trossen goed boven het blad uitstaan. Ze zijn diep donkerblauw en bij het uitbloeien wordt de basis van de bloemblaadjes wit, zodat het lijkt of ze een wit hartje hebben. Dat gaat door totdat de vorst er een eind aan maakt, maar zelfs dan krijgen we nog een toegift in de vorm van mooi zilverig zaadpluis. Laat het dichte gewas alsjeblieft gedurende de winter staan. Egels willen zich er graag tussen verschuilen. Pas in maart wordt de hele zaak met een heggenschaar tot 10 cm boven de grond afgeknipt en kan het feest weer beginnen. Al met al redenen genoeg om Clematis tubulosa van harte aan te bevelen. En dan heb ik de belangrijkste nog niet genoemd: mijn originele plant staat na al die jaren nog op dezelfde plaats, ondertussen wel 5 m2 innemend. Met de herinnering aan een mooie tuindag in Limburg, dertig jaar geleden. ] Tekst Hans Kramer Beeld Hans Kramer e.a. Hans Kramer Hans Kramer is kweker. Op zijn kwekerij De Hessenhof (www.hessenhof.nl) in het Gelderse Ede vind je een grote keuze aan biologisch geteelde vaste planten, die op de eigen kwekerij worden opgekweekt en vermeerderd. Hans is een pleitbezorger van sterke, botanische soorten, die je ook in de natuur kunt aantreffen en die in de tuin jarenlang meegaan. G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 65 Clematis tubulosa

TUIN ABC B A G H I J 68 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 U D CD E F KLM roogte te lijf Wanneer het langere tijd droog en warm is, kunnen de planten het moeilijk krijgen. Toch is het niet goed om ze te snel water te geven. Geef ze eerst de kans om dieper te wortelen op zoek naar water, daar worden ze sterk van. Maar als planten slap blijven hangen wanneer de zon weg is, dan is het tijd om in te grijpen. Een klein beetje water zal de wortels niet bereiken. Geef daarom een flinke plens. Doe dit in de avond of vroege ochtend zodat het vocht niet direct verdampt in de hete zon. nu doen! juli/augustus Als tuinier ben je nooit klaar, er is altijd wel iets te doen in de tuin. In dit tuin-abc vind je iedere maand de belangrijkste tuinklussen. Het is nu volop zomer, dus we gaan vooral genieten. Maar er is ook werk aan de winkel. Tekst Marianne Vrijhof Beeld iStockphoto e.a. V W Z arme kas Foto: GAP Photos Op warme zomerdagen met felle zon loopt de temperatuur in de kas snel op. Alleen ventileren is dan niet afdoende. Je zult andere maatregelen moeten treffen om het koel te houden en te voorkomen dat planten verbranden. Er zijn speciale matten te koop die de zon weren, maar wel licht doorlaten. Je kunt ze aan de binnen- of buitenkant van de kas bevestigen. Een voordeliger alternatief is de zonkanten van de kas aan de buitenkant te witten met zonwerende verf (bijv. Temperzon). Deze verf is bij droog weer wit (dus zonwerend) en bij regen juist transparant, zodat het weinige licht op een regendag wordt doorgelaten. De verf is gemakkelijk te verwijderen met een droge borstel. YW X TIP Ga voor een volledige TUINKALENDER en FILMPJES naar WWW.GROEI.NL.

W Z TUINIEREN IN DE TUIN MET GERARD Gerard van Buiten is hortulanus van de Botanische Tuinen Utrecht. ‘Als zoon van een tuinbaas kreeg ik de liefde voor planten en tuinieren met de paplepel ingegoten. Voor een plantenfreak als ik valt er op mijn werkplek altijd iets nieuws te ontdekken.’ In de Tuinen ligt een flinke lap gazon en ook een stuk bloemrijk grasland. Wat wordt er gedaan om dat in goede conditie te houden? ‘Over de verzorging van het gazon hoor je soms wilde verhalen. Hier doen we niet meer dan nodig is.’ Prikken met een riek. Witte klaver. G ras is een wonderlijke plant, zegt Gerard. Omdat het groeipunt vlak boven de grond zit, kun je het eindeloos afmaaien. Bij onkruiden als witte klaver, paardenbloem, weegbree, madelief en kruipende boterbloem is dat net zo. Om snel te kunnen groeien, moeten ze wel genoeg licht krijgen. Geef je het gras extra mest, dan groeit het sneller, wordt het sterker en kan het beter concurreren met omringende onkruiden.” Voor de verzorging van het gazon krijgen tuiniers soms de meest wonderlijke adviezen. “Er wordt hun verteld dat ze flink moeten verticuteren, kalk moeten strooien tegen mos, onkruid- en mosbestrijdingsmiddelen moeten gebruiken en regelmatig meststoffen moeten strooien. Maar laat je alsjeblieft niet te veel aanpraten. Verticuteren is alleen nuttig bij een dichte, vervilte zode. In zwaar betreden gazons kun je prikken met een riek; dat belucht dieper zonder de zode sterk te beschadigen en is voor de doorsnee tuin meer dan genoeg.” Wat mos betreft: als je snapt wat er gebeurt, weet je ook wat je ertegen kunt doen. ”Mos groeit in de winter door en gras niet, vandaar dat je in het voorjaar schrikt van al dat mos. Maar als je eind april/begin mei voldoende stikstof geeft, haalt het gras het mos in no time in. Bloedmeel is daarvoor heel geschikt. Het werkt snel en je krijgt er mooi donker gras van.” En strooi vooral niet zomaar kalk op het gazon! “Een gazon groeit het best bij een pH tussen 5 en 6. Het kan zijn dat je grond te zuur is, maar in heel veel tuinen is dat niet zo. Strooi je kalk op een kalkrijke grond, dan krijg je alleen maar meer onkruid in je gazon.” 70 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 GAZON & GRASLAND

TUINVRAGEN VOOR JOU UITGEZOCHT Op zoek naar een oplossing voor een tuinprobleem? Groei & Bloei geeft advies. Mail je vraag naar groenadvies@groei.nl (Nederland) of info@tuinpunt.be (België). Zieke Chelone Op de blaadjes van mijn Chelone komen elk jaar bruine vlekken. Is daar iets aan te doen? Waarschijnlijk is het Botrytis. Deze schimmel is echt overal en planten die niet vitaal zijn, kunnen er door worden aangetast. Dit gebeurt vooral als de luchtvochtigheid hoog is en in ons klimaat is dat vaak het geval. Optimale groeiomstandigheden (genoeg NEPGAZON Ik ben op zoek naar een geschikte bodembedekker ter vervanging van mijn gazon. Ik tuinier op zandgrond en een deel van de dag is er schaduw. Welke planten zijn geschikt? Diverse soorten Acaena (stekelnootje) vormen een mooie mat. Nadeel is dat er vruchtjes aan komen die aan je kleren blijven hangen. Leptinella squalida (syn. Cotula squalida) is ook een mooie bodembedekker. Op natte, zware grond doet hij het niet goed, maar in deze tuin is daarvan geen sprake. In de schaduw is Asarum caudatum een aanrader en op zeer droge plekken is Muehlenbeckia complexa te proberen. Hoewel deze planten in principe een gazon kunnen vervangen, is het niet zo dat je er geen werk meer aan hebt! Vaak ontstaan er kale plekken en omdat zo’n ‘mat’ minder dicht is dan een gazon (en niet wordt gemaaid) moet er regelmatig worden gewied. 72 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 voedsel, niet te droge en humusrijke grond) maken de plant minder vatbaar. Verder kun je spuiten met een biologisch plantenversterkend middel (Ecostyle). De vlekken op deze bladeren gaan nu niet meer weg, maar volgend jaar zal de aantasting dan hopelijk wat minder zijn of zelfs helemaal wegblijven. In een bak Ik wil een bak van 240 x 80 cm beplanten met vaste planten. De bak is zo’n 25 centimeter diep. Welke planten (liefst met een hoogte van 30 tot 50 cm) zijn hiervoor geschikt en kan ik er ook grassen in zetten? Foto: GAP Photos De gekozen planten moeten goed tegen droogte kunnen. Gebruik geen potgrond (of ten hoogste een kwart) maar een mengsel van tuingrond, klei en eventueel gebakken kleikorrels. Ook lava is geschikt. Dat zorgt ervoor dat het overtollige water gemakkelijk weg kan (er moeten natuurlijk wel gaten in de bak zitten). Ook blijft lava altijd iets vochtig, en daar profiteren de planten weer van als het droog is. Geschikte grassen zijn Stipa tenuifolia, andere Stipa-soorten en lage Festuca. Bij de vaste planten kun je denken aan Sedum, Sempervivum, Saxifraga, Euphorbia, Salvia, tijm, Ballota, Stachys byzantina en Penstemon pinifolius (zie foto). Dit lijstje is bij lange na niet compleet, er is nog veel meer mogelijk! Foto: GAP Photos

TUINIEREN MOESTUINTIPS Diana’s Diana Stek moestuiniert met hart en ziel in haar volkstuin. (www.mooiemoestuin.nl) Geniet met haar mee. Oogsten in juli Knoflook, uien en sjalotten oogst je doorgaans in juli. Wacht tot de planten omvallen en het blad bruin en dor wordt, trek ze dan met blad en al uit de grond. Na de oogst moeten de planten verder afsterven en drogen. Liefst op een koele, luchtige plek, bijvoorbeeld onder een afdakje. Je kunt de planten in bosjes ophangen of naast elkaar leggen. Na ongeveer een maand is het blad en vooral ook de hals van de plant verdroogd. Dan kun je blad en wortels afknippen en de ui, knoflook of sjalotten in kratten bewaren. Op een koele, vorstvrije plaats blijven ze (afhankelijk van het ras) tot in het volgende voorjaar goed.

BLOEMSCHIKKEN Roel van den Biggelaar schikte dit boeket van zomerbloemen in zonnig geel en groen. De mand van gevlochten zeegras zorgt voor een extra zomers tintje. Het boeket verandert naarmate het rijper wordt - het wordt steeds mooier.

BLOEMSCHIKKEN De zon in een mandje WERKWIJZE • Plaats het emmertje in de mand. Vul het helemaal met steekschuim. Dit zorgt ervoor dat je de bloemen diep kunt steken, waardoor ze flink water kunnen pakken en het boeket stevig wordt. Zorg dat het steekschuim voldoende water heeft opgenomen. • De bloemen eerst flink schuin aansnijden, dat steekt makkelijker en de bloemen nemen beter water op. • Begin met de basis: steek het Ligularia-blad kort over de rand van de mand om het steekschuim en de rand van de emmer weg te werken. De grote, glanzende bladeren zijn hartvormig en hebben een duidelijke nerf. • Daarna de gladiolen steken: maak hiervan een goede verdeling in het stuk. • Verwerk vervolgens de overige bloemen en grassen tot een zonnige compositie. Let erop dat je de bloemen zoveel mogelijk in één richting steekt, zodat je redelijk veel bloemen in een relatief kleine ondergrond kunt steken. • Vul het water dagelijks aan. ] Tekst Anita Meuleman Beeld Fred Roest Arrangement Roel van den Biggelaar Speelse fonteintjes van het siergras Panicum virgatum ‘Fontaine’ zorgen voor een nonchalante toets. De oranje meeldraden laten de citroengele bloem van Eremurus extra sprankelen. NODIG • mand van zeegras • plastic emmertje (passend in de mand) • blokken steekschuim • bloemen in geeltinten, bijv. zonnebloem, Eremurus (naald van Cleopatra), Alstroemeria (incalelie), gladiool, dahlia • groennuances, bijv. Moluccella (klokken van Ierland), Ammi visnaga (witte dille), Ligularia-blad, Panicum virgatum ‘Fontaine’ (fonteingras), Setaria (groene naaldaar) G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 79

Van de vereniging Groei & Bloei is niet alleen een magazine, maar ook een actieve tuinvereniging. Op deze pagina's een kijkje achter de schermen. Knibbelknabbelknuisjehuisje Wie had er nu de mooiste stand op Beervelde? Dat is natuurlijk lastig te bepalen, maar zeker is dat Groei & Bloei wel een heel opvallende - misschien wel de opvallendste - stand had tijdens de voorjaarseditie van deze zeer populaire tuinbeurs in België. Duizenden mensen trokken voorbij het houten huisje met het groene dak, waar bezoekers groene vragen konden stellen aan de Groei & Bloei-crew. En zich als lid aanmelden. Heeft het eigenzinnige uiterlijk geholpen bij het werven van nieuwe leden? Ook dat is natuurlijk lastig te bepalen, maar volgens Groei & Bloeier Frans Beijerling, op de foto met de joie-de-vivre-hoed, leverde de aanwezigheid op Beervelde toch maar mooi 39 nieuwe leden op. Of zou het toch aan de hoed liggen? Wat is de Blikvangersprijs? Middels de Blikvangersprijs wil de jury bereiken dat Groei & Bloei laat zien dat het de leukste en groenste vereniging is van Nederland en België. Maar het belangrijkste doel van de Blikvangersprijs is om de vereniging bij een groter publiek bekend te maken, zodat meer mensen die van tuinen en tuinieren houden zich aansluiten. De prijs wordt traditioneel uitgereikt tijdens de Algemene Ledenvergadering in juni. 1e prijs: Meet-and-greet nieuwbouwwijk Doornsteeg Afdeling Nijkerk/Hoevelaken organiseerde, in nauwe samenwerking met de gemeente Nijkerk, de eerste van een reeks meet-and-greetavonden voor nieuwe bewoners van de wijk Doornsteeg, een duurzame CO2 enthousiast te maken voor de aanleg van een diervriendelijke, groene tuin met aandacht voor hemelwateropvang. 2e prijs: Boer zoekt Burger Naar aanleiding van het 50-jarig jubileum van Lelystad is een initiatiefgroep gevormd om het agrarische gebied rondom de stad bekend te maken bij een breed publiek. Afdeling Lelystad maakte deel uit van deze initiatiefgroep, samen met IVN, de gemeente en Stichting Lelystadse Boer. In dit kader organiseerde de afdeling een fiets- en autoroute langs diverse agrarische bedrijven en tuinen. 3e prijs: Dendrologie - van ondergeschoven kindje naar kerngroep Afdeling Asten/Someren werkt met zelfstandig werkende en door het bestuur ondersteunde kerngroepen. Deze werkwijze zorgt ervoor dat de afdeling jaarlijks ruim 50 activiteiten kan aanbieden aan de leden en belangstellenden. Een van deze kerngroepen is de kerngroep Dendrologie, die al jaren een van deze activiteiten verzorgt. Kernwoord bij deze kerngroep is kennisoverdracht. Leden van de kerngroep zijn vakmensen of amateurs met een specialisatie. Eervolle vermelding: Bloemschikexpositie Sinds 2013 organiseert afdeling Rijk van Nijmegen ieder jaar een bloemschikexpositie van arrangementen gemaakt door cursisten van de bloemschikcursussen en leden van de bloemschikstudieclub. De stukken worden gemaakt tijdens een speciale bloemschikles. Een vakdocent bespreekt de stukken met de deelnemers, die van de bespreking van hun eigen bloemstuk leren, maar ook van de bespreking van de overige stukken. De tentoonstelling biedt de deelnemers een kleinschalig podium om hun kunnen te tonen. 80 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 En de Blikvangersprijs gaat naar… Goed voorbeeld doet volgen, vandaar dat we de prijswinnaars (en hun project) van de Blikvangersprijs 2018 graag meenemen op deze pagina’s. Ter lering en vermaak. -neutrale wijk. Doel van deze avonden was de nieuwe bewoners te informeren over én

In de tropen In Amsterdam, in het Tropenmuseum, vond op 2 juni de Algemene Ledenvergadering plaats. Naast het nemen van belangrijke besluiten, was er ook veel ruimte voor inspirerende presentaties, een rondvaart door de grachten en - uiteraard - een borrel. Een sfeerimpressie. Foto's: Henk Schuurmans G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 81

BEZOEK MIJN TUIN De paden op de tuinen in Lekker tuinen kijken! Op www.bezoekmijntuin.nl vind je volop mooie tuinen om te bezoeken, zoals deze parel in ’s Gravenmoer. De Tuynkamer is een echte liefhebberstuin. Als je binnenkomt door de oude kloosterpoort loop je langs grote potten met Agapanthus en Hydrangea ‘Strong Annabelle’, waarna de tuin (2.700 m²) zich in volle glorie ontvouwt. De borders in fraaie kleurencombinaties doen Engels aan. Bijzondere bomen geven structuur en hoogte aan de tuin. De hagen verbergen geheime tuinkamers: een rozentuin, vijvertuin, grijze tuin en blauw-gele bordertuin. Rust even uit in het romantische rozenprieel of in de Victoriaanse orangerie en geniet ... Tuinroutes Naast mooie bezoektuinen vind je op www.bezoekmijntuin.nl ook veel leuke tuinroutes. Hieronder een kleine greep, kijk voor meer informatie en nog veel meer routes op de site. 29 en 30 juni 30 juni AANMELDEN Wil je zelf een open tuin aanmelden, ga dan naar www.bezoekmijntuin.nl/aanmelden. Er zijn verschillende pakketten: Basis (gratis voor leden) of Pro (€ 15,- per jaar voor leden, € 30,- per jaar voor niet-leden). 14 en 15 juli 21 en 22 juli 27 t/m 29 juli 28 en 29 juli 4 en 5 aug 11 en 12 aug 19 aug t/m 13 sept Gelderse Tuinen Open tuinendag Utrecht 30 juni en 1 juli Zomerweekend Open Tuinen Midden Brabant (o.a. De Tuynkamer) 30 juni en 1 juli Open tuinen Kraggenburg Groei & Bloei Noordoostpolder 7 en 8 juli Rondje Tuinen Twente Opentuinencarroussel Drenthe Afd. Hoogezand-Sappemeer en Veendam: Open Tuinen Estafette Groningen Tuinweekend Gorssel Fryslân iepenet syn tunen Open tuinenweekend Vechtdal Open Tuinen Tuinclub Lopikerwaard Afd. Meierijstad: Open Tuinen Estafette Oost Brabant (Veghel e.o.) Tuinroute Oldebroek e.o. - iedere donderdag drie tuinen open G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 85

AGENDA eropuit TUINBEURS BLOEM & TUIN Van 13 t/m 22 juli vindt in het Brabantse Nuenen voor de 25e keer de tuinbeurs Bloem & Tuin plaats. (foto 1 ) Kom op deze jubileumeditie genieten van een bijzonder programma boordevol tuininspiratie. Tijdens een wandeling door het natuurgebied Gulbergen kom je langs fraaie bloemen en planten en ontdek je mooie demonstratietuinen, kunstobjecten en tuinornamenten. Daarnaast kun je deelnemen aan leuke workshops en in contact komen met talloze specialisten op het gebied van bijvoorbeeld tuinarchitectuur. Ook dit jaar zijn diverse internationale Op DAG VAN DE ROOS 1 kwekers aanwezig om hun kennis te delen over bijzondere bloemen- en plantensoorten. Tuinbeurs Bloem & Tuin op landgoed Gulbergen, Schoutse Vennen 15, 5674 Nuenen (NB). Van 10-18 uur. Toegang: € 12,-. (Voor leden G&B mét ticket van Bloem & Tuin: gratis toegang voor 1 persoon). Info: www.bloementuin.nl. PARTICULIERE 15 juli is er de ‘Dag van de Roos’. In het Rosarium van het Westbroekpark in Scheveningen kun je de (tijdens het Internationale Rozenconcours gekozen) Gouden Roos bewonderen. (foto 2 ) Daarnaast zijn er tal van activiteiten in de sfeer van een Engelse fair, zoals een uitgebreide markt met tuin- en kamerplanten. Er zijn demonstraties bloemschikken en diverse groenverenigingen zijn aanwezig met informatie-stands. In samenwerking met de Nederlandse Rozenvereniging en rozenkwekerij Belle Epoque wordt een groot assortiment rozen aangeboden. Engelse Fair op de ’Dag van de Roos’, Westbroekpark, 2587 BK Den Haag (ZH). Van 10-16 uur. Toegang: gratis. Info: 070-3654445, www.denhaag.groei.nl. PLANTENVERKOOPOp 25 augustus en 1 september worden bij vasteplantenen stekbedrijf Gebr. Alkemade particuliere plantenverkoopdagen georganiseerd. (foto 3 ) 3 Het bedrijf dat vaste planten en stekken levert aan 2 86 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 kwekers in heel Europa, is dan speciaal geopend voor particulieren. Er worden zo’n 600 soorten planten uit de testtuin voor een klein prijsje verkocht, waaronder ook nieuwe en bijzondere soorten. Particuliere plantenverkoop bij vasteplanten- en stekbedrijf Gebr. Alkemade, Rooversbroekdijk 121, 2161 LP Lisse (ZH). Van 10-14 uur. Toegang: gratis. Info: www.gebr-alkemade.nl. UITGELICHT

VOLGENDE MAAND Spontaan De Tuin van het Jaar lijkt per toeval ontstaan, maar niets is minder waar. COLOFON NEDERLAND Lidmaatschap /abonnement: Een abonnement op Groei & Bloei betekent automatisch een lidmaatschap van de vereniging Groei & Bloei en omgekeerd. Leden kunnen deelnemen aan de activiteiten van de afdeling in de woonomgeving of andere afdelingen. Het lidmaatschap loopt van 1 januari tot en met 31 december en wordt stilzwijgend jaarlijks verlengd. Bij tussentijdse toetreding is een evenredig deel van de contributie verschuldigd. Contributie 2018: € 68,95. Gemeenten, instellingen en bedrijven € 87,50. Opzeggen: voor 1 oktober 2018. Schrijf naar Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer of e-mail: leden@groei.nl. • Wil je zelf lid/abonnee worden of iemand als lid opgeven? Ga naar www.groei.nl of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de bezorging? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de contributiebetaling? Bel 079-3681225. • Wil je een verzamelband bestellen of • Voor overige vragen: Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL • Wijzigt je adres of is je adres onjuist? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of stuur een briefje naar Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. een nummer nabestellen? Dit kan via de webwinkel van Groei & Bloei: www.tuinen-shop.nl. • Heb je groenvragen? Stuur een e-mail naar groenadvies@groei.nl, of een brief naar Groenadvies, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. Deze service is uitsluitend voor leden; vermeld daarom altijd je lidnummer. Junglegroen In de tuin van Rob en Esther waan je je op Bali. Hoe je dat sfeertje zelf bereikt in ons klimaat, vertelt Cor van Gelderen. Zoetermeer telefoon: 079-3681215, e-mail: secretariaat@groei.nl REDACTIE TIJDSCHRIFT Anne Boot (eindredacteur), Fransje van Dorp, Jasker Kamp (hoofdredacteur), Janine van Nunen (redactie-secretaresse), Sandra Verkic, Marianne Vrijhof en Mariëtte van Vucht (online) Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer, telefoon: 079-3681235, e-mail: redactie@groei.nl VORMGEVING M&D vormgevers DRUKKERIJ Corelio Printing, Erpe-Mere DISTRIBUTIE B.V. Aldipress, Utrecht; AMP N.V. Brussel. ISSN 0017-4475 ADVERTENTIE-VERKOOP 55COMMUNICATIONS Koelmalaan 350, 1812 PS Alkmaar, telefoon 072-2010140, e-mail: info@55communications.nl + Catwalktuin; Brian Kabbes over asters en chrysanten; Cobaea pringlei; plofplanten; wijze tuinlessen; (moes)tuintips en nog veel meer. Het septembernummer ligt vanaf 16 augustus in de winkel. © (Gedeeltelijke) Overname van artikelen is uitsluitend toegestaan na toestemming van de redactie en met duidelijke bronvermelding. Het computerprogramma Plantenkennis bevat uitgebreide informatie over ruim 7800 in Nederland en België verkrijgbare planten met meer dan 9000 fraaie foto’s die een goed beeld geven van de sierwaarde van de plant. Bestel het programma eenvoudig op www.plantenkennis.com • Naast alle kenmerken van de plant vindt u in het Plantenkennis-programma ook hun winterhardheid en herkomst. Tevens is er bij veel planten achtergrondinformatie opgenomen, over bijvoorbeeld de speciale eigenschappen en kwaliteiten van de betreffende plant. • Het Plantenkennis-programma heeft een uitgebreide zoekfunctie waarmee u planten kunt selecteren op basis van hun kenmerken. Zodoende kunt u de juiste plant voor de juiste plaats vinden. • De PRO versie van het programma biedt hoveniers en tuinarchitecten de mogelijkheid om eenvoudig beplantingslijsten te maken voor hun klanten. Deze beplantingslijsten kunnen o.a. worden gebruikt voor offertes en bestellijsten. Ook kan hiervan een boekje worden afgedrukt met daarin van elke plant een pagina met foto en plantgegevens dat aan de klanten kan worden overhandigd. • Het Plantenkennis-programma is samengesteld door ervaren professionals die reeds jarenlang met deze planten werken. Hierdoor kennen zij alle kenmerken van de planten en is het programma zeer compleet geworden. Het programma wordt jaarlijks uitgebreid met nieuwe planten en foto’s. Koot Software Design - www.plantenkennis.com - tel: 06-30386599 90 G R O E I&BL O E I–JU LI/A U G USTUS–2018 Het programma is nu ook NIEUW verkrijgbaar voor de Apple/ Mac computer

tuinenshop de Groei & Bloei webshop Bestel en reserveer uw lentebloeiers vanaf dit moment! www.tuinen-shop.nl is de off iciële webshop van Groei & Bloei. Vanaf de zomerperiode bieden wij een assortiment van ruim 350 type lentebloeiende bloembollen. Deze kunt u vanaf dit moment bestellen, wij leveren de bollen uit in de periode dat deze gepoot kunnen worden. Daarnaast leveren wij Groei & Bloei artikelen zoals vorige edities van de Groei & Bloei, speciale uitgaves en verzamelbanden. www.tuinen-shop.nl 20x Plantensteunen actieset Onmisbaar in de tuin! Een set van 20 plantensteunen in 4 verschillende hoogtes. 5x 35 cm, 5x 70cm, 5x 100cm & 5x 135cm hoge plantensteunen van 40cm breed. van € 69,50 voor € 57,50 • Gratis verzending vanaf € 49,95 in Nederland • Vragen? Neem contact met ons op via 085-489 66 33 • www.tuinen-shop.nl Een assortiment met ruim 350 lentebloeiers waaronder: Tulpen Alliums Fritillaria's Hyacinten Irissen Krokussen Lelies Muscari Narcissen Ranonkels Camassia Triteleia

WORD OOK LID GRO &EI BLOEI www.groei.nl PROFITEER VAN ALLE VOORDELEN: √ 10 X GROEI & BLOEI THUIS IN DE BUS √ LID VAN DE LEUKSTE GROENVERENIGING MET CURSUSSEN, WORKSHOPS EN TUINEXCURSIES √ KORTING BIJ TUINCENTRA, KWEKERIJEN EN EVENEMENTEN √ GROEI & BLOEI GRATIS OP JE TABLET √ GRATIS GROENADVIES KIES VOOR KORTING OF EEN CADEAU veelzijdige klassieker Vera's SUPERZOETE MAÏS alles over tuinen en tuinieren MIX MATCH TUIN STRAN GRO &EI BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren + Tuinleerling Ben van Ooijen ALLES WAT JE WIL WETEN OVER TUINIEREN OP DAK, TERRAS EN BALKON OP G alles over tuinen en tuinieren Zomers genieten met FLOXEN GROEI& BLOEI www.groei.nl + Schilderijen kijken met Piet Oudolf tuinier eet geniet de TROPEN + Parkeren in de tuin + Stamppotbed + Romantische cottagetuin + Moestips van toppers + in je ACHTERTUIN MONARDA HOTELIER voor BIJEN GA VOOR DE AANBIEDING NAAR WWW.GROEI.NL/WORDLID voorpublicatie tuinieren in potten van modeste herwig OF GEEF EEN LIDMAATSCHAP CADEAU eten uit eigen tuin

1 Online Touch

Index

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
  37. 37
  38. 38
  39. 39
  40. 40
Home


You need flash player to view this online publication