0

GRO &EI BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren ALLES WAT JE WIL WETEN OVER TUINIEREN OP DAK, TERRAS EN BALKON OP GROTE HOOGTE Avontuurlijke WATERTUIN Zomers genieten met FLOXEN Giny de Jong over haar KWEEKKOORTS + Schilderijen kijken met Piet Oudolf + Tuin van een bloemschikker + Thalictrum yunnanensis +

ACCU POWER. MADE BY STIHL. Klaar voor elke uitdaging! Licht, stil en krachtig. Met de nieuwe accugrasmaaiers van STIHL wordt gras maaien puur plezier. Van kleine stadstuinen tot royale gazons, met deze grasmaaiers werkt u mobiel, zonder uitlaatgassen en zorgt u in geen tijd voor een perfect gemaaid gazon. De modellen met een comfortabel monostuur maken het leegmaken van de grasopvangbox extra eenvoudig. Enkel verkrijgbaar bij erkende STIHL dealers. Kijk voor meer info en een dealer in uw buurt op stihl.nl. Geniet tot 30/06/2018 van uitzonderlijke korting op bepaalde modellen.

REDACTIONEEL LEDENVOORDEEL DIT NUMMER • Bestel zaad van oost-indische kers (pagina 87). Op www.groei.nl vind je nog veel meer zaden die te bestellen zijn. • Maak kans op een van de gratis knuffelbijenpakketten, zie pagina 7. SPECIAAL VOOR LEDEN: • Download de Groei & Bloei ledenpas-app voor veel kortingen en meer voordeel. www.ledenpasmobiel.nl/groei • Zoek en vind planten met de handige plantenzoeker-app van Groei & Bloei. Ga naar www.groei.nl/ik-zoek-een-plant. • Je tuin openstellen? Groei & Bloei-leden kunnen hun tuin gratis aanmelden via www.bezoekmijntuin.nl (lees meer op pagina 93). PLANTEN • Leden kunnen elk nummer gratis downloaden. 56 LOFZANG OP DE LELIE A In de natuur komen meer dan 120 soorten lelies voor, maar in tuinen zie je ze relatief weinig. Zijn lelies uit de mode, valt er iets op aan te merken of zijn ze gewoon onbekend? Wat de oorzaak ook mag zijn, aan één ding kan het in ieder geval niet liggen: gebrek aan variatie. Lelies zijn ongelooflijk veelzijdig en verkrijgbaar in allerlei kleuren. vlammend oranje Foto: Lily Company BV lle tuinplanten zijn ooit begonnen als wilde plant. Dat geldt ook voor lelies. Je zou het misschien niet zeggen als je de soms bijna pompeuze bloemen ziet, maar ook bij lelies vind je botanische soorten, die gewoon in de natuur voorkomen. Verreweg de meeste lelies zijn echter door intensieve veredeling ontstaan. Er zijn eindeloos veel cultivars om uit te kiezen en er komen elk jaar weer nieuwe bij. Net als narcissen en tulpen, behoren lelies tot de bolgewassen. Meestal is het najaar de beste tijd om ze te planten. Omdat leliebollen snel uitdrogen, kun je dat het beste doen op een diepte van zo’n 15 cm. Dit geldt overigens niet voor de madonnalelie (Lilium candidum), die een laagje van 3 cm boven op de bol al voldoende vindt. De planten voelen zich happy in humeuze grond, die vooral in de winter niet te nat en ook niet te zuur mag zijn. Maak voor het planten de aarde goed los en houd tussen de bollen een afstand aan van 15 tot 20 cm. Net als een clematis staan de meeste lelies het liefst met hun voeten in de schaduw en met het hoofd in de zon, maar er zijn ook soorten die het prima doen in (lichte) schaduw. De bloei valt tussen juni en augustus. De statige groei en opvallende bloemen vragen om begeleiders die wat luchtiger zijn, zoals siergrassen, Sanguisorba en Thalictrum. De martagonlelies hebben kleinere bloemen en komen juist goed tot hun recht tussen bladplanten als hosta’s en varens. Na de bloei kun je de bloemen het beste afknippen, het vormen van zaad kost de plant namelijk veel energie. Lelies die het in de tuin naar hun zin hebben, vermeerderen zich soms spontaan, waardoor op den duur een massieve wortelkluit ontstaat. In dat geval is het verstandig de bollen te rooien, uit elkaar te trekken en opnieuw te planten. Een verhaal over lelies is niet compleet zonder een waarschuwing voor het leliehaantje, het glanzend rode kevertje dat het gemunt heeft op lelies en keizerskronen. Vanaf eind april is het kevertje actief. De vraatzuchtige larven verschijnen in de vroege zomer aan de onderkant van de bladeren en vreten in een mum van tijd de planten kaal, waarbij ook de bloemknoppen het moeten ontgelden. Ze hebben de onsmakelijke eigenschap zich in hun eigen uitwerpselen te verstoppen, waardoor ze moeilijker te vangen en te bestrijden zijn dan de volwassen kevers. De eenvoudigste manier is om consequent alle volwassen dieren, die erg opvallend zijn, te vangen en te vernietigen. Zo voorkom je vraatschade door de larven. Er zijn verschillende milieuvriendelijke middelen verkrijgbaar waarmee je de kever en z’n larven kunt bestrijden. Foto: MMGI/Marianne Majerus G R O E I&BL O E I– S EP T EMBER –2017 G R O E I&BL O E I– S EP T EMBER –2017 57  Lilium henryi was een van de lievelingslelies van de beroemde Britse tuinvrouw Gertrude Jekyll, die de kleur beschreef als ’zacht en toch sterk’. De Britten gaven deze lelie het begeerde keurmerk Award of Garden Merit (AGM). L. henryi wordt ongeveer 150 cm hoog en bloeit in augustusseptember. Foto: Lily Company BV  De gevlekte, oranjerode bloemen van de gewone tijgerlelie zijn al spectaculair, maar dat geldt nog meer voor Lilium lancifolium ’Flore Pleno’. De bloemen van deze cultivar zijn namelijk gevuld en hebben dus meer kroonbladen. ’Flore Pleno’ wordt 100-150 cm hoog en doet het zowel in de zon als in de schaduw. Foto: Lily Company BV  Een relatieve nieuwkomer is Lilium tsingtauense, afkomstig uit China en Korea. Deze mooie lelie is een van de ouders van de gewilde cultivar ’Orange Marmalade’, die rijk bloeit. De zachtoranje bloemen contrasteren mooi met de donkere bloemstelen. ’Orange Marmalade’ wordt circa 120 cm hoog en doet het in de zon en in de schaduw. Foto: Lily Company BV PLANTEN BALKONS EN DAKEN We gaan niet met deze tijd mee. Dat verwijt werd kort geleden in mijn mailbox gedropt door een lezer. Hoe ik daar op reageerde? In elk geval niet met: “Je kan het dak op met je kritiek.” Nee, ik trok het mij aan. Het ging over balkons. “Er zijn zoveel mensen die een balkon hebben, hier wordt veel te weinig op ingespeeld”, vindt ze. Touché. 1-0 voor haar. Daar mogen we inderdaad meer aandacht aan besteden, aan tuinieren op balkons en daken. Moeten zelfs. Groen speelt namelijk een steeds belangrijkere rol in het leven van mensen. Nu vooral nog tussen de oren, heb ik het idee, maar dat is niet erg. Het is een goed begin: eerst bewustwording, dan handelen. Dat is een goeie volgorde. In vooral grote steden zie je dat laatste ook al gebeuren. Het wordt beetje bij beetje groener hoog boven de grond. Vaak zijn het jongeren die van grijs naar groen willen. Foto: Christian Fischer  De bekende tijgerlelie Lilium lancifolium heeft licht knikkende, oranjerode en gespikkelde bloemen. Uit de broedbolletjes, die in de bladoksels worden gevormd, kun je met wat geduld weer nieuwe planten opkweken.  De enige bij ons inheemse leliesoort is de roggelelie (Lilium bulbiferum subsp. croceum), een bijzondere plant met grote, warmoranje bloemen. Met het verdwijnen van de roggevelden is ook het voortbestaan van de roggelelie onzeker geworden. De roggelelie is inmiddels zo zeldzaam, dat hij wordt vermeld op de Nederlandse Rode Lijst van planten. De plant vormt ondergrondse broedbolletjes, die bij het ondiepe ploegen van de roggevelden gemakkelijk werden verspreid. Daarom kon de roggelelie zich juist daar goed handhaven. www.groei.nl/gratis-gb-op-je-tablet EEN GREEP UIT DE ACTIVITEITEN VAN GROEI & BLOEI • Workshop Hanging Baskets, afdeling Meppel • Bijenmarkt, afdeling Utrecht • Vijverplanten, afdeling Gorinchem • Operatie Steenbreek, afdeling Ede Ga voor alle Groei & Bloei-activiteiten naar www.groei.nl/vereniging Groei & Bloei-tuinweek De Tuinweek is dit jaar van 9 t/m 17 juni met als thema Moestuinieren/ eten uit eigen tuin. Volg Groei & Bloei ook op: Maar er zijn ook grijzen die groen willen blijven. Een aantal maanden geleden mailde een oudere lezer mij met de vraag of we niet een verhaal konden maken over tuinieren op balkons en terrassen. Zij en haar man hadden net hun huis met tuin verruild voor een appartement. Dat paste beter bij hun fysieke conditie, maar ze wilden wel blijven tuinieren. Het antwoord is ‘ja’ - dat had ik haar natuurlijk al geantwoord. En even verderop staat het antwoord. Dat paste niet in één verhaal, kwamen we vrij snel achter, want er zitten nogal wat haken en ogen aan tuinieren op grote hoogte. Het lijkt simpel, gewoon wat potten en bakken met planten neerzetten en klaar, maar de praktijk is weerbarstiger. Je moet met zóveel zaken rekening houden. Laat je ergens een steekje vallen, dan is het risico op mislukking groot. Het is als het bakken van een taart. Volg het recept! Het begint al met de bouwkundige constructie van balkon, terras of dak. Die moet je eerst checken voordat je ook maar een pot of bak plaatst. En er zijn heel veel planten die helemaal geen trek hebben om van de begane grond naar boven te verkassen. Ik zou bijna zeggen: “Tuinieren op een dak of balkon is nog moeilijker dan normaal tuinieren, en dat is al niet eenvoudig.” Uiteraard heb ik mijn kritische lezer ook antwoord gegeven. Ik kon haar vertellen dat we in het meinummer uitgebreid aandacht besteden aan tuinieren op balkons en daken. En dat zal niet de laatste keer zijn. Jasker Kamp (hoofdredacteur) jasker@groei.nl G R O E I&BL O E I– MEI –2018 3

inhoud mei De Jagertjeshof De planten die Giny de Jong op haar hobbykwekerij verkoopt, stekt en zaait ze allemaal zelf. Een groot deel staat ook in haar eigen tuin. Dierama's hebben een bijzonder plekje. 30 planten 54 Zomerse geur Zomerbloeiende floxen hebben grote trossen geurende bloemen, trekken vlinders aan en zijn geschikt als snijbloem. Veelzijdige planten dus, en onmisbaar in borders. de kweker 6 VERS GEPLUKT Nieuws uit de tuinwereld. 11 COLUMN Van gelukkige tuinman Edwin Oden. 13 TIPS VAN FRANSJE Tuinbelevenissen van een groenredacteur. 14 EVERGREEN Deborah Post zet zich met haar initiatief 4 G R O E I&BL O E I– MEI –2018 Honey Highway in voor het behoud van de bij. En dat is hard nodig. 20 KUNST KIJKEN Piet Oudolf heeft de nieuwe beeldentuin bij museum Singer Laren ontworpen. Over de tentoonstelling Geschilderde tuinen aldaar heeft hij ook wat te vertellen. 26 WIE DURFT? De tuin van Ton Boerlage in Aalsmeer. 36 BORDERS ALS BOEKETTEN Marieke Nolsen heeft de gave om te schilderen met bloemen. 'Ik speel met vormen en probeer kleuren te herhalen. Net als in het bloemschikken. Zo ontstaan eigenlijk allemaal boeketten in de tuin.' 48 ANNES AANRADERS Anne Brylla over twee bijzondere hortensia’s, de subtiele Desmodium en de prachtige bloei van Indigofera.

Gardenista Er staat nog helemaal niets, maar Frits Hoogers ziet het al helemaal voor zich: de eerste editie van Gardenista. Een groots Groei & Bloei-evenement, gepland in mei 2019. reportage 18 42 Evenement Tuin met waterloop Niets uitnodigender dan langs een kabbelend beekje een tuin ontdekken. Noël van Mierlo ontwierp een 'stream garden', je kunt zelfs op de stenen stappen en zo je weg vervolgen. 53 THALICTRUM YUNNANENSIS Een geweldige, langbloeiende schaduwplant, aldus Hans Kramer. 58 ROSA ‘GROEI & BLOEI’ De nieuwe roos, vernoemd naar Groei & Bloei, is een bloeirijke, witte rambler. 64 DAKTUINEN Alles over tuinieren op het (dak)terras. Met inspirerend voorbeeld. 80 TUIN-ABC De belangrijkste tuinklussen in mei. 82 TUINWERK MET GERARD Praktisch advies van een hortulanus. 84 TUINVRAGEN Groei & Bloei geeft antwoord. 86 DIANA'S MOESTUIN Tips van een doorgewinterde moestuinier. 88 BLOEMSCHIKKEN 90 VERENIGINGSNIEUWS 92 BRIEVEN 93 BEZOEK MIJN TUIN 94 AGENDA 98 VOLGENDE MAAND G R O E I&BL O E I– MEI –2018 5

VERS GEPLUKT BOEKENBAL Gluren Schaar met trekhaak Met de nieuwe boomschaar van Gardena (StarCut) kun je veilig met beide benen op de grond je bomen snoeien. Met een lengte van 1,6 meter heb je met deze schaar geen ladder of trap meer nodig. Kom je hiermee nog niet hoog genoeg? Dan is er ook een schaar die dankzij een uitschuifbare steel een hoogte van 4,1 meter kan bereiken. Tijdens het snoeien zorgt een interne tandwieloverbrenging voor extra kracht, zodat je takken tot 32 millimeter dik met gemak doorknipt. Door de flexibele snoeiknop, die je zowel aan de grond als op hoogte kunt instellen, zijn alle takken goed te bereiken. En gesnoeide takken die onverhoopt in de boom blijven hangen, trek je met de haak onder de schaar gemakkelijk naar beneden. Adviesprijs StarCut 160 BL (1,6 meter) € 89,99, Starcut 410 BL (4,1 meter) € 126,99. Kijk voor meer informatie en verkoopadressen op www.gardena.nl. bij de buren In de tuinen van andere tuinliefhebbers doe je vaak goede ideeën op: hoe tuinieren zij, welke plantencombinaties maken ze, hebben ze bruikbare tips? Het Tuinpad Op - In Nachbars Garten beschrijft 130 bezienswaardige particuliere tuinen en parken in Groningen, Drenthe en Noordwest-Duitsland die open zijn voor publiek. Deze kleurrijke tuinengids verschijnt tweejaarlijks en is tweetalig (Nederlands/Duits). Leuk om thuis op de bank te lezen en de mooie foto’s te bekijken, maar nog leuker om mee op pad te gaan en een kijkje te nemen bij de (ooster)buren. Het tuinpad Op - in nacHbars Garten, sticHtinG Het tuinpad Op. prijs € 7,50. KijK vOOr verKOOpadressen Op www.HettuinpadOp.nl. sticHtinG Het tuinpad Op OrGaniseert OOK tuinenmaratHOns, waarbij je zOnder afspraaK een selectie van tuinen Kunt bezOeKen. KijK Op www.HettuinpadOp.nl vOOr data en deelnemende tuinen. Nieuwe Plantengids Na drie jaar komt er bij Biologische Kwekerij De Hessenhof een nieuwe, volledig bijgewerkte Plantengids uit. Er staan ruim 2800 soorten vaste planten in beschreven; oude getrouwe, maar ook veel nieuwe soorten. Met tips over standplaats, combinaties, verlengen van de bloei en het steunen van planten. Het resultaat is een boekwerk van 320 pagina’s met veel foto’s. je Kunt Het bestellen dOOr € 7,- Over te maKen Op nl07 inGb 0005183380 ten name van de HessenHOf Onder vermeldinG van ‘plantenGids’. verGeet niet je naam en adres te vermelden! meer infOrmatie Op www.HessenHOf.nl. Slanke regenton Veel regenwater verdwijnt in het riool en dat is zonde. Veel beter is het om het regenwater op te vangen, bijvoorbeeld met een regenton. Voor iedere tuin is er wel een passend model. Ideaal voor een kleine(re) tuin is de muurregenton van Nature®. Deze rechthoekige ton van groen uv-bestendig polyethyleen heeft een capaciteit van 320 liter en past met zijn 60 x 40 x 135 centimeter in iedere tuin. Een waterindicator geeft het waterniveau in de ton aan. Met de tapkraan kun je gemakkelijk een emmer of gieter vullen en op de snelloopkraan onderin kun je een tuinslang aansluiten. De ton kan gewoon op de grond staan. Adviesprijs € 145,-. Verkrijgbaar bij tuinspeciaalzaken, bouwmarkten en diverse webwinkels. Meer informatie op www.outsideliving.com. 6 G R O E I&BL O E I– MEI –2018 Moestuin in huis Wil je je eigen groente, kruiden en fruit kweken, maar heb je geen tuin? Geen probleem. De indoor moestuin laat zien hoe je de lekkerste gewassen teelt … gewoon in huis! De meeste projecten in dit boek zijn zo eenvoudig dat je geen ervaren moestuinier hoeft te zijn om straks van je eigen verse producten te kunnen genieten. Wortels, eikenbladsla, basilicum, perziken en eetbare bloemen, het is verrassend wat je allemaal binnenshuis kunt kweken en dan ook nog eens het hele jaar door. Het boek is mooi vormgegeven met foto’s en illustraties en een echt doorkijkvenster op de voorkant. de indOOr mOestuin, zia allaway. fOrte uitGevers, isbn 9789491853173. prijs € 24,99.

VERS GEPLUKT MOOIE GLADIOOL Kun je wel wat kleur in de tuin gebruiken? Denk dan eens aan gladiolen. Zodra de kans op nachtvorst voorbij is, kun je deze zomerbloeiende knollen planten en over een paar maanden genieten van de bloemen. Wit, paars, rood of geel, gladiolen zijn er in de meest uiteenlopende kleuren. Er bestaan ook veel soorten: hoge, lage, met grote, middelgrote of kleine bloemen. Een opvallende grootbloemige soort is de Gladiolus ‘Espresso’. Deze gladiool kan een hoogte bereiken van 130 centimeter en bloeit tot ver in de herfst met zwart-rode bloemen. Wil je volgend jaar opnieuw genieten van de bloemenpracht, graaf de knollen dan voor de winter op en bewaar ze tot het voorjaar op een donkere, droge en koele plek. Te koop bij tuincentra en tuinenwebshops, onder andere bij www.tuinen-shop.nl. Meer inspiratie en praktische tips over de gladiool vind je op bulb.com. Knuffelen met bijen Bijen houden in je eigen tuin is nu wel heel gemakkelijk. Alles wat je nodig hebt is een bloemrijke tuin en een knuffelbijenpakket. Het pakket bestaat uit een bijenhotel en een koker die een aantal cocons met knuffelbijen bevat. Eigenlijk zijn dit metselbijen, maar ze worden knuffelbijen genoemd omdat ze niet steken. Hang het bijenhotel in de tuin op een zonnige en droge plek en plaats de koker met de cocons erbij (zie productbeschrijving en handleiding op de website). Na enkele weken ontwaken de bijen en gaan ze op zoek naar nectar en stuifmeel. Het hotel gebruiken ze als nestplaats voor hun nakomelingen. In het najaar verpoppen de jongen zich in een cocon in het hotel en het volgende voorjaar komen zij weer tevoorschijn. Zo geniet je generatie op generatie van je eigen bijen en help je mee de nuttige bijen in stand te houden. Prijs knuffelbijen met bijenhotel vanaf € 28,99. Kijk voor bestellen en meer informatie op www.knuffelbijen.nl. Twee in één Een bezoek aan De Tuinen van Mien Ruys en De Vijvertuinen van Ada Hofman is gemakkelijk te combineren. Nog leuker wordt het met dit speciale arrangement: een bezoek aan beide tuinen, inclusief ontvangst met koffie/thee en iets lekkers, een introductie van de tuinen, lunch en wederom koffie/thee met iets lekkers ter afsluiting. Je kunt zelf aangeven bij welke tuin je wilt beginnen en op welke locatie je wilt lunchen. Uiteraard blijft er voldoende tijd over om op je gemak zelf door de tuinen te wandelen. Prijs arrangement € 28,50 p.p. (normaal losse entree + koffie/thee + lunch in totaal € 34,-). Vanaf 8 personen. Individueel deelnemen kan alleen op vrijdag 1 juni. Aanmelden via 0523-614774 of tuinen@mienruys.nl. Kijk voor meer informatie op www.tuinenmienruys.nl; www.devijvertuinenvanadahofman.nl. G R O E I&BL O E I– MEI –2018 7 Foto: iBulb MAIL&WIN Kans maken op GRATIS KNUFFELBIJEN? Ga naar www.groei.nl

[ZR] ZEEUWSE ROZENTUIN KATS Bijzondere & zeldzame rozen • kwekerij en verkoop • pinksterweekend: [+FAIR] • rozen en clematis • 5 ha landschapstuin • restaurant en terras NIEUWE WEBSHOP TUINVERZORGING Snel, makkelijk en betrouwbaar Kwalitatieve tuinmerken aan competitieve prijzen TEL.: 0113-600361 WWW.ZEEUWSEROZENTUIN.NL www.mijn-tuinhulp.nl weinig onderhoud voorjaarsbloeier rijkbloeiend Levering enkel in Nederland

NATIONALE TUINWEEK NATIONALE TUINWEEK 2018 Noteer in je agenda: 9 tot en met 17 juni! Groei & Bloei organiseert dan voor de vijfde keer de Nationale Tuinweek. Die staat dit jaar in het teken van eten uit eigen tuin. Bij wijze van ‘voorproefje’ zit er bij dit nummer van Groei & Bloei een zakje zaad van microgreens. Het zelf kweken van deze minigroentes kan niet mislukken, ook als je nooit eerder groente hebt geteeld! Natuurlijk kun je ook dit jaar weer meedoen met de vele activiteiten die de verschillende afdelingen van Groei & Bloei organiseren. Houd www.groei.nl/tuinweek in de gaten voor meer informatie over de Nationale Tuinweek. Moestuinieren met MICROGROENTEN Kiemen van Boerenkool Foto: iStockphoto GRO &EI BLOEI Zo zaai je kiemgroente • Vul een bakje met zaaigrond • Zaai dicht en ondiep (0-0,5 cm) • Dek af met een dun laagje grond • Druk het zaaisel licht aan • Zet de bakjes op een lichte, warme plek • Geef voorzichtig water • Na 1 tot 2 weken kun je oogsten! Microgroente is een verzamelnaam voor groentes en kruiden die in een heel jong stadium al een herkenbare of pittige smaak hebben. Ermee experimenteren kost weinig tijd, want binnen twee weken kan er worden geoogst. Je zaait het zaad in bakjes en knipt - net als bij tuinkers - de stengeltjes en blaadjes vlak boven de grond af. Al zijn ze piepjong, deze miniplantjes zitten al vol vitamines en antioxidanten. Daarbij geven ze kleur en smaak aan salades, soepen en broodbeleg. Het zaadzakje bevat twee verschillende Om groente te kweken heb je geen moestuin nodig. Ook in een hoekje van een ’gewone’ tuin of in potten en bakken kun je eetbare planten kweken. Wil je het nog kleinschaliger? Begin een pop-up moestuintje op je vensterbank en kweek microgroenten. soorten microgroenten: boerenkool Westlandse Herfst en roodbladige mizuna. Beide groentes behoren tot de kolen (Brassica). Boerenkool is heel bekend, maar dat de kiemplanten van boerenkool al zo’n herkenbare smaak hebben, weet vast niet iedereen. Mizuna is het oosterse zusje van ons raapsteeltje. De frisse, roodachtige blaadjes zien er aantrekkelijk uit. In een later stadium is het blad geveerd en doet het denken aan rucola. De smaak is pittig, maar mist het nootachtige dat rucola kenmerkt. Zaaitips: • Vul een bakje met zaaigrond of fijne potgrond. • Zaai dicht, maar zorg dat de zaden elkaar niet raken. • Zaai niet te diep (0 - 0,5 cm). • Dek het zaaisel af met een dun laagje pot- of zaaigrond en druk het licht aan. • Zet de bakjes op een lichte, warme plek en houd het zaaisel vochtig. • Pas bij het water geven op dat het zaad niet wegspoelt. Neem een gieter met een fijne broes of schroef een flessenbroes op een plastic fles. G R O E I&BL O E I– MEI –2018 9 Kiemen van Mizuna GRO &EI BLOEI Zo zaai je kiemgroente • Vul een bakje met zaaigrond • Zaai dicht en ondiep (0-0,5 cm) • Dek af met een dun laagje grond • Druk het zaaisel licht aan • Zet de bakjes op een lichte, warme plek • Geef voorzichtig water • Na 1 tot 2 weken kun je oogsten! G Zo • • • •

EEN NATUURTALENT MET VECHTLUST. Onkruid en mos snel en efficiënt bestrijden. • Glyfosaatvrije formule • Eerste resultaten na 3 uur! • Ook efficiënt bij lage temperaturen • Zaaien mogelijk na 3 dagen • Gebruiksklaar MOOIE PLANTEN, NATUURLIJK! Volg ons op Facebook My Inspiring Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie. COMPO Garden www.compo.be • www.compo.nl

COLUMN Eigenwijze pubers De gelukkige tuinman Edwin Oden is psycholoog en tuinman. Hij schrijft iedere maand een column voor Groei & Bloei. Als ik mijn gezicht laat zien in het openbaar, komt het weleens voor dat er vriendelijke mensen op me afkomen die me vrolijk herkennen als de gelukkige tuinman. Na de eerste gezellige kennismaking zie ik hun gezicht meestal een beetje betrekken, en hebben ze een nogal dringende vraag aan mij. ”Weet je, ik heb een camelia staan met van die prachtige, rozerode bloemen, maar nu zie ik de laatste tijd wat bruine bladeren bij ’m ... waarmee moet ik dan sproeien?” Of: ”Mijn klimroos geeft zo weinig bloemen. Als ik hem nou uitdun, krijg ik er dan meer? En ga ik zo ook zwarte vlekken tegen?” Als psycholoog verwacht ik eerder vragen over zwarte vlekken op de ziel, of wat je kunt doen tegen tuinierstress, of waarom het niet goed is voor je welbevinden om je tuin dicht te tegelen. Maar nee, het is vooral mijn botanische bovenkamer waar de mensen die ik tegenkom de meeste interesse in blijken te hebben. Nou weet ik inmiddels wel het een en ander van planten en hun gezondheid en verzorging, maar ik vrees dat ik nog altijd niet de status van alwetende wandelende groene encyclopedie heb bereikt. Sterker nog, ik vraag me af of er überhaupt iemand bestaat die zoveel plantenkennis in huis heeft dat hij alle botanische branden en brandjes kan blussen. Toch lijkt het soms alsof tuiniers er graag vanuit gaan dat er hogere echelons van tuinkennis zijn, en dat er volleerde tuinmannen en -vrouwen bestaan die daar exclusieve toegang toe hebben: de ’gouden’ know-how die alle plantenproblemen als sneeuw voor de zon kan laten verdwijnen. Naar mijn smaak is dat helemaal niet waar tuinieren over gaat. Tuinregel nummer 1 is voor mij dat je bijzonder weinig invloed hebt op je groene grut. Planten zijn een soort eigenwijze pubers, die je vooral niet te veel voor de voeten moet lopen. Bijna alles wat ze doen, lukt prima zonder jou, en misschien soms wel zelfs ondanks jou. Het idee dat wij wel even onze wil kunnen opleggen aan de natuur en dat zelfs de meest eigengereide klimrozen en camelia’s precies zo zullen groeien en bloeien als wij voor ogen hebben, is in feite behoorlijk hoogmoedig. De psycholoog in mij kan het niet anders diagnosticeren dan als een haperende realiteitstoetsing of misschien zelfs wel een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Tuinieren op zich is natuurlijk al behoorlijk koekoek: je dwingt levende wezens bij elkaar op een plek waar ze uit zichzelf nooit naartoe waren gegaan. En dan ga je ze ook nog eens voortdurend lopen kortwieken en opjagen door snoeien en mesten. Ik ben bang dat als er een Partij voor de Planten aan de macht komt, wij tuiniers massaal kunnen rekenen op een paar fikse bekeuringen van de plantenpolitie. Misschien moeten we gewoon meer naar planten luisteren: ze laten staan waar zij zich happy voelen, van ze genieten zolang het hen belieft te schitteren, en het domweg accepteren als ze niet willen. Het zou in elk geval een hoop tuinstress schelen. ]

ADVERTORIAL ONKRUID, ONGEWENSTE GRASSEN EN MOS BESTRIJDEN Herken je dat in het voorjaar, een terras waar de onkruiden, mossen en straatgrassen uit de voegen springen? En borders die volstaan met onkruiden als klaver, ridderzuring en heermoes? Daar wil je natuurlijk snel vanaf! En als je om de natuur geeft kan dit met een werkzame stof die in de natuur voorkomt, zonder glyfosaat. Nu zijn er, zowel voor terras, oprit en andere paden in de tuin als voor je borders, moestuin en tussen de sierplanten producten beschikbaar die ze op een effectieve en snelle manier aanpakken. DCM Anti-Onkruid & Anti-Mos Sier- & Moestuin en DCM Anti-Onkruid & Anti-Mos Terras, Oprit en Paden werken op basis van een werkzame stof die in de natuur voorkomt. Ze tasten de plantcellen van het onkruid, mos of ongewenst gras aan en doden deze op die manier. Niet alleen efficiënt, maar ook zeer snel. Binnen enkele uren zie je al effect. DCM Anti-Onkruid & Anti-Mos SIER- EN MOESTUIN Zevenblad Heermoes Paardenbloem Wilgenroosje Klaverzuring Brandnetel Mos Klaverzuring DCM Anti-Onkruid & Anti-Mos TERRAS, OPRIT EN PADEN Mos Algen Levermos Straatgras Paardenbloem Veldkers Weegbree Kweekgras Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig, lees voor gebruik eerst de productinformatie en het etiket, inclusief de passende waarschuwingszinnen en –symbolen. (GEBRUIKSKLAAR: 15490N) (CONCENTRAAT: 15491N) www.dcm-info.nl

r t e P AGRESSIE uit Japan Als wachters staan ze langs het toegangspaadje naar mijn tuin. Bewegingloos. Maar dat is schijn, want morgen zijn hun puntige scheuten al weer centimeters langer. En de wortels leggen met gemak een meter per dag af. Ik heb het over de japanse duizendknoop (Fallopia japonica). In de eerste helft van de 19de eeuw met gepaste trots uit Japan geïmporteerd door de respectabele wetenschapper Von Siebold. Helaas ontpopte de plant - die in 1847 zelfs werd bekroond - zich ruim honderd jaar later als een zeer agressief en onverslaanbaar onkruid. Soms kijk ik even over mijn schouder als ik in mijn tuin bezig ben. Hoe dicht is de vijand inmiddels genaderd? Moet ik er al met hakbijl en spade op af? Laatst las ik ergens dat je de jonge scheuten kunt eten. Als Fallopia het waagt om mijn tuin binnen te dringen, maak ik er duizendknoopcrumble van. Fransjes BLAUWE In haar vrije tijd tuiniert Groei & Bloei-redacteur Fransje van Dorp met veel plezier in haar volkstuin. Op deze plek doet ze verslag van wat haar daar bezighoudt. Twee SNOEISCHAREN Zelfs als je alleen maar in een bloembak tuiniert, kun je niet zonder snoeischaar. Ik heb er twee: een Felco en een Bahco. Beide scharen vallen in de wat duurdere categorie. Ze hebben messen van gesmeed staal, die ik scherp houd met een diamantvijltje. Het verschil zit hem in de handvatten. De Felco heeft een gewoon handvat. Bij het handvat van de Bahco lijkt het net of er een knik in zit: het is een ergonomische schaar. Met een gewone snoeischaar buig je - vooral als je laag bij de grond snoeit - je pols zodanig dat de centrale handzenuw (carpaaltunnel) wordt afgekneld. Als je veel snoeit, kan je hand dus overbelast raken. Met een ergonomische schaar is dat risico kleiner, want de knik die je pols anders zou maken, zit al in de schaar. parapluutjes Ik zeg het maar eerlijk: ik heb een wat gespannen verhouding met bollen. Superleuk natuurlijk als ze bloeien. Ook het kopen van bollen is een feest. Zo’n papieren zak vol belofte, wie wordt daar nou niet blij van? Maar in andere opzichten vind ik bollen soms best lastig. Hoe vaak graaf ik ze niet onbedoeld op als ik aan het (ver) planten ben? En dan dat blad. Ik weet dat het belangrijk is om het rustig te laten afsterven, maar het gaat wel tergend langzaam. Dat laatste geldt overigens niet voor Brodiaea. Ruim tien jaar geleden kocht ik er een zakje van. Ik plantte de kleine bolletjes aan de rand van een vak met vaste planten en daar duiken ze nog steeds ieder jaar trouw op. Hun ranke stengels met parapluutjes van blauwe, trompetvormige bloemen leunen bevallig tegen de Salvia nemorosa ’Caradonna’. Een prachtige combinatie. En het blad? Dat verdwijnt na de bloei bijna ongemerkt tussen de uitlopende vaste planten. GROENTIPS Foto: iBulb G R O E I&BL O E I– MEI –2018 13 s F u g o l i o t V :

EVERGREEN Bezige bij Groen is hun werk, maar is tuinieren ook hun hobby? Groei & Bloei interviewt en fotografeert groenprofessionals voor de rubriek Evergreen in hun tuin. In aflevering acht aan het woord: Deborah Post, initiatiefnemer en aanjager van Honey Highway, een organisatie die zich inzet voor het welzijn van bijen. Tekst en beeld Jasker Kamp 14 G R O E I&BL O E I– MEI –2018

EVERGREEN

EVENEMENT Over twaalf maanden vindt op het landgoed van Kasteel Ophemert de eerste editie plaats van Gardenista. Vijf dagen Chelsea Flower Show, maar dan op z’n Nederlands. Qua sfeer een mix van Heel Holland Bakt en Oerolfestival. Projectmanager Frits Hoogers trapt af. Tekst Jasker Kamp E En ze heet r staat nog helemaal niets, maar Frits Hoogers ziet het al helemaal voor zich. Tot in detail. Tijdens de rondleiding over het landgoed van kasteel Ophemert wijst hij met grote armgebaren aan wat waar moet komen te staan. “Via deze brug komen de bezoekers binnen en dan betreden ze bijvoorbeeld via een muur van turf met daarin varens het festivalterrein. Met gelijk links de muntverkoop, want we gaan met een muntensysteem werken. Vervolgens komen ze op het eerste deel van het terrein, met aan beide kanten tenten waar kwekers, tuinontwerpers en andere groengerelateerde partijen staan. Denk aan makers van kwaliteitsgereedschap en bijzondere tuinmeubels, benodigdheden voor ecologisch tuinieren, noem maar op.” Bij de gracht die om het kasteel ligt, blijft hij even stilstaan. “En dan komt hier een groot podium in het water te liggen. Daar gaan artiesten optreden, zoals Karin Bloemen.” Die heeft haar medewerking al toegezegd, weet Frits te melden. Grasmat stofzuigen Zijn enthousiasme en verbeeldingskracht zijn groot, nu het alleen nog even fiksen, binnen twaalf maanden. Want over precies een jaar gaat op deze plek de eerste editie van Gardenista plaatsvinden. Van 15 tot en met 19 mei. Een vijfdaags groenfestival met minimaal honderdzeventig deelnemers, dat qua vorm en inhoud anders moet worden dan alle tuinevenementen die Nederland nu kent. Verbinding in het groen, dat is de rode draad die de vijf dagen aan elkaar rijgt. Denk qua sfeer aan een mix van Heel Holland Bakt en Oerol, het beroemde theaterfestival op Terschelling. Frits, floral designer en bekend van onder meer projecten als het NK Bloemschikken en diverse groene theatershows, is als projectmanager boegbeeld van Nederlands nieuwste groenevenement. Hij is door Groei & Bloei naar voren geschoven om het festival vorm en inhoud te geven. Dat doet hij uiteraard niet alleen, een professioneel projectteam ondersteunt hem. Geen luxe, maar noodzaak. Het project is namelijk omvangrijk. Net als de ambitie. Hij laat drie woorden vallen: Chelsea Flower Show. Dat staat hem voor ogen. Die kwaliteit en impact moet Gardenista gaan hebben. Dat is het ultieme doel. Vorig jaar is hij er geweest om zijn ogen goed de kost te geven en inspiratie op te doen. “Natuurlijk stofzuigen Nederlanders niet hun grasmat, zoals de Engelsen. Daar ben ik mij terdege van bewust. We zijn een stuk behoudender.” Maar dat wil volgens hem niet zeggen dat Nederlandse groenliefhebbers niet zitten te wachten op zo’n grootschalig evenement. Integendeel. “We zijn het grootste bloemenland. Heel veel Nederlandse tuinliefhebbers trekken de grens over om

EVENEMENT Gardenista tuinen en shows te bezoeken. In Engeland, maar ook in Duitsland en Frankrijk.” In het eerste jaar hoopt hij al twintigduizend bezoekers te mogen verwelkomen. “Dat moet lukken”, zegt hij zelfverzekerd. Lef Waarom was dit er nog niet eerder? “Lef”, zegt Frits resoluut. Dat heeft niemand volgens hem tot nu toe gehad. “Dat moet je natuurlijk wel hebben. Ik denk dat Groei & Bloei ook bij uitstek de partij is die dit kan organiseren. Er is een grote aanhang en het is geen commerciële organisatie.” Hij draait zich om en wijst op de grote groene vlakte voor hem. “Hier komt een grote tent van 30 bij 50 meter te staan. Dat wordt het onderkomen voor de bloemschikkers.” Die gaan met elkaar wedijveren wie de mooiste stukken kan maken. Frits heeft de weg naar eeuwige roem voor de bloemschikkers al bedacht. “Uiteindelijk moeten de finalisten op een podium in een uur tijd met een verrassingspakket aan ingrediënten iets vormgeven. Dat is ongelooflijk spannend en leuk om te zien voor publiek.” Hij gaat nog even verder: “De grote tent wordt omringd door de beste kwekers en ook hier ligt de lat hoog. Elke plant moet voorzien zijn van een naam en de presentatie moet eenduidig en stijlvol zijn.” Ook hier zit volgens Frits een competitief randje aan, want de planten worden gekeurd. “Aan de hand van verschillende criteria gaan we op zoek naar de beste kweker van Gardenista.” Ramon Beuk Is dat alles? Nee. Frits: “Bij lange na niet. Loop maar even mee.” Op een groot grasveld naast het kasteel staat hij stil. “Hier komen de modeltuinen. Deze worden een lust voor het oog en een bron van inspiratie voor groenminnend Nederland.” En ook hier zit een wedstrijdelement in. “De tuinen worden gekeurd door een professionele en erkende jury.” Gardenista moet de plek worden waar amateurs, professionals en studenten met elkaar gaan blenden. “Vandaar ook het thema Verbinding in het groen.” Hij geeft een voorbeeld: “De brug naar het kasteel wil ik laten versieren met bloemen door een professionele arrangeur. Maar die kan dan weer ondersteund worden door studenten.” Hij laat nog een naam vallen: Ramon Beuk, de bekende tv-kok. Die krijgt op het landgoed zijn eigen keuken. Hij wijst daarbij naar het bijgebouw dat naast de kas staat, om aan te geven dat dat het domein van Ramon gaat worden. “En die gaat weer koken met groenten uit de moestuin van het kasteel.” Dan lachend: “Over verbinding gesproken.” ] Meer informatie over Gardenista vind je op www.gardenista.nl.

TENTOONSTELLING Door de ogen van Piet Oudolf In Singer Laren opent begin juni de tentoonstelling Geschilderde tuinen. Dan is ook voor het eerst de nieuwe door Piet Oudolf ontworpen beeldentuin tuinontwerper alvast vier schilderijen die dan Tekst Jasker Kamp toegankelijk. Als opmaat laat de zijn gedachten de vrije loop bij te zien zijn. 20 G R O E I&BL O E I– MEI –2018

TENTOONSTELLING ‘Dit beeld beantwoordt het meest aan hoe een tuin er aan het begin van de twintigste eeuw uit zag: vrij decoratief. Veel formaliteit, veel bloemen, veel perken, harde kleuren, strakke vormen. In die tijd werkte men weinig met vaste planten. Ja, met hosta’s misschien. Eenjarigen vormden destijds de hoofdmoot: bollen in het voorjaar, viooltjes, snijbloemen. Als tijdsbeeld vind ik dit schilderij mooi om te zien, maar ideeën over wat mooi is veranderen met de tijd. Eenjarigen gebruiken we niet meer zo massaal, dat vinden we onfatsoenlijk. Mensen zijn zich meer en meer bewust van duurzaamheid en keren zich af van de wegwerpcultuur. De nieuwe generatie houdt meer van losjes tuinieren en gebruikt veel meer vaste planten. En vergis je niet dat zo’n tuin zoals Bosch Reitz heeft vastgelegd, heel intensief is qua bewerking. Daar hebben heel veel mensen tegenwoordig niet meer zo’n zin in. Ik verander zelf ook van opvatting over hoe mooi iets kan zijn. In het begin werkte ik bijvoorbeeld nog niet zoveel met gras als nu. Dat is een steeds belangrijkere rol gaan spelen. Een tuin van mij kan voor de helft uit siergrassen bestaan, dat was vroeger vaak te veel. Dat heeft alles te maken met voortschrijdend inzicht. Ik moest er ook achter komen dat planten tussen gras er heel anders uitzien. Veel zachter.’ u Gijs Bosch Reitz, Tuin van Versailles (ca. 1904) olieverf op doek, 78 x 102 cm, particuliere collectie Piet Oudolf Voor Piet Oudolf, een van de belangrijkste tuin- en landschapsontwerpers wereldwijd, staan in een succesvol tuinontwerp de planten centraal. Vorm en structuur zijn de belangrijkste factoren en kleur is een toegevoegde waarde. Oudolfs ontwerpen zijn veelal geïnspireerd op een natuurlijke omgeving. De levenscyclus van een plant, met alle stadia van jong groen tot uitgebloeide restanten, vormt daarbij een belangrijk aspect. G R O E I&BL O E I– MEI –2018 21

WIE DURFT? 26 G R O E I&BL O E I– MEI –2018

WIE DURFT? Zo natuurlijk mogelijk In deze rubriek tonen we tuinen waar de eigenaar trots op is. Maar ... het kan altijd beter. Deskundigen Elly, Erick en Frank recenseren deze keer de tuin van Ton Boerlage in Aalsmeer. Ton Boerlage: 'Twaalf jaar geleden heb ik onze 1200 vierkante meter grote tuin ontworpen en aangelegd. Ik wilde geen strakke tuin, maar het zo natuurlijk mogelijk houden én ik wilde speelgelegenheid voor mijn kleinkinderen. De tuin bestaat uit bloeiende borders en verschillende soorten bomen, struiken en een gazon. Ik heb ongeveer 150 soorten vaste planten, die ik mix met rozen, siergrassen en varens. Naast een overkapt terras bij de schuur, is er ook een terras aan het huis, waar we heerlijk beschut kunnen zitten. Als het erg warm is, hebben we veel schaduw van de bomen. Schuin achter het huis is een grote carport, daardoor loopt er een rijpad door de tuin. Ik had hier liever een andere oplossing voor gevonden. Ook ben ik niet heel blij met de boompalen bij de parrotia’s in het gazon. Vorig jaar is één boom scheef gewaaid en daarom heb ik boompalen gemaakt. Ik heb ze zo kort mogelijk gehouden. Toch vind ik het storend. Onze tuin zit vol leven, enorm veel bijen, vogels en vlinders. Al ben ik 71, ik werk er elke dag met veel plezier in: pure ontspanning voor mij! Ik ben heel benieuwd naar jullie mening over onze tuin.' u 27

DE KWEKER ‘Ik ben een LAATBLOEIER’

GINY DE JONG Je hebt mensen die planten kweken en mensen die ze gebruiken. Giny de Jong doet het allebei. Zodra je haar tuin annex kwekerij binnenwandelt, zie en voel je meteen: hier woont een tuinier, plantenliefhebber én kweker in hart en nieren. De sortimentslijst telt veertien verschillende dierama’s. B loemen. Dat is het eerste wat je ziet als je voor het witte huis-met-puntdak staat. Een luchtige, zwierige zee van bloemen, schijnbaar achteloos gerangschikt rond een welig gazon. Pas daarna wordt je aandacht getrokken door een groot bord. ‘De Jagertjeshof’ staat erop. We staan voor de hobbykwekerij van Giny de Jong in Aadorp, onder de rook van Almelo. Met een persoonlijk sortiment vaste planten en een grote keus in dierama’s. Giny’s tuin ademt licht en lucht. Niet alleen door de ligging - het 900 vierkante meter grote perceel wordt nergens omsloten door bebouwing of hoge begroeiing - maar ook door de keuze van de planten. “Ik houd van soorten met een transparante bloeiwijze en een luchtige habitus, zoals Thalictrum, akelei, Penstemon, Daucus carota ‘Dara’, Verbena, Verbascum, Althaea cannabina en - mijn absolute favoriet - Dierama”, zegt Giny. Ze heeft niet zoveel op met afgebakende groepen van één soort en kiest liever voor spontaniteit. “Mijn planten mogen zich uitzaaien en zich vrij door de tuin bewegen. Wat er te veel komt, haal ik weer weg.” Puinresten Een laatbloeier, noemt ze zichzelf. “Mijn liefde voor tuinieren is geleidelijk ontstaan. Aanvankelijk koos ik voor de u G R O E I&BL O E I– MEI –2018 31

REPORTAGE

REPORTAGE Tulpen ‘Spring Green’ in wit en geel tussen judaspenning, keizerskronen en tulpen ‘White Triumphator’. Op de voorgrond de sierappel Malus ‘Adirondack’. De pergola met klimop zorgt voor privacy. Boeketten van BORDERS De borders liggen als een warme deken rondom de karakteristieke landgoedhoeve. Ze zijn een inspiratiebron voor bloembinder Marieke Nolsen. Andersom laat ze zich door haar bloemwerk inspireren voor nieuwe combinaties in de tuin. Tekst Mirjam Enzerink Beeld Marieke Nolsen & Modeste Herwig G R O E I&BL O E I– MEI –2018 37

REPORTAGE Op avontuur

REPORTAGE Een kabbelende beek, glooiingen, zwerfkeien en volwassen bomen. 'Ik wil dat je in een tuin niet het gevoel krijgt dat hij bedacht is door een mens', zegt tuinontwerper Noël van Mierlo. Met deze drie jaar oude tuin is hij daar uitstekend in geslaagd. Tekst Edwin Oden Beeld Caroline Piek Natuurlijk ogende rivierbedding. Op de achtergrond meerpalen.

DE HOVENIER & KWEKERIJ IN UW OMGEVING NOORD-HOLLAND ZUID-HOLLAND Groot Oever 14 | 7707 PW Balkbrug M. 06 21 56 17 90 www.hovenierhart.nl HEEL NEDERLAND Webshop voor duurzame tuinartikelen ‘Een mooie tuin voor iedereen’ LOEF tuinplantencentrum Rijksweg 255 Velserbroek www.kwekerijloef.nl | Tel: 023-5382240 Nursery the Willows vaste plantenkwekerij Vlaamseweg 8, Haarlem tel. 023-5248665 nursery.thewillows@gmail.com geopend: vrijdag en zaterdag (mrt t/m okt) of op afspraak Tuinontwerp Onderhoud Aanleg www.tuin-totaal.nl www.tuin-totaal.nl Haarlem Tel: 023-53 702 35 HAARLEM TEL: 023-53 702 35 Hazeldonk 6 4772 PA Langeweg Meer dan 250 soorten vaste planten. Heesters. Haagplanten. Bomen. Apeldoornsestraat 28 3781 PN VOORTHUIZEN www.kwekerijvlastuin.nl 06 233 63 033 ONTWERP & AANLEG RENOVATIE & ONDERHOUD BOOMVERZORGING BESTRATING INTERIEURBEPLANTING OUD-BEIJERLAND 0186 - 618 465 brussaardhoveniers.nl BRABANT tuinkeur.nl Hovenier nodig? Zoek op HovenierNederland.nl! Tel.: 0168-32 30 23 I www.geleijns-hoveniers.nl NEDERLAND GRONINGEN www.bessembinders.nl Ben. Veensloot 2 9651 CK Meeden Tel. 06 223 75 381 Dé plek waar rozenliefhebbers hun hart ophalen... Bestel uw tuinrozen nu gemakkelijk online! www.rozenrijk.nl Mailen of bellen kan ook: info@rozenrijk.nl Tel: 0031 638527699 Historische vruchtbomen Bezoek de Walburg Tuinen; elk seizoen een feest van kleur en groeikracht ! de Walburg tuinen de Walburg hoveniers Lubbert Dijk. Tel: 06-11518397 Voor een breed sortiment en eerlijk advies! De Walburg Hoveniers; wij staan voor tuinen met een natuurlijke uitstraling! Verkoop vrij./zat. of bellen. www.baggelhof.nl SKAL 024690 DRENTHE Overzicht van alle hoveniers in Nederland! Maak uw keuze uit ons grote assortiment bijzondere rozen en tuinplanten www.vanderzalmtuinen.nl Professionaliteit Service Betrouwbaarheid Kwaliteit www.aardoomhoveniers.nl Hoog en Wellerlaan 1c 3829 AW Hooglanderveen Tel.: 033-2534476 Mob.: 06-51250999 www.groennatuurlijk.nl GELDERLAND Op zoek naar een hovenier? TUINKEUR-HOVENIERS STAAN VOOR: Vakbekwaamheid UTRECHT OVERIJSSEL WWW.VIJVERPLANTENLAND.NL ADVERTEREN OP DEZE PAGINA? BEL DAN 072-2010140 of mail naar info@55communications.nl Uw kwekerij voor bomen, struiken & fruitgewassen Tienelsweg 40a te Zuidlaren T 050-4090672 I www.halesia.nl Boord 64 | Nuenen www.dewalburg.nl Tuincentrum

VRAAG & AANBOD Groen Nederland en België 6000 m2 Beeldentuin ‘Expositie Beeldschoon’ De Pol (bij Steenwijk) 12 mei t/m 17 juni, vrij-za-zo van 13-17 uur exposeren 35 Int. Prof. kunstenaars met een grote diversiteit ca. 250 kunstuitingen. www.expositie-beeldschoon.nl / 06-30332868 Natuur & rust in Merselo! 2p. compl. inger. vakantiehuisje met eigen tuin/terras in rietgedekte boerderij met erfdieren, aan bosrand. Ideaal fietsen/wandelen. www.droomboerderijtje.nl /folder 0655856709 www.deblauwemeije.nl Sloepverhuur en Terras aan het water met home made taart. Oase van rust in Beeldentuin/Galerie en B&B. Kom voor uw High Tea, koffietafel/ lunch naar Buitenplaats De Blauwe Meije in Nieuwkoop/Woerden. tel: 06-20825662 In nieuw natuurgebied Rijssen-Holten T.H. luxe vak. app. 2-4 pers. eigen overd. terras uitz. Sall. Heuvelrug, grenst aan wandel/fietskn.puntroute, tevens is er een 2 pers. app. geheel aangepast voor mindervaliden. GRATIS WIFI. 0548-542364 www.hetoverveen.nl TE KOOP Huis met bijzondere plantentuin, van tuinontwerpster, www.lumine-swagerman.nl, grenzend aan bos en Veluwezoom. Bekijk het huis op Funda: Rozesteinweg 59, Laag-Soeren. Te huur: vakantiehuisje voor 4 personen, vrij gelegen met eigen tuin. Meer informatie: 024-3972405 en/of www.vakantiehuisjegroesbeek.nl. Buitenland Te huur ons royale vrijstaande “maison de maître” met 4 slaapkamers, gelegen in de VOGEZEN, 550 km. v.a. Utrecht. Ideaal voor vogelaars en liefhebbers van de natuur. Huur v.a. €325 p.week. incl. Info: t_huiskens2@hotmail.com. Tel. 024-3234738 Heerlijk van uw tuin genieten met deze Lariks Douglas eettafel en kloosterbank. Op maat gemaakt en kant-en-klaar geleverd; bestel online op Gadero. gadero.nl/lariks-douglas-tuintafels T.H. Boijl in mooi fiets en wandelgebied gebied elk seizoen 5 pers. Vak.huis met sauna, wifi en bloementuin in het DrenthsFriesewold en nabij het Dwingelderveld € 420,- P.W. all-in. 06-14924749. In nieuw natuurgebied Rijssen-Holten T.H. NIEUWE groepsacc. ( 15 pers.) met 2 pers. slaapkamers + eigen sanitair op begane grond. Minder-valide aangepast - gratis Wifi.- genieten van natuur, rust en ruimte met fam./vrienden e.d. 0548-542364 www.hetoverveen.nl Groenspot opgev Ga naar: www actueel/groenspots Meer info: groenspots@55communications.nl of 072 2010140.

PLANTEN FUNKY FLOXEN Phlox ’Utopia’ (bijna wit in het zonlicht) met o.a. Persicaria en Crocosmia.

PLANTEN Kan een zomerborder zonder floxen? Nee, eigenlijk niet. Zeker niet nu er veel nieuwe cultivars op de markt komen die in verschillende opzichten beter presteren dan hun voorgangers. Vaak met grote bloemtrossen in de allermooiste kleuren. Tekst Modeste Herwig Beeld MHGP/Modeste Herwig e.a. Een eigentijds beeld: floxen gemengd met luchtige planten en siergrassen. e zomerbloeiende floxen, met grote trossen geurende bloemen in wit, roze, rood, paars of violet, zijn veelzijdig en onmisbaar in borders. Dankzij het uitgebreide kleurenpalet, de hoogte en de lange bloei kun je er uitgebreid mee combineren. Sommige oudere tuinvormen hebben helaas vaak last van meeldauw of stengelaaltjes. Recentere cultivars zijn vaak goed resistent tegen deze ziekten. De bloemen van de nieuwe tuinvormen zijn meestal wat kleiner en zitten in luchtige trossen. Ook zijn er verrassende nieuwe tinten. Dat geldt zeker voor de nieuwe floxen uit Rusland, waar we nog veel van kunnen verwachten. Phlox paniculata ‘Butonik’ bijvoorbeeld, heeft dieproze bloemen die heel lang in knop blijven. Een andere nieuwe is ‘Mister X’, met paarse bloemen en een groot, felroze hart. Er zijn ook nieuwe floxen die relatief laag zijn. Vaak worden die verkocht als potplant. Helaas zijn ze niet allemaal even sterk en soms zelfs ziektegevoeliger dan de oudere cultivars. Sommige zijn met kunstmatige middelen geremd; het tweede jaar na planten worden ze al snel hoger. Leuk voor vlinders Phlox (de Nederlandse naam is flox, vlambloem of herfstsering) is een plantengeslacht uit Noord-Amerika. Er zijn hoge zomerbloeiers en lage soorten, die in het voorjaar bloeien. In borders worden voornamelijk de hogere soorten gebruikt, de lage soorten zijn geschikter voor een rotstuin. De bloemen hebben een typische vorm: gedraaid in de knop, ingedeeld in vijf kroonblaadjes en een gaatje in het midden, vaak met een donkerder ring er omheen. Ze D zitten in pluimvormige trossen en geuren heerlijk. De vroege cultivars van de hoge vlambloemen bloeien afhankelijk van het weer al in juni en je kunt ervan genieten tot in oktober. De bloemen trekken vlinders aan en zijn geschikt als snijbloem. Combineren Grote groepen floxen in de border, dat is misschien een beetje ouderwets. Maar als je ze in kleinere hoeveelheden mengt met luchtige planten, zoals Veronicastrum, Verbena, Perovskia en siergrassen, ontstaat een eigentijds beeld. Ook cultivars met wat kleinere bloemen, bijvoorbeeld Phlox ‘Barci’, passen goed in de hedendaagse tuinstijl. Floxen gaan ook goed samen met Eupatorium, Echinacea, Monarda, Salvia en Kalimeris. De beste plek De flox is een sterke en zeer winterharde vaste plant. Hij doet het het beste op een plek in de volle zon of in lichte schaduw. De grond moet doorlatend en zandig zijn, maar wel voedselrijk en vooral in de zomer niet te droog. Natte grond in de winter wordt slecht verdragen. Geef jaarlijks compost en mest. Sommige cultivars zijn gevoelig voor meeldauw op het blad en voor stengelaaltjes. In het laatste geval wordt het blad aan de onderkant bruin, maar dat kan ook komen door watergebrek. Regelmatig delen (om de vier à vijf jaar) in het voorjaar houdt de planten gezond. Phlox is gevoelig voor concurrentie. Zorg vooral in het voorjaar voor voldoende ruimte rond het jonge blad. u G R O E I&BL O E I– MEI –2018 55

PLANTEN √ ZIEKTEVRIJ √ GEURT HEERLIJK EN LOKT BIJEN √ RIJKBLOEIEND √ ORANJERODE BOTTELS √ STERKE GROEIER √ EERSTE BLOEI JUNI/JULI; TWEEDE BLOEI SEPTEMBER/OKTOBER

PLANTEN FeestroosRosa Groei & Bloei De Groei & Bloei Nationale Tuinweek bestaat vijf jaar. Ter ere hiervan is er een nieuwe roos naar Groei & Bloei vernoemd: een bloeirijke, witte rambler, die al meerdere prijzen op zijn naam heeft staan! Tekst Hester van Gent Beeld Belle Epoque rozenkwekerij D e man achter Rosa ‘Groei & Bloei’ is de in Alphen aan den Rijn woonachtige veredelaar Marco Braun. Marco heeft al enige tientallen nieuwe rozen op de markt gebracht; van kleine struikroosjes en groot- en kleinbloemige heesterrozen tot ramblers (klimrozen). En dat terwijl hij pas dertien jaar bezig is met het veredelen van rozen. Daarbij moet je bedenken dat het na een kruising minimaal zeven jaar duurt voordat een nieuwe roos op de markt komt. 35 jaar geleden ging Marco, na zijn hoveniersopleiding, aan de slag in het Internationaal Rosarium van het Westbroekpark in Scheveningen. Naast een enorme rozencollectie, is daar een proeftuin waar nieuwe rozen worden gekeurd. Vandaag de dag is hij daar nog steeds te vinden. Op de proeftuin van het rosarium zag Marco de ene na de andere nieuwe roos de revue passeren. Hij raakte gefascineerd door de vernieuwingen en ging zelf met de veredeling van rozen aan de slag. Zijn eerste kruisingen mislukten. Nadat hij in het BBC-programma Gardeners’ World een demonstratie van een Engelse veredelaar had gezien, bootste hij dat na in zijn eigen praktijk. Sindsdien slagen zijn kruisingen. Marco: “Ik heb het helemaal zelf uitgevogeld. De eerste roos die ik inzond voor het Internationale Rozenconcours, een wedstrijd voor nieuwe rozen, kreeg tot mijn verrassing meteen goud én de publieksprijs.” Oudere types De basis voor Marco’s kruisingen zijn sterke en gezonde oudere types. Tegenover zijn huis ligt een langgerekt perceel dat hij van de gemeente overgenomen heeft en dat vol staat met bijzondere sierplanten. Daar vond hij een zaailing uit een spontane kruising, waarschijnlijk van de kleinbloemige klimroos Rosa ‘Wedding Day’ die in de buurt stond. “De roos viel op vanwege de grote trossen met spierwitte bloemen en het was een hele mooie botteldrager”, licht Marco toe. Hij noemde de roos ‘Luwanna’, naar de pasgeboren dochter van zijn collega. Hij bestoof ‘Luwanna’ met verschillende rozen, waaronder Rosa ‘Robusta’ (een rode struikroos). Daarbij bestrijkt Marco de bloemen van de moederplant met stuifmeel van de vaderplant. Hij legt de bottels met zaad vervolgens van augustus/september (“afhankelijk van de zomer”) tot maart/april in zand (stratificeren). “Het zaad rijpt dan mooi af en kiemt beter.” Marco vertelt dat in één bottel wel dertig zaden kunnen zitten, die allemaal uniek zijn. De zaden zaait hij uit in kisten in de kas achter zijn huis. De goede plantjes plant hij na een jaar in de volle grond. Daar selecteert hij verder; alleen de mooiste en beste rozen mogen door. Zo vond hij onder andere Rosa ‘Burgemeester Janny Vlietstra’, een geurende parkheester en ‘Mira’ een heester met lichtroze bloemen. “Maar het lukt niet altijd hoor!”, vertelt hij eerlijk. “Ik had een keer een jaar met vijftienhonderd zaailingen, waarvan er uiteindelijk maar honderd overleefden.” u Marco Braun Marco Braun is veredelaar van rozen en werkt in het rosarium van het Westbroekpark in Scheveningen. Hij heeft al enige tientallen nieuwe rozen op de markt gebracht, waaronder de oranjekleurige ‘Koningin Máxima’. Marco heeft een hoveniersopleiding gedaan. Het veredelingsvak heeft hij door ‘trial and error’ onder de knie gekregen. Bij nieuwe rozen gaat hij voor rijke bloei en gezonde planten. G R O E I&BL O E I– MEI –2018 59

WEBSHOPABBING.NL KOOP ONLINE OF KOM NAAR ZEIST! WEBSHOPABBING.NL FERMOB.SHOP Vrugteveensweg 5a 7447 AL Hellendoorn Telefoon 0548-655335 specialiteit: volwassen vijverplanten en zuurstofplanten in mand Voor de complete flora in uw vijver Tel.: 0315-386478 post@vijverplantenland.nl www.vijverplantenland.nl Voor heldere (zwem)vijvers dankzij zuurstofplanten (milieuvriendelijk: zonder chemicaliën of filtersysteem) Elsterweg 3a 7076 AZ Veldhunten Nederland NIEUW! www.vijverflora-hellendoorn.nl

REVOLUTIONAIRE KRACHT, IN JOUW HANDEN. ONZE UNIEKE 56V ARC LITHIUM TECHNOLOGIE IS ONTWORPEN ALS GEEN ENKELE ANDERE ACCU!DAT IS WAAROM ONZE ACCU EEN KWALITEIT GEEFT DIE MET GEEN ENKELE ANDERE VERGELIJKBAAR IS. INDRUKWEKKENDE GEBRUIKSTIJD EN OPLAADTIJDEN DIE IN ONZE INDUSTRIE ONGEKEND ZIJN.DE KRACHT OM IEDERE KLUS AAN TE KUNNEN LIGT IN JOUW HANDEN.ONTDEK DE ONGELOOFLIJKE KRACHT VAN EGO MET ONZE ACCURANGE EN INNOVATIEVE SNOERLOZE MACHINES. #POWERREIMAGINED Meer informatie: egopowerplus.nl of bel 0575 59 9999 14 april - 7 oktober Seizoen 2018 … met meer dan 90 thematuinen, onderwerpen, plantenverzamelingen & veel evenementen. Dit is puur tuinplezier. Elmendorfer Straße 40 · 26160 Bad Zwischenahn Tel. +49 44 03 - 8 19 60 · www.park-der-gaerten.de Iedereen kan tuinieren Natuurlijk met DEZADEN.NL sinds _ 1968 _ 50 jaar! www.dezaden.nl Het grootste modeltuinen park in Duitsland!

DAKTUIN Voor de aanleg van een dakterras of -tuin heb je meestal een omgevingsvergunning nodig. Dit kun je checken bij de gemeente. Ben je lid van een VvE? Overleg dan met de medeeigenaren over je plannen. 2 4 Geef één partij de opdracht. Mocht er iets niet goed gaan, dan ligt de verantwoording daarvoor bij een en hetzelfde bedrijf. Denk goed na over de toegang tot je dakterras of -tuin. Hoe beter de bereikbaarheid, hoe meer kans dat je de planten ook goed kunt verzorgen en ervan geniet. Voordat je aan een dakterras begint, moet de afwatering in orde zijn. Ook moet de bestaande dakbedekking vooraf goed worden gecontroleerd. In verband met de brandveiligheid moet de beplanting altijd 3050 cm van de dakrand worden geplaatst. 5 plaatsen. Dit geldt overigens ook voor de inrichting van balkons. Een grote, 80 cm diepe bak met een boom weegt meer, soms veel meer dan 400 kilo. Die zet je dus aan de rand en niet in het midden, tenzij er een dragende constructie of kolom onder staat. Heesters wortelen over het algemeen minder diep en kunnen dus in lagere bakken (vanaf 40 cm) groeien. Maar ook dan hebben we het al gauw over een gewicht van 200 tot 500 kilo per vierkante meter.” Als uit de berekeningen blijkt dat het dak onvoldoende draagvermogen heeft, kan ervoor worden gekozen om een speciale constructie aan te brengen, bijvoorbeeld een extra draagbalk. Dan ontstaat er een nieuwe uitgangssituatie met bijna onbeperkte mogelijkheden. Speciale systemen Veel bewoners van bovenhuizen zijn misschien al dik tevreden als ze op een zonnige dag via een dakhuis, dakopbouw of luik op hun terras kunnen stappen. Als de afwatering van het dak in orde is, er tegels of vlonders liggen waarop je je comfortabel kunt bewegen, inclusief een degelijke omheining die de veiligheid garandeert, kun je immers lekker buiten zitten. Met wat potten met planten creëer je gezelligheid 66 G R O E I&BL O E I– MEI –2018 10 tips en beschutting. ”Maar je kunt ook een stap verder gaan en van je dak een echte tuin maken”, zegt Annemieke. ”Er bestaan goede en kwalitatief hoogwaardige systemen waarin planten prima kunnen groeien, terwijl de waterdichtheid van het dak gewaarborgd blijft. Zo’n systeem regelt de luchthuishouding, waterbuffering en -afvoer en bevat ook een voedingsbodem voor de planten. Afhankelijk van de belastbaarheid van het dak - die bepalend is voor de dikte van het substraat - kun je kiezen voor een extensief of een intensief dak. Een extensief dak heeft dun laagje substraat waarin een uitgekiend plantenmengsel groeit dat weinig onderhoud en vocht nodig heeft. Sedum bijvoorbeeld, doet het al in een laagje van 5 à 6 cm. Heb je 8 cm tot je beschikking, dan is er al wat meer mogelijk. Sommige verwilderingsbolletjes doen het in zo’n dun laagje verrassend goed.” Op een intensief dak, met een substraatdikte vanaf 20 cm, kun je veel meer plantensoorten laten groeien, waardoor je meer hoogteverschillen en variatie – en dus veel meer ’tuin’ krijgt. Er zijn heesters, bijvoorbeeld de toverhazelaar of Buddleja, die al genoegen nemen met een diepte van 20 à 30 cm. ”Maar dat is uitzonderlijk, de meeste heesters, waaronder het krentenboompje, presteren vanaf 40 cm. Voor 1 3

DAKTUIN 6 8 voor de AANLEG van een DAKTERRAS of -TUIN grotere struiken doe je er goed aan om 60 cm aan te houden.” Soms, zegt Annemieke, is het mogelijk om op een extensief dak toch een struik of boom te planten, op een plek waar dat verantwoord is. ”Daar verzin je dan een constructie voor om meer groeiruimte te creëren, zoals een heuveltje of een bak zonder bodem die je direct op het daktuinsysteem kunt zetten.” Eigen wereld De mogelijkheden van een daktuin worden niet alleen bepaald door de belastbaarheid van het dak en de dikte van het substraat. ”De omstandigheden op een dak zijn dikwijls heel anders dan op de grond. Je hebt eerder te maken met extremen. Denk aan wind, hitte, droogte, licht en reflectie. Een daktuin heeft vaak een heel andere sfeer, die enorm kan verschillen van een tuin in de volle grond. Je verkeert er in een eigen wereld.” Net als in een gewone tuin moet je ook in een daktuin bij de keuze van planten rekening houden met hun eigenschappen. Zijn ze bestand tegen de omstandigheden op het dak? Maar ook: hoe gedragen ze zich ondergronds? ”Je wilt natuurlijk geen planten met 10 Zorg voor een veilig dak door het plaatsen van een balustrade of plantenbakken, zodat je niet over de rand kunt vallen. Zorg ervoor dat er geen vocht onder de loodslabben kan komen. Plaats de verharding onder de loodslabben en/of werk met een rooster, zodat de gevel droog blijft. 7 Een buitenkraan is onmisbaar, of je nu met de hand water geeft of via een (automatisch) watergeefsysteem. Misschien kun je ook een (kleine) regenton neerzetten. Een groen dak levert een positieve bijdrage aan het milieu (vertraagde waterafvoer, meer biodiversiteit en minder hittestress op warme dagen). Soms is het mogelijk om subsidie te krijgen voor de aanleg ervan. 9 Een groen dak en zonnepanelen vormen een goede combinatie. Door de verkoelende werking van planten geven de zonnepanelen 6 tot 10 procent meer opbrengst per jaar. een agressief wortelgestel dat de dakbedekking kan beschadigen, zelfs al is die voorzien van een extra, wortelwerende beschermlaag. Ik gebruik bijvoorbeeld nooit struiken als de duivelswandelstok (Aralia), schijnels (Clethra alnifolia), valse christusdoorn (Gleditsia triacanthos), fluweelboom of vlier. Van de siergrassen zou ik de hoge Miscanthussoorten laten staan. Bij de bamboes kunnen alleen de polvormende fargesia’s ermee door, al blijft het oppassen geblazen. Woekerende bamboes als Phyllostachys en Pleioblastus zijn beslist taboe. Als je een keer gezien hebt wat hun wortels voor schade kunnen aanrichten aan een dak, weet je wel beter.” Gelukkig zijn er meer dan genoeg planten die zich wél voorbeeldig gedragen op het dak. Dat is goed nieuws, want groene dakterrassen en -tuinen zijn niet alleen mooi, ze leveren ook een bijdrage aan de biodiversiteit en de leefbaarheid van de stad. ”Zelfs op 10 meter hoog vliegen er nog insecten”, zegt Annemieke. ”Ook op het dak kun je natuur creëren. Uiteindelijk is de plantkeuze bepalend voor het succes. Zonder beplanting geen tuin en zonder tuin geen natuurbeleving.” ] Tekst Fransje van Dorp Beeld www.dakdokters.nl G R O E I&BL O E I– MEI –2018 67

TUINIEREN IN DE TUIN MET GERARD Gerard van Buiten is hortulanus van de Botanische Tuinen Utrecht. 'Als zoon van een tuinbaas kreeg ik de liefde voor planten en tuinieren met de paplepel ingegoten. Voor een plantenfreak als ik valt er op mijn werkplek altijd iets nieuws te ontdekken.' Tussen januari en mei bloeien in de Botanische Tuinen de stinzenplanten. ‘Dit type planten is heel geschikt voor een bostuin, ze vermeerderen zich spontaan.’ Gerard laat zien hoe dat in z’n werk gaat. Tekst Nicolien van Doorn Beeld Modeste Herwig S tinzenplanten (onder andere wilde narcissen, sneeuwklokjes, scilla’s, krokussen en herfsttijlozen) komen oorspronkelijk uit de bossen en bergweiden van Midden- en Zuidoost-Europa. Ze bloeien vroeg in het jaar, met een bloeitijd die per soort varieert van januari tot mei. Doordat de bomen dan nog kaal zijn, vangen ze voldoende zonlicht op. Hun voedsel ligt opgeslagen in hun bol, knol of wortelstok. Vanaf eind 18e eeuw raakten parkachtige landschapstuinen in de mode. Om deze nieuwe parken te verrijken, werden veel van die kleurige bosplantjes naar Nederland gehaald. Op sommige landgoederen, buitenplaatsen en herenboerderijen deden ze het zo goed, dat ze zich daar tot op de dag van vandaag prima handhaven. In 1986 werd in de Botanische Tuinen Utrecht een stinzenhelling aangelegd. “Stinzenplanten doen het goed in een bostuin”, zegt Gerard. ”Heb je die niet, dan kun je ze ook in een hoek met heesters of onder een loofboom toepassen. Ze houden niet van natte, zware klei. Het beste is humeuze, niet te zure grond. Als de grond zuur is, kun je die prima bekalken met mergel of schelpen, die geven de kalk langzaam vrij. En zet de plantjes onder loofbomen of struiken, niet onder coniferen.” Mierenbroodjes Het leuke van stinzenplanten is dat ze zich, als ze het naar hun zin hebben, vanzelf vermeerderen. Dat dat zo gemakkelijk gaat, Sneeuwklokje Stinzenkrokus ‘Dit zijn zaden van het sneeuwklokje, ze zijn nog niet helemaal rijp. Er zit een voedselrijk aanhangsel op, dat mieren naar hun nest slepen. In de tuin kun je sneeuwklokjes gemakkelijk vermeerderen door de pol na de bloei te delen.’ 82 G R O E I&BL O E I–M E I–2018 ‘Deze rode bolletjes zijn zaden van wilde krokussen. Drie tot vier jaar na het zaaien zie je al bloemetjes. Natuurlijk moet je op de plekken waar je hebt gezaaid niet gaan schoffelen.’ Crocus tomassinianus, C. vernus en/of hybriden daartussen zijn echte stinzenkrokussen.’

TUINIEREN komt doordat mieren het zaad verspreiden. Aan elk zaadje zit een voedselrijk aanhangsel of ’mierenbroodje’. Mieren slepen het naar hun nest en voeren het aan hun larven. ”We hadden een groepje wilde narcissen op een veldje”, vertelt Gerard, ”maar daar is bijna niks van over. Ze staan nu boven op de muur van het fort. Daar hebben de mieren het zaad naartoe gesleept, want zo’n warme muur is een goede plek voor een mierennest.” Wie (veel) stinzenplanten in zijn tuin wil, hoeft dus alleen maar toe te kijken hoe ze verwilderen. Vind je dat te lang duren, dan kun je het proces versnellen door zaad te winnen. Laat de plantjes rustig afsterven, pluk het zaad als het rijp is en strooi het verderop uit in het gras of tussen onderbegroeiing, zonder het af te dekken. ”Doe dat direct nadat je het zaad gewonnen hebt,” adviseert Gerard, ”zo vers mogelijk kiemt het het best.” Met narcissen en krokussen kan het snel gaan. ”Drie of vier jaar na het zaaien krijg je de eerste bloemetjes al. Denk er wel aan om niet te vroeg te maaien op plekken waar je hebt gezaaid, en ga er niet met de schoffel doorheen.” Het is wel even opletten wanneer het zaad rijp is. Bij narcissen is dat makkelijk, maar sneeuwklokjes en scilla’s laten hun rijpe zaden op de grond vallen. Bij de krokus zit de stuifmeelkorrel op het knolletje. Wanneer het blad afsterft, groeit het rijpe zaad naar wit mierenbroodje. Als de zaaddoos geel is, is ie rijp. Krokuszaden zien eruit als rode bolletjes. Gerard geeft aan hoe snel die zich vermeerderen: ”We hebben nu ontelbaar veel krokussen, allemaal afkomstig uit een half emmertje zaad dat in 1986 is uitgestrooid.” Het zaad van het grote sneeuwklokje (Galanthus elwesii) moet bruinzwart zijn. Al hoef je je om dat zaad niet al te druk te maken: de makkelijkste manier om sneeuwklokjes te vermeerderen is vlak na de bloei de pollen te scheuren, dat geeft een beter resultaat dan zaaien. De stinzenhelling in de Botanische Tuinen Utrecht. boven en komt dan net boven de grond uit. Bij de herfsttijloos is het nog gekker: zijn zaaddoos is er pas in juni, terwijl hij in september bloeit. Het zaad van de wilde narcis (Narcissus pseudonarcissus) is een zwart bolletje met een Het zaaien lukt het best met de wilde soorten. De meeste bol- en knolgewassen in winkels en tuincentra zijn hybriden en die zetten geen zaad. Wil je zeker zijn dat de bollen en knollen die je koopt ’echt’ zijn, let dan op de wetenschappelijke naam. Staat er een cultivarnaam bij (meestal het derde woord in de naam), dan is het geen ’echte’, botanische soort. ] Kijk voor veel meer tips en handige instructiefilmpjes op www.groei.nl/tuinkalender. Wilde narcis Mierenbroodjes ‘De wilde narcis (Narcissus pseudonarcissus) voelt zich thuis in grasland, bermen en onder loofbomen. Gecultiveerde narcissen zaaien zich lang niet allemaal uit, maar deze doet dat heel enthousiast!’ ‘De rijpe zaden van de wilde narcis zijn glanzend zwart. Er zit een wit mierenbroodje op. De eerste narcissen zijn geplant onder aan het fort. De mieren slepen de zaden steeds verder naar boven en nu bloeien ze op de 9 meter hoge muur van de oude bunker.’ G R O E I&BL O E I–M E I–2018 83

BLOEMSCHIKKEN Een uitbundig en kleurig boeket. Om de meimaand te vieren, om lekker veel bloemen in huis te hebben of om weg te geven aan de allerliefste moeder. Roel van den Biggelaar heeft in dit arrangement robuuste bloemen in uiteenlopende kleuren en vormen gecombineerd. Lenteknaller

Van de vereniging Groei & Bloei is niet alleen een magazine, maar ook een actieve tuinvereniging. Op deze pagina's een kijkje achter de schermen. Koninklijke post Wellicht niet bij iedereen bekend, maar Groei & Bloei heeft een bijzonder lid. Nou ja, lid. Ze is beschermvrouwe. Ze heet Beatrix, is prinses, en was jarenlang koningin van Nederland. Nog niet zo lang geleden vierde ze haar tachtigste verjaardag. En wie jarig is, die feliciteer je. Dat deed Groei & Bloei-voorzitter Frank Naber namens de vereniging, middels een kaart. En dit is haar reactie. Kattensnor veroorzaakt ophef Een nogal apart en vermakelijk verhaal kwamen we tegen in de Blommetaal, het magazine van Groei & Bloei Sneek. Dat willen we je niet onthouden. Hans van Wieren verklaart daarin nooit, maar dan ook nooit meer kattensnor te kopen. 'Zoals jullie wellicht weten ben ik in mijn vrije tijd werkzaam bij een bloemengroothandel in Sneek. Een activiteit die ik al jaren met veel plezier naast mijn reguliere baan doe. Het werken met planten en bloemen en het omgaan met mensen zijn zaken die ik zelf erg prettig vind. Een paar jaar geleden werden bij deze bloemengroothandel kistjes met kattensnor (Cleome) aangeboden. Het betrof kisten met 20 plantjes. Nu ben ik een luie tuinier en het leek me makkelijker om deze plantjes aan te schaffen dan zelf thuis te zaaien en verspenen. Bovendien weet je maar nooit of er tussen al deze plantjes misschien een witte of paarskleurige plant aanwezig is. Roze is de meest voorkomende kleur. Maar goed, ik had mijn zinnen gezet op dat kistje met mooie Cleome-plantjes van ongeveer 10 centimeter hoog. Uiteraard allemaal nog groen, want zowel de knoppen als de bloemen komen pas veel later. Degenen die zelf wel eens Cleome zaaien weten dat dit leuke opgaande plantjes zijn met blaadjes in een handvorm. Enfin, ik zette het kistje in mijn auto en reed vervolgens naar mijn vaste slager in een volksbuurt van Sneek. Na mijn bezoek aan de slager reed ik naar mijn woning, in een andere wijk van Sneek. 90 G R O E I&BL O E I– MEI –2018 Tijdens het rijden zag ik opeens in mijn binnenspiegel ‘Stop politie’. Ik zette mijn wagen aan de kant en stapte uit. Een van de agenten zette mij tegen een muur en begon mij te fouilleren. Terwijl hij dat deed, vroeg hij: 'Wat doe je met al die wietplanten?' Nu ben ik door mijn jarenlange werk op de markt van Sneek niet op mijn mondje gevallen en zei hem dat hij zijn schoolgeld maar terug moest halen. Blijkbaar was deze opmerking niet zo verstandig, want ik werd nogmaals en iets steviger gefouilleerd. Zijn collega was intussen naar het kistje planten gelopen en keek onderzoekend naar de 20 plantjes die er toch wel iets anders uitzien dan wietplanten. Ik zei tegen de beste man: 'Ruik maar eens aan de plantjes. Deze ruiken niet, wietplanten wel.' Hij had al vrij snel door dat hij en z’n collega een foutje hadden gemaakt. Kwestie van profilering, denk ik. Een stevige man, in een oude wagen met 20 ‘wietplantjes’ aan boord, in een volksbuurt. Dat kon niet missen. Foute boel. Na hun excuses kon ik verder rijden naar huis, waar de plantjes die zomer prachtig hebben gebloeid. Wat leren we hiervan? Koop nooit Cleome-plantjes (zeker geen kist vol), maar zaai ze gewoon zelf!'

AGENDA eropuit BEELDENTUIN RAVESTEYN Van 4 t/m 27 mei vindt de jaarlijks terugkerende expositie Beeldentuin Ravesteyn (foto 1 ) plaats op het landgoed Ravesteyn in het Zuid-Hollandse Heenvliet. Landgoed Ravesteyn is ruim 5 hectare groot en kent verschillende sferen. Er is een vijvertuin, een notenboomgaard, er zijn bomenlaantjes, er is een moerastuin en rondom het historische Ambachtsherenhuis ligt een formele tuin. De expositie bestaat uit heel diverse kunstwerken uit binnen- en buitenland 1 die opgesteld staan in de tuin van het landgoed. Beeldentuin Ravesteyn op landgoed Ravesteyn, Korte Welleweg 1, 3218 AZ Heenvliet (ZH). Do t/m zo van 12-17 uur (21 mei gesloten!). Toegang: € 6,-. Info: www.beeldentuinravesteyn.nl. VBLOEMENDAGEN 2 Op BOS & BURCHTFAIR 26 mei vindt de Bos & Burchtfair (foto 2 ) in Oostvoorne (ZH) plaats. De Hofweide, naast het oude gemeentehuis van Oostvoorne en tegenover het landgoed Mildenburg, biedt volop plaats aan alle aspecten van het buitenleven, met de nadruk op tuinen, planten en ’Groen Leven’. Aan deze gevarieerde tuinfair doen zo’n 100 exposanten mee, waaronder kwekers, hoveniers en andere (delicatessen)specialisten. Voor de liefhebbers van mooie planten een feest, maar ook een plek voor deskundige adviezen. Bos & Burchtfair, Hoflaan/Hofwei, tegenover landgoed Mildenburg, 3233 AN Oostvoorne (ZH). Van 10-17 uur. Toegang: gratis. Info: www.bosenburchtfair.nl. 94 G R O E I&BL O E I– MEI –2018 3 an 28 april t/m 2 mei worden de Bloemendagen (foto 3 ) van Anna Paulowna gehouden. In de gehele polder rondom deze Noord-Hollandse plaats staan ruim 100 bloemenmozaïeken en bewegende werkstukken opgesteld en zijn straten en bruggen met bloemen versierd. Een deelnemerslijst en plattegrond zijn gratis af te halen bij de informatiepost of bij de infohokjes langs de weg. Met de auto of motor kun je zelf je route bepalen. Er rijden ook speciale bussen en er zijn diverse fiets- en wandeltochten uitgezet. ’s Avonds zijn de mozaïeken verlicht. Tijdens de Bloemendagen worden ook puzzelritten, demonstraties, rommelmarkten en workshops georganiseerd. Bloemendagen in Anna Paulowna (NH). Toegang: gratis. Info: 06-25117756 of op www.bloemendagen.nl waar het gehele programma terug te vinden is. UITGELICHT

AGENDA BEZOEK EEN KWEKERIJ BOSKOOP (ZH) 21/5 Boskoopse Plantendag & Kunstmarkt bij PlantenTuin Esveld (Rijneveld 68-72) en Sortimentstuin ‘Harry van de Laar’. (Rijneveld 153-A). En op 26/5 Tuinpad Rijneveld. Een plantenfeest bij kwekerijen, tuinen en horeca gevestigd aan het Rijneveld. Van 10-17 u; 0172450700, www.esveld.nl. DRACHTEN (Fr) 12/5 Lentemarkt (foto 4 ) bij Passiflora Vaste Planten, De Akkers 5. Met vaste planten en eenjarigen. I.s.m. met de Nederlandse Bijenvereniging. Van 10-16 u; 0512-580772, www.passifloravasteplanten.nl. EENRUM (Gr) 5 en 6/5 Voedselbos- en bollendagen bij De Kleine Plantage, Handerweg 1. Met bollenexpert Hein Meeuwissen en kwekerij Arborealis (voedselbos). Op 26 en 27/5 zijn de Groentedagen. Met door studenten van de biologische landbouwschool Warmonderhof gekweekte groenteplanten. Van 10-17 u; 0595-491604, www.dekleineplantage.nl. KATWIJK (ZH) 3 t/m 5/5 Schaduwplantendagen met ruim aanbod van planten en adviezen voor de schaduwtuin. En van 24 t/m 26/5: Knallende combinaties met eenjarigen bij Festina Lente tuin, 1e Mientlaan 13. Van 10-17 u; 06-24608005, www.festinalentetuin.nl. MARIËNHEEM (Ov) 6/5 Lentefair bij Arjan Schepers Vaste Planten, Hakkershoekweg 9. Het thema is: ‘Ruik, proef & beleef de lente’ met beroepskwekers en hobbyisten. Van 10-16 u; www.salland.groei.nl. MEEDEN (Gr) 19 t/m 21/5 Pinksterplantenmarkt bij Tuingoed Foltz, Hereweg 346. Met een keur aan eenjarigen, potterie en brocante. Van 10-17 u; toegang: gratis; 06-10593437, www.tuingoedfoltz.nl. 4 OBDAM (NH) 4, 5, 11, 12, 18, 19, 25 en 26/5 Voorjaarsplantenfeest bij De Morgen, Obdammerdijk 21. Met extra aandacht voor nieuwe sterke, biologisch gekweekte soorten. Van 10-17 u; 06-25046056, www.newgenerationplants.nl. OUDESCHIP (Gr) 26 en 27/5 Schaduwplantenweekend (foto 5 ) bij Aan de Dijk, Dijkweg 99. Met volop inspiratie voor schaduwrijke borders. Van 10-17 u; 0596-516209, www.kwekerijaandedijk.nl. RODEN (Dr) 25 en 26/5 De schaduwtuin bij De Rode Pimpernel, Hullenweg 16. Met adviezen over een goede plantenkeuze. Van 10-17 u; 0505019319, www.rodepimpernel.nl. 5 WAGENINGEN (Gld) 12/5 Plantgoeddag bij biologische tuinderij De Ommuurde Tuin, Kortenburg, Landgoed Oranje Nassau’s Oord. Met verkoop van biologisch geteelde planten en kruiden voor de moestuin. Van 10-17.30 u; 06-12583453, www.ommuurdetuin.nl. WOLFHEZE (Gld) 26/5 Meimarkt (foto 6 ) bij De Boschhoeve, Boshoeve 3. Een tuinmarkt met collega-kwekers, aanbod van tuinartikelen, ambachtelijke producten en een plantendokter. Van 10-17 u; toegang: € 4,-; 026-4821231, www.boschhoeve.nl. 6 Foto: Theo van Liempt BEZOEK EEN TUINBEURS CELLES (DOORNIK, B) 12 en 13/5 Rododendrons en azalea’s in bloei bij La Feuillerie, Rue de la Feuillerie 1. Met gespecialiseerde kwekers uit binnen- en buitenland. Van 10-18 u; toegang: € 5,-; 069455171, www.lafeuillerie.be. LOCHRISTI (B) 11 t/m 13/5 7 Tuindagen van Beervelde, (GPS): Beerveldse Baan 33. Met planten, (tuin)decoratie, ambachten en  G R O E I&BL O E I– MEI –2018 95

VOLGENDE MAAND De kweker Bij kwekerij Bijenkans zijn alle planten biologisch gekweekt én aantrekkelijk voor insecten. COLOFON NEDERLAND Lidmaatschap /abonnement: Een abonnement op Groei & Bloei betekent automatisch een lidmaatschap van de vereniging Groei & Bloei en omgekeerd. Leden kunnen deelnemen aan de activiteiten van de afdeling in de woonomgeving of andere afdelingen. Het lidmaatschap loopt van 1 januari tot en met 31 december en wordt stilzwijgend jaarlijks verlengd. Bij tussentijdse toetreding is een evenredig deel van de contributie verschuldigd. Contributie 2018: € 68,95. Gemeenten, instellingen en bedrijven € 87,50. Opzeggen: voor 1 oktober 2018. Schrijf naar Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer of e-mail: leden@groei.nl. • Wil je zelf lid/abonnee worden of iemand als lid opgeven? Ga naar www.groei.nl of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de bezorging? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de contributiebetaling? Bel 079-3681225. • Wil je een verzamelband bestellen of • Voor overige vragen: Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL • Wijzigt je adres of is je adres onjuist? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of stuur een briefje naar Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. een nummer nabestellen? Dit kan via de webwinkel van Groei & Bloei: www.tuinen-shop.nl. • Heb je groenvragen? Stuur een e-mail naar groenadvies@groei.nl, of een brief naar Groenadvies, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. Deze service is uitsluitend voor leden; vermeld daarom altijd je lidnummer. Smakelijk! De Nationale Tuinweek staat dit jaar in het teken van eten uit eigen tuin. Daarom volop aandacht voor de moestuin. En natuurlijk de hoogtepunten uit de Tuinweek! + Tropische terrastuin; rozen snoeien; stamppotbed; zelf maken: verhoogde bak; romantische cottagetuin; parkeren in de voortuin en nog veel meer. Het juninummer ligt vanaf 24 mei in de winkel. © (Gedeeltelijke) Overname van artikelen is uitsluitend toegestaan na toestemming van de redactie en met duidelijke bronvermelding. Zoetermeer telefoon: 079-3681215, e-mail: secretariaat@groei.nl REDACTIE TIJDSCHRIFT Anne Boot (eindredacteur), Fransje van Dorp, Jasker Kamp (hoofdredacteur), Janine van Nunen (redactie-secretaresse), Sandra Verkic, Marianne Vrijhof en Mariëtte van Vucht (online) Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer, telefoon: 079-3681235, e-mail: redactie@groei.nl VORMGEVING M&D vormgevers DRUKKERIJ Corelio Printing, Erpe-Mere DISTRIBUTIE B.V. Aldipress, Utrecht; AMP N.V. Brussel. ISSN 0017-4475 ADVERTENTIE-VERKOOP 55COMMUNICATIONS Koelmalaan 350, 1812 PS Alkmaar, telefoon 072-2010140, e-mail: info@55communications.nl parkvanbeervelde.be INFO +32 (0)9 356 81 82 @tuindagen Park-van-Beervelde @PBeervelde-#tuindagen Aquarel: Jean Pattou 98 G R O E I&BL O E I– MEI –2018 WIN €2 TICKET ONLINE! KOOP JE

tuinenshop de Groei & Bloei webshop www.tuinen-shop.nl is de off iciële webshop van Groei & Bloei. Wij bieden een compleet aanbod in (professionele) tuinartikelen, zaden, moestuinartikelen & accessoires. Daarnaast leveren wij Groei & Bloei artikelen zoals vorige edities van de Groei & Bloei, speciale uitgaves en verzamelbanden. www.tuinen-shop.nl • Broeikas Red Leaf Geef op een goede werkhoogte de perfecte start aan jonge planten. van € 109,- voor € 89,95 10 moestuin gewassen Succes met deze 10 door Groei & Bloei uitgezochte zaden + kalender! van € 23,90 voor € 19,95 Van maandag tot vrijdag voor 15.00 uur besteld, morgen in huis. • Gratis verzending vanaf € 49,95 in Nederland • Neem contact met ons op via 085-489 66 33 Schrepel links of rechts De alleskunner van de Wit gereedschap! Hakken, snijden & schrapen. voor € 20,95 FloPro bewatering Eco Bewatering uit bijvoorbeeld de regenton op basis van zonne-energie! van € 119,- voor € 99,95 Kniel/zitbankje Beter voor de knieen, makkelijk opstaan of even zitten. Alles is mogelijk. van € 24,95 voor € 20,95

Honda Miimo aanbod HRM 310/520/3000 Miimo zorgt voor uw gazon Het Honda robotmaaier assortiment. Miimo is onze slimme robotmaaier die helemaal zelfstandig voor uw gazon zorgt. Dankzij de batterij-aangedreven motor kan Miimo zichzelf opladen en kan hij maaien wanneer u wenst. Van eenvoudige tuinen tot complexe gazons met hellingen, obstakels en oneffenheden: Miimo onderhoudt uw gazon zodat u meer tijd heeft om te doen wat u graag doet. ENGINEERING FOR www.honda.be - www.honda.nl Life HRM 310 tot 1.500 m2 HRM 520 tot 3.000 m2 HRM 3000 tot 4.000 m2

1 Online Touch

Index

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
  37. 37
  38. 38
  39. 39
  40. 40
  41. 41
  42. 42
  43. 43
  44. 44
  45. 45
  46. 46
Home


You need flash player to view this online publication