Monique Klaaver: ‘De apneus van vrouwen duren korter, ze hebben minder vaak een complete afsluiting van de bovenste luchtwegen en een minder diep zuurstoftekort’ Er komen steeds meer gegevens over de gevolgen van osa bij vrouwen voor hart- en bloedvaten. Er is een verband tussen onbehandelde osa bij vrouwen en een duidelijk verhoogd risico voor hart- en vaatziekten. Onbehandelde ernstige osa verhoogt de sterftekans. Behandeling met een cpap kan dat risico sterk verlagen.’ Hebben vrouwen een specifieke vorm van apneu? ‘Vrouwen hebben in de REM-slaap meer clusters van ‘flowbeperkingen’, de zogenaamde RERA’s: respiratory effort related arousals. De bovenste luchtweg valt gedeeltelijk samen, waardoor er meer ademinspanning (effort) geleverd moet worden. Zo’n cluster, een aantal RERA’s achter elkaar, leidt tot een tekort aan zuurstof en een teveel aan koolstofdioxide. Het slapende lichaam kan daar niet automatisch op reageren. Er is een korte wekreactie (arousal) nodig vanuit de hersenen. De wekreactie zorgt ervoor dat ademhalingsspieren en de spieren van de keelwand actief worden om zo de ademhaling bij te sturen. Van de wekreacties tijdens de slaap merkt de apneupatiënt vaak niets. Maar zij verstoren wel het normale verloop van de slaap en daarmee het natuurlijke slaapritme. Het leidt tot allerlei klachten. Ook gedeeltelijke obstructie tegengaan Een groot Fins literatuuronderzoek trekt de conclusie dat osa bij vrouwen waarschijnlijk vaak ernstiger is dan de ahi doet vermoeden. Dat kan het geval zijn wanneer er vele momenten met gedeeltelijk dichtvallen van de bovenste luchtwegen zijn. Zo kan het bij vrouwen met een lage ahi en veelvuldig gedeeltelijk samenvallen van de luchtwegen goed zijn om een cpap-behandeling met neusmasker te starten en de effecten daarvan te onderzoeken. Aanbevolen wordt om bij vrouwen de cpap / apap zo in te stellen, dat niet alleen de apneus en hypopneus onder controle komen, maar ook de momenten van gedeeltelijke obstructie van de bovenste luchtwegen. 33 | apneuspecial Er is nog te weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen van deze voor vrouwen specifieke slaapverstoringen, maar het vermoeden bestaat dat ze een verklaring kunnen zijn voor de osa-symptomen bij vrouwen. De meningen over het belang ervan zijn verdeeld. De interesse lijkt wel toe te nemen nu bekend wordt dat de flowbeperkingen en de daarop volgende arousals met name bij vrouwen veel voorkomen.’ Is de behandeling bij vrouwen anders dan bij mannen? ‘De behandeling van osa is op dit moment bij mannen en vrouwen hetzelfde. Het algemene advies om een BMI tussen de 20 - 25 na te streven, geldt voor beide seksen. Afvallen kan de ernst van de osa verminderen. Het gebruik van een mra als behandeling voor lichte tot matige osa lijkt bij vrouwen succesvoller dan bij mannen. Enkele studies laten zien dat vrouwen toekunnen met een lagere cpap-druk. Er blijkt geen verschil te zijn in het soort masker dat gebruikt wordt, hoewel hier wel ontwikkelingen in zijn.’ ■
34 Online Touch Home