75

De lange strijd naar zekerheid Hoe bouwvakkers hun rechten bevochten Het hart van de arbeider groeit niet van het loon, maar van de arbeid die het loon verdient. - Multatuli, Nederlands auteur, geboren Edward Douwes Dekker Wie vandaag de dag een bouwplaats oploopt, ziet helmen, steigers volgens norm, veiligheidsschoenen met stalen neuzen, een verwarmde keet met koffie, een uitvoerder met een tablet en een ploeg die weet waar hij aan toe is. Een vanzelfsprekende veiligheid, zo lijkt het. Maar wie goed kijkt, zou kunnen zien dat een bouwplaats meer is dan beton en staal. Het is een veroverde plek. Het resultaat van een soms bikkelharde strijd om recht en zekerheid. De rechten van de man of vrouw op de bouwplaats zijn bepaald niet uit de lucht komen vallen. Ze zijn bevochten, er is voor gestaakt. Ze zijn uitonderhandeld, vastgelegd in cao’s, verankerd in wetten en ondergebracht in fondsen die hun wortels hebben in de solidariteit van arbeiders zelf. Dat verhaal begint bij mannen die van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat werkten zonder vangnet, zonder verzekering en zonder pensioen en hun wens naar verbetering. Goedschiks of kwaadschiks. Zonodig, legden ze het gereedschap erbij neer. Staakt! Staakt! Staakt! Staken als onderhandelingsstrategie wordt al eeuwen gehanteerd door ontevreden arbeiders. Nederland is daarop geen uitzondering. Hoe ziet de rijke Nederlandse stakingsgeschiedenis eruit? Staken is het georganiseerd en tijdelijk neerleggen van de werkzaamheden door arbeiders om druk te zetten op werkgevers zodat zij de eisen van de werknemers inwilligen. Sinds het staken in Nederland gangbaar werd na de Franse Tijd, kwamen in ons land vier verschillende soorten stakingen voor: • De klassieke staking, waarbij het werk wordt neergelegd tot de eisen zijn ingewilligd. • De gedeeltelijke staking, waarbij een afdeling binnen een bedrijf staakt voor de belangen van die afdeling. • De estafettestaking, waarbij er in één beroepsgroep afwisselend op een andere plaats gestaakt wordt (bijvoorbeeld door politie in verschillende gemeenten). • De proteststaking, waarbij het werk voor korte tijd wordt neergelegd als statement. 75

76 Online Touch Home


You need flash player to view this online publication