Na de retraite besloot ze de clownsopleiding te doen. “Dat vond ik spannend, want clown zijn betekent dat je jezelf laat zien. Maar ik deed het toch.” In dezelfde periode merkte ze dat haar werk in de thuiszorg niet meer bij haar paste. “Ik had achttien jaar gezorgd voor mijn zoon en voor anderen. Nu was het tijd om voor mezelf te zorgen. Ik ben gestopt met de thuiszorg en verder gegaan in het welzijnswerk. Daar zag ik mogelijkheden om mij verder te ontwikkelen als contactclown. Ik werd aangemoedigd door mijn teamleider en collega’s. Dat voelde extra goed.” “Het leven zit vol verrassingen en ik mag daar elke dag een beetje verwondering aan toevoegen.” De geboorte van clown Paf Haar eerste optreden bij Cardia was met kerst in 2022. “Ik deed een kleine act in de huiskamers met kerstattributen. Toen dacht ik: er zijn ook bewoners op hun kamer, laat ik daar ook heen gaan. Eén-op-één. Dat bleek heel bijzonder. Een bewoner kreeg tranen in zijn ogen toen ik een kerstbal uit de doos haalde. Hij begon spontaan te vertellen. Dat raakte me diep. Toen wist ik: dit wil ik vaker doen.” Sindsdien komt clown Paf regelmatig op de afdelingen van Landscheiding en eens per maand in Tabitha. Ze werkt vanuit haar zintuigen: luisteren, voelen, kijken. “Ik praat alleen als dat iets toevoegt. Het gaat om verwondering, om samen even stil te staan bij wat er is. En altijd in afstemming. Als iemand niet wil, dan is dat helemaal oké.” Verbinding zonder oordeel Is het niet lastig om het zorgen los te laten? Emmanuelle knikt. “Ja, dat klopt, het is soms lastig, maar clown zijn helpt mij daarbij. Als clown Paf ben ik niet Emmanuelle, ik zit in een andere rol. Een clown probeert niet te troosten of iets beter te maken. Als clown neem ik waar en deel ik wat dat met mij doet. Zo ontstaat verbinding. Een clown heeft geen oordeel. Waar wij als mens denken ‘die persoon is verdrietig’, ziet een clown gewoon: water op een wang. Alles is interessant, alsof je het voor de eerste keer ziet.” Dat open kijken naar de wereld leerde ze via haar zoon. “Tijdens de cursus leerde ik: vanuit oordeel kan geen contact ontstaan. Dat is precies wat een clown doet, contact maken zonder oordeel, met nieuwsgierigheid en een open hart.” Ze glimlacht. “In mijn jeugd vond ik clowns eigenlijk helemaal niet leuk. En nu bén ik er één. Het leven zit vol verrassingen en ik mag daar elke dag een beetje verwondering aan toevoegen.” CARDIA MAGAZINE DEC 2025 27
28 Online Touch Home