techtalk aandrijving kunnen grote verstoringen op de schroef, bijvoorbeeld door zeegang, beter worden opgevangen door elektrische aandrijving. Bij een hybride voorstuwingsgaat ontwerpen en bouwen. Inmiddels zijn er enkele research and development-projecten voor ontwikkeling en ontwerp. Het elektrisch aandrijven van de voortstuwing is niet zo zeer een probleem of uitdaging gebleken. De meeste elektromotoren blijken goed te integreren in de scheepvaart. Juist in het opwekken en beschikbaar houden van het elektrisch vermogen; daar zitten de meeste details die moeten kloppen om een efficiënt en betrouwbaar systeem te maken. Daarom ontwikkelen we een gedetailleerde simulatiebibliotheek van componenten als generatoren, batterijen, distributiesystemen en benodigde automatisering om conceptoplossingen te toetsen op performance-aspecten.” Kun je enkele ervaringen delen die je hebt opgedaan bij de bouw en het ontwerp van het ZEL? “Als je de hierboven beschreven oplossingen allemaal zelf wilt ontwikkelen en bouwen, dan moet je een geavanceerde aanpak hebben. Die aanpak moet multidisciplinair zijn: scheepsontwerp, werktuigbouw, elektrotechniek, besturing en automatisering. Die disciplines moeten gelijktijdig en parallel worden ingezet. Als je bijvoorbeeld een elektrisch vermogenssysteem ontwerpt dan zijn ruimtebeslag, koeling en besturing belangrijke aanpalende technieken. Je kunt de stappen niet na elkaar uitvoeren dus het moet parallel. De ontwerpresultaten moeten eenduidig worden vastgelegd en goed aan elkaar worden gekoppeld. Bijvoorbeeld een wijziging van het voorstuwingsvermogen geeft een wijziging van de elektrisch aandrijfmachine, het verliesvermogen of het koelsysteem. Het ontwikkelen en bouwen van het ZEL is net als de bouw van onze andere faciliteiten een speciaal project. Zeker omdat de tijdens het ontwerp en bouw de eisen bijgesteld werden. Dit is een bekend verschijnsel, ook binnen de scheepsbouw. Daarom hebben we niet alleen een fysiek lab gebouwd, maar begonnen we vrij snel met het toepassen van Model Based System Engineering om te helpen bij de ontwikkeling van zo’n complex systeem.” Het MARIN ontwikkelde ook een model waarin de verschillende aandrijfsystemen worden nagebootst. Heeft dat model andere inzichten opgeleverd? “Wij noemen dit nabootssysteem het virtuele ZEL. Een belangrijk resultaat dat voortkwam uit de simulaties is dat bij een hybride voorstuwingsaandrijving grote verstoringen op de schroef, bijvoorbeeld door zeegang, beter kunnen worden opgevangen door elektrische aandrijving. Wij noemen dat Assist-Mode. Hierdoor wordt de verbrandingsmotor nagenoeg constant belast. Dat is een groot voordeel voor het aandrijven van verbrandingsmotoren met nieuwe brandstoffen. Ondertussen is de virtuele ZEL een zeer nuttig gereedschap om energiesystemen aan boord, groot of klein, te simuleren. Hiermee kunnen we de interactie tussen de verschillende nieuwe systemen aan boord, batterijen, brandstofcellen en verbrandingsmotoren op alternatieve brandstoffen in detail bestuderen. Het mooie hiervan is dat we bijvoorbeeld al in de ontwerpfase het toekomstige schip virtueel kunnen gebruiken om het ontwerp te controleren. Op deze manier hebben we meer zekerheid dat het te bouwen schip ook daadwerkelijk functioneert zoals bedacht is.” Dit verhaal is een update van het eerdere artikel over het Zero Emission Lab dat in HISWA Magazine nr. 6 van 2022 verscheen. Dit artikel is beschikbaar via www.hiswarecron.nl/magazines. 28 HISWA MAGAZINE | 01 2026
29 Online Touch Home