Een robot werkt straks voor vijf euro per uur. Robot of cobot? Er is een groot verschil tussen een robot en een cobot. Beide zijn robots maar waar een robot bepaalde werkzaamheden geheel zelfstandig kan uitvoeren is een cobot er juist voor bedoeld om met de mens samen te werken. Vandaar de naam die een afkorting is van collaboratieve robot. Robots zijn niet bedoeld om met een mens samen te werken en dat maakt ze zelfs gevaarlijk. Een cobot stopt onmiddellijk met bewegen bij te veel weerstand, een robot niet. Daarom heeft een robot een eigen werkterrein dat afgeschermd moet zijn met een fysiek hekwerk. Humanoids Volgens Richard Kuijpers, CEO van Smartrobot.Solutions, gevestigd in Nijmegen en betrokken bij de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) is die indeling al ver achterhaald. Kuipers is gespecialiseerd in humanoids, robots die op mensen lijken. “De menselijke robots kunnen al steeds beter op twee benen lopen en allerlei taken van de mens overnemen. Quadrupeds zijn robots op vier poten zoals een hond. Die kunnen bijvoorbeeld in de bouw zelfstandig een onderdeel ophalen dat nog in de werkbus ligt, of de hele dag de gereedschapskist dragen.” Voor de watersportsector ziet Richard bijvoorbeeld mogelijkheden op het gebied van security: een robot die een rondje over de haven maakt om te kijken of alles in orde is. Het schoonspuiten van boten kan door een rollende robot worden gedaan. Maar ook laswerk kan door een robot worden verricht. Of klussen waarbij giftige gassen vrijkomen. “Robots worden steeds krachtiger, nu kan een robot 20 kilo tillen maar straks is dat 100 kilo. Nu zijn robots nog een flinke investering, een humanoid kost een halve ton. Maar als dat straks 20.000 euro is, dan werkt een robot voor vijf euro per uur.” Digital twin Voor het schoonspuiten van boten bijvoorbeeld zal een robot eerst met reinforcement learning (AI) een zogenaamde digital twin creëren. Met andere woorden, de machine scant de hele romp en slaat die op in zijn geheugen. Als er een digitale 3D-tekening voorhanden is kan die ook worden ingevoerd. Op basis van dit evenbeeld van de romp, de digitale tweeling, maakt de robot een spuitplan en dan kan het hogedrukgedeelte aan de slag om de aangroei er af te spuiten. Een nadeel is het unieke karakter van de meeste boten. In een jachthaven liggen meestal maar weinig identieke boten. Daarmee vervalt het schaalvoordeel van robots die maar een keer geprogrammeerd hoeven worden en dan zelfstandig aan het werk gaan. Wat is een robot? Laten we eerst eens kijken naar de werking van een robot. Robots werken volgens een vast principe: • Sensoren fungeren als de zintuigen van een robot. • Een computerprocessor verwerkt sensorinformatie en voert beslislogica uit voor aansturing. • Software vormt de onderliggende instructies, logica en data ten behoeve van robotaansturing. • Het mechanische deel zorgt voor het bewegen van de robot. • Aandrijvingen voeren fysieke acties van de robot uit. Het functioneren van een robot kun je omschrijven als een terugkoppelinglus (feedback loop). Bijvoorbeeld: • Invoer: de sensor detecteert invoer (kale scheepshuid) • Proces: de computer interpreteert de invoer (scheepshuid is kaal) • Actie: de fysieke actie wordt uitgevoerd (spuitmond geeft verf) • Herhaal: sensoren zoeken nieuwe invoer (geen kale scheepshuid, beweeg verder) Deze cyclus kan zich duizenden keren per seconde herhalen. Zo kan een robot bepaalde taken snel en zeer nauwkeurig volbrengen. Typische jachtwerf nu nog zonder robots. Zwaar werk Een voorbeeld waarbij een robot de mens zwaar werk - dat met grote precisie moet worden uitgevoerd - uit handen neemt is de Gelcoat Peeler Robot van Newpoint Yachting in Enkhuizen. Deze ‘robot’ is een bewegende arm waarmee tot op 0,1 mm nauwkeurig gelcoat wordt verwijderd bij polyester boten met osmose. Thijmen van de Loo van Newpoint Yachting vertelt dat hij deze robot er bij een overname bij kreeg. “De ‘uitvinder’ ontwikkelde de gelcoat peeler dertig jaar geleden, eigenlijk om treinen mee te wassen. Hij werkt al lang niet meer bij ons. Maar de robot is nog steeds functioneel, we hebben er zelfs drie en klanten komen vanuit het hele land.” Van de Loo is niet van plan om nog meer processen te robotiseren, maar de werf werkt wel met een zogenaamd exoskelet, een draagbare constructie die de bewegingen van de drager actief ondersteunt. “Dat scheelt enorm veel, je kunt echt langer doorwerken.” Beide robots zijn cobots. Print- en freesarmen Een ander voorbeeld van de toepassing van robots in de jachtbouw is het printen van boten met 3D-printers. Een duurzame manier om kleine boten te bouwen met gerecyclede PET-flessen als bronmateriaal. De printer bestaat uit een robotarm die het 16 HISWA MAGAZINE | 03 2026
17 Online Touch Home