AIS-beeld van de Straat van Hormuz, maart 2026. Het gps-satellietsignaal is plaatselijk onbruikbaar gemaakt. Alle schepen lagen voor anker. De nieuwe generatie radars heeft geen last meer van opwarmtijd en hoog stroomgebruik. Nieuwe ontwikkelingen De bewegende magnetronbuis van Albert Wallace Hull, wordt nog altijd toegepast en is nog steeds te koop. Maar de nieuwe generatie radars heeft geen last meer van opwarmtijd en hoog stroomgebruik. Ook van gevaar voor de mens is geen sprake meer. Met CHIRP (Compressed High Intensity Radiated Pulse) of pulscompressie wordt in een enkele puls een continu variërende frequentie (een ‘sweep’) gezonden, in plaats van een vaste frequentie. Dit levert een scherper beeld met minder ruis. Doppler-technologie zorgt ervoor dat de radar de beweging van een echo kan onderscheiden. Naderende schepen krijgen een andere kleur dan schepen die van je af varen. Radar als positiebepaler Om terug te komen op radar als alternatief voor gps: met radar kan zelfstandig een positie worden bepaald. Een radar scant de om - geving op echo’s en kan van een echo de afstand en de richting bepalen. Als bekend is welke objecten te zien zijn op het scherm (bijvoorbeeld een vuurtoren en een boei) kan een kruispeiling worden gemaakt. Radarbeelden van een kustlijn kunnen als overlay worden geprojecteerd op de elektronische kaart. En op relevante punten op zee liggen speciale bakens, de radarbakens (racons), die een signaal terugzenden naar jouw radar. Dat signaal verschijnt als streepje of morsecode op het scherm, waardoor je exact weet om welk baken het gaat. Natuurlijk is gps vele malen praktischer maar het is goed om te weten dat het alternatief ook redelijk werkt. Mist en slecht zicht Radar is bedoeld als hulpmiddel bij het varen met mist en slecht zicht. Mist is ook de enige weersomstandigheid waaronder het in Nederland daadwerkelijk verboden is om uit te varen zonder radar. De meeste schippers zijn van nature zeer zelfredzaam en soms een beetje eigenwijs, en dit verbod leidt dus nog wel eens tot discussies als de politieboot langszij komt om een bekeuring uit te schrijven. Want wat blijkt, de ene radar is de andere niet. In het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) staat het als volgt omschreven: Artikel 6.29. Algemene bepalingen voor het varen bij slecht zicht 1. Deze afdeling is alleen van toepassing bij slecht zicht. 2. Een schip vaart op radar, indien het gebruik maakt van radar voor het varen bij slecht zicht. 3. Op de in bijlage 9 vermelde vaarwegen moet een schip bij slecht zicht op radar varen. Op deze vaarwegen moet een schip dat niet op radar kan varen op de dichtstbijzijnde daarvoor geschikte plaats gaan stilliggen. Wat is slecht zicht? Wat de een slecht zicht noemt vindt de ander nog prima, daarom is dit begrip precies gedefinieerd in de Wateralmanak van de ANWB. Rijkswaterstaat en de politie houden als regel aan: er is sprake van slecht zicht bij een zicht van minder dan 1000 m op de hoofdvaarwegen en minder dan 400 m op andere vaarwegen. Ook staat in het BPR-wetsartikel het begrip ‘varen op radar’. “Maar wij hebben de radar aan staan!”, horen de agenten dan. Helaas, met varen op radar wordt een zogenaamde ‘goedgekeurde radar’ bedoeld waarvoor een apart diploma (radarpatent) nodig is. Bovendien moet er ook een tweede persoon aan boord zijn die voldoende op de hoogte is van het varen op radar. Kortom, de momenten dat een radar aan boord van een jacht daadwerkelijk nuttig kan zijn, is het van rechtswege verboden deze daarvoor in te zetten. Komt hier nog verbetering in? De nieuwe generatie jachtradars is immers aanzienlijk verbeterd en zou volgens sommigen zelfs vergelijkbaar zijn met de goedgekeurde radar voor de beroepsvaart. Op 3 juni 2025 stuurde toenmalig minister Madlener van Infrastructuur en Waterstaat hierover een brief naar de Tweede Kamer. Volgens de brief blijkt uit TNO-onderzoek dat de prestaties van jachtradars (Radar-B) toch achterblijven bij die van gecertificeerde binnenvaartradars. De minister schrijft: Het ministerie concludeert dat het ruimer toestaan van varen bij slecht zicht kan leiden tot aanvullende veiligheidsrisico’s, en daarmee is de kous helaas af. Toonaangevende merken De meest toonaangevende merken en hun producten zijn: • Raymarine: bekend om de lichte en energiezuinige Quantum en Quantum 2 (met Doppler-technologie) radomes. • Furuno: levert krachtige solid-state radarsystemen, waaronder de DRS-NXT-serie in zowel compacte radome als open array uitvoeringen met geavanceerde Doppler-functies. • Simrad: pionier in solid-state met de HALO-serie, bekend om zijn uitzonderlijke bereik en helderheid. • Garmin: biedt diverse solid-state opties, waaronder de populaire GMR Fantom-serie met bewegingsvolging. • Navico (moederbedrijf van o.a. Lowrance): biedt onder andere de Broadband 4G en HALO-radars aan. 04 2026 | HISWA MAGAZINE 19
20 Online Touch Home