49

onder water kwamen te staan. De angst groeide dat het Haarlemmermeer uiteindelijk zou samensmelten met andere meren en zelfs met het IJ. Toen was de maat vol. Koning Willem I besloot dat het meer moest worden drooggelegd. Eerst verdedigen, dan droogmaken Droogleggen was overigens niet simpelweg een kwestie van water wegpompen. Ingenieur Jan Anne Beyerink maakte het ontwerp voor de nieuwe polder. Daarbij speelde ook landsverdediging een belangrijke rol. Voordat met de drooglegging werd begonnen, werden verschillende forten aangelegd, waaronder Fort Schiphol, Fort Nieuwe Meer en Fort De Liede. Ook de ligging van wegen en watergangen werd mede vanuit militair oogpunt bepaald. Zo werd de latere Schipholweg iets verhoogd aangelegd en kwam de Hoofdvaart haaks daarop te liggen. Ook sloten veel polderwegen bewust niet rechtstreeks aan op bruggen aan de overzijde van de Ringvaart. Een oprukkende vijand moest het vooral niet te gemakkelijk worden gemaakt. Met de hand de Ringvaart graven In 1840 begon het enorme werk aan de Ringvaart. Polderjongens groeven de vaart grotendeels met de hand, rondom het hele meer. Daarbij werden uitstekende landtongen afgesneden om de route zo kort mogelijk te houden. Daardoor liggen er binnen de huidige grenzen van Haarlemmermeer nog stukjes land die ouder zijn dan de polder zelf. Voorbeelden zijn de Huigsloterpolder, de Lisserbroekerpolder en de eendenkooi bij Vijfhuizen. In de Huigsloterpolder werd in 1920 zelfs een spectaculaire vondst gedaan: meer dan 22.000 Romeinse munten, die daar waarschijnlijk al sinds ongeveer 400 na Christus lagen. Geen 160 windmolens, maar drie stoomreuzen Toen de Ringvaart klaar was, kon het leegpompen beginnen. Aanvankelijk werd berekend dat daarvoor ongeveer 160 windmolens nodig zouden zijn. Maar er werd gekozen voor een modernere techniek: stoomkracht. Met slechts drie stoomgemalen kon het enorme meer worden drooggemalen. Dat was voor die tijd vooruitstrevend en bepaald niet onomstreden. Mensen vroegen zich af of die nieuwe machines wel betrouwbaar waren. Wat als er eentje ontplofte? En wat als één van de drie gemalen uitviel? Koning Willem I had in Engeland echter gezien hoe krachtig stoommachines waren en zette door. Zo verschenen enorme gemalen in het landschap, waaronder De Cruquius. Met hun zware muren en imposante vorm leken het bijna kastelen. Hadden we er in Haarlemmermeer uiteindelijk toch een paar. 49

50 Online Touch Home


You need flash player to view this online publication