Woningmakers: de ontknoping van stationsgebieden Stations spreken tot de verbeelding als het knooppunt van verschillende werelden. Die van de gelaten forens met zijn kop koffie, van de opgewonden vakantieganger op jacht naar verhalen en van de naar liefde verlangende single. Maar over hen en de romantiek van de toevallige ontmoeting gaat het nu niet. H et gaat om de ontmoeting van de werelden van de gemeente, ontwikkelaars en corporaties die Woningmakers NL faciliteert, regelmatig ook bij de ontwikkeling van stationsgebieden. Daar komen partijen en opgaven samen met totaal uiteenlopende logica, tempo en schaal. Woningbouw en grootschalige infrastructuur, lokale en regionale belangen, korte investeringscycli en lange planprocessen. En publieke, semipublieke en private partijen die verschillende talen spreken. Vanuit Woningmakers NL komen we die stationsgebieden regelmatig tegen. Aan de versnellingstafels die wij faciliteren, waar publieke en private partijen werken aan het vlottrekken van woningbouwprojecten, en tijdens excursies waarbij we met ontwikkelaars, corporaties en overheden bij elkaar in de keuken kijken. Daar zien we steeds vergelijkbare patronen: veel stationsgebieden worstelen met vergelijkbare vragen, terwijl de antwoorden behoorlijk kunnen verschillen. Twee stations, twee trajecten Dat zagen we onlangs in Hoorn en Heerhugowaard toen we vanuit Woningmakers Westfriesland een excursie organiseerden. Twee stationsgebieden op relatief korte afstand van elkaar, met ieder een eigen ontwikkelgeschiedenis en aanpak. In Heerhugowaard wordt al lange tijd gewerkt aan de ontwikkeling van het stationsgebied. Er wordt gewerkt vanuit uitnoMarkt en overheid ‘buiten’ intensief in gesprek over de ontwikkelingen bij station Hoorn. Regelgeving die tijd kost, lastige grondposities, besluitvorming over infrastructuur en partijen die afhankelijk van elkaar zijn terwijl ze ieder hun eigen procedures doorlopen: Omdat Woningmakers op landelijke schaal werkt zien we dat veel vraagstukken op meerdere plekken net zo goed spelen. Een van de deelnemers vatte het na afloop eenvoudig samen: uiteindelijk zit iedereen ‘in hetzelfde schuitje’. Die herkenning maakt het waardevol om bij elkaar te kijken. Je kunt een oplossing uit Hoorn echt niet simpelweg meenemen om hem de volgende ochtend in Heerhugowaard toe te passen. Veel leerzamer is het om te begrijpen waarom een bepaalde aanpak op een plek werkt. Die lessen zijn vaak namelijk wél universeel. Welke keuzes zijn aan een strategie voorafgegaan? Waarom pakt de gemeente een bepaalde rol en wat vraagt dat van de marktpartijen? Wat is vroeg vastgelegd en waar is ruimte gelaten? Hoe wordt omgegaan met processen die ieder hun eigen tempo kennen? 40 - Stationslocaties 2026/2027 digingsplanologie. Er is een langetermijnvisie neergelegd, met kaders waarbinnen marktpartijen ruimte kregen om initiatieven te ontwikkelen. Verschillende partijen dragen zo stap voor stap bij aan het gebied. Wat ooit vooral een overstapmogelijkheid was, groeit nu uit tot een nieuw stuk stadscentrum, met wonen, voorzieningen en een eigen identiteit. Hoorn kiest vanuit een andere uitgangssituatie voor een andere route. De eigendomssituatie is anders en de gemeente neemt nadrukkelijker de regie. Verschillende processen worden parallel georganiseerd om voortgang te houden. Dat vraagt veel van de gemeentelijke organisatie: sturen, partijen bij elkaar brengen en op verschillende fronten tegelijk werken aan de voorwaarden waaronder ontwikkeling mogelijk wordt. Woningmakers vindt het interessant deze verschillen tussen beide gebieden te laten zien. De ene aanpak vormt geen recept voor de andere. De ontwikkelfase, eigendomsverhoudingen en lokale context bepalen voor een belangrijk deel welke rolverdeling en ontwikkelstrategie passend zijn. Wederzijde herkenning En toch, tijdens de excursies viel vooral op hoeveel de deelnemers in elkaars praktijk herkenden. Wie dagelijks aan een complexe gebiedsontwikkeling werkt, kan gemakkelijk het gevoel krijgen dat de problemen vooral bij de eigen locatie horen. Een bezoek aan een ander stationsgebied relativeert dat snel.
41 Online Touch Home