november 2026
Colofon Khorhurd is een maandelijkse uitgave van de Armeens Apostolische Kerk Surp Hoki dat wordt verzorgd en samengesteld door de Khorhurd Commissie onder leiding van priester Taron Tadevosyan en het bestuur van Surp Hoki Amsterdam. Khorhurd streeft ernaar de gelovigen te informeren over de Heilige Liturgie, kerkgeschiedenis en kerktradities. De algemene kennis te verbreden en de preken toegankelijk te maken voor alle gelovigen. Dit redactieteam is opgericht door gelovigen voor gelovigen. ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt, of we nu Joden of Grieken zijn, of we nu slaven of vrije mensen zijn.’ (1 Korintiërs 12:13) Voor vragen, suggesties en/of bijdragen kun je contact opnemen via ajo.amsterdam@gmail.com. Je kunt Khorhurd ook online lezen via de sociale platformen van Surp Hoki Amsterdam en via www.onlinetouch.nl/khorhurd. Redactie Seda Abgarian Armenuhi Alaverdyan Grigor Ayvazyan Adrine Bandari - Markarian Laetitia Demirbacak Serge Demirbacak Alwina Gulian Vormgeving Shake Moutafian 2 Khorhurd Raffi Kazorian Ani Manukjan Ana Mgrdichian Ani Nazari Suzi Sjabazjan André Yaghyazaryan
I nhouds o p g ave Preken Preek 1 november 2026 Preek 8 november 2026 Preek 15 november 2026 Preek 22 november 2026 Preek 29 november 2026 Kerkelijk overzicht Overzicht november Apostelen Thaddeüs en Bartolomeüs 4 6 8 10 13 16 18
Preek 1 november 2026 “Wie is mijn moeder en wie zijn mijn broers?” – Mattheüs 12:48 In het Evangelie van Mattheüs lezen we dat, terwijl Jezus tot de menigte sprak, Zijn moeder en broers buiten stonden en met Hem wilden spreken. Toen Jezus hiervan op de hoogte werd gesteld, antwoordde Hij: “Wie is mijn moeder en wie zijn mijn broers?” Vervolgens strekte Hij Zijn hand uit naar zijn leerlingen en zei: “…Hij maakte een gebaar naar zijn leerlingen en zei: ‘Dat zijn mijn moeder en mijn broers. Want ieder die de wil van mijn Vader in de hemel doet, is mijn broer en mijn zus en mijn moeder.’” (Mattheüs 12:48-50). 4 Khorhurd
Met deze woorden wijst Jezus Zijn moeder niet af, noch doet Hij afbreuk aan de waarde van familiebanden. Hij onthult een diepere waarheid. Voor God worden onze relaties niet slechts bepaald door bloedbanden, maar door geloof, liefde en de bereidheid om Gods wil te doen. Een broeder in Christus zijn is niet louter een kwestie van tot hetzelfde gezin behoren; het betekent Gods woord horen en ernaar leven. Men kan lid zijn van hetzelfde gezin en toch ver van God afstaan, terwijl men geen bloedbanden met een ander hoeft te hebben om toch als een ware broeder of zuster aan diens zijde te staan, met liefde, zorg en opoffering. We zien deze waarheid ook terug in het leven van de eerste christenen. Zij spraken elkaar aan als “broeders” en gaven daarmee uitdrukking aan hun geestelijke eenheid in Christus. De kerk is een gezin dat juist op deze broederliefde is gebouwd: een plaats waar vreugde wordt gedeeld, pijn wordt verzacht en iemand in nood wordt niet aan zijn lot overgelaten. Vandaag de dag stelt dit Evangelie ons een belangrijke vraag: zijn wij slechts in naam broeders en zusters van Christus, of getuigt ons leven van deze werkelijkheid? Zijn wij in staat om te vergeven, te helpen, geduld te hebben met en lief te hebben, zelfs hen met wie het moeilijk is een relatie te onderhouden? Christus nodigt ons uit om levende leden van Gods gezin te worden: niet alleen door Zijn Woord te horen, maar ook door het in de praktijk te brengen. Laten wij elkaar daarom liefhebben als broeders en zusters in Christus, binnen onze gezinnen, onze gemeenschap, onze kerk en in de verantwoordelijkheid die wij dragen voor ons vaderland. Moge ons geloof niet alleen uit onze woorden en gebeden blijken, maar ook uit onze daden. Moge de Heer onze harten vervullen met broederlijke liefde, opdat wij werkelijk waardige leden van Christus Zijn gezin mogen zijn. Evangelie: Lucas 8: 17-21 Alles wat verborgen is, wordt openbaar; alles wat geheim is, zal bekend worden en aan het licht komen. Let dus goed op hoe jullie luisteren: want wie iets heeft zal nog meer krijgen; maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij denkt te hebben worden ontnomen.’ Zijn moeder en zijn broers kwamen naar Hem toe, maar ze konden niet bij Hem komen vanwege de menigte. Zijn toehoorders zeiden tegen Hem: ‘Uw moeder en uw broers staan buiten, ze willen U spreken.’ Maar Hij antwoordde: ‘Mijn moeder en mijn broers zijn degenen die naar het woord van God luisteren en ernaar handelen.’ Khorhurd 5
Preek 8 november 2026 “Alles wat verborgen is, wordt openbaar; alles wat geheim is, zal bekend worden en aan het licht komen.” – Lucas 8:17 Onze Heer Jezus Christus zegt dat er niets verborgen is dat op een dag niet aan het licht zal komen en dat er niets geheim is dat niet onthuld zal worden. Deze woorden nodigen ons uit om ons hart en ons geweten te onderzoeken en na te denken over de vraag hoe wij leven voor God en voor de mensen. De mens probeert soms zijn fouten zelfs voor zichzelf te verbergen. Hij is zich bewust van zijn zwakheden en ziet dat hij de verkeerde weg bewandelt, maar in plaats van zich te verbeteren, rechtvaardigt hij zichzelf. Soms verbergen wij ook ons ware gezicht voor andere mensen, terwijl wij proberen naar buiten toe goed en rechtvaardig over te komen. Maar voor God kan niets verborgen blijven, want Hij ziet niet alleen onze daden, maar ook de bedoelingen van ons hart. Jezus zegt: “Wie een lamp aansteekt, zet hem niet onder een vat of onder een bed, maar plaatst hem op een standaard, zodat iedereen die binnenkomt het licht ziet.” (Lucas 8:16). Ook het geloof van een christen moet een licht zijn dat zichtbaar wordt in onze woorden, onze daden en onze relaties met mensen. Ons doel moet niet slechts zijn om goed over te komen, maar om werkelijk goed te zijn. 6 Khorhurd Maar wat betekent het om goed te zijn? Het betekent leven in liefde, rechtvaardigheid en waarheid. Men kan veel over God weten, regelmatig naar de kerk gaan en bidden, maar als er in ons hart geen plaats is voor vergevingsgezindheid, nederigheid en liefde, dan moet ons geloof nog steeds vruchten voortbrengen. Jezus zegt: “Wanneer een boom goed is, dan zijn ook zijn vruchten goed. Is een boom daarentegen slecht, dan zijn ook zijn vruchten slecht. Want aan de vruchten kent men de boom.” (Mattheüs 12:33). Als wij goede vruchten willen voortbrengen, moeten wij bij onszelf beginnen, door ons hart te reinigen van afgunst, hoogmoed, egoïsme en kwaadwilligheid. Soms is het moeilijk om de waarheid te aanvaarden, omdat deze onze fouten aan het licht brengt. Maar juist daar begint onze geestelijke genezing. God kent onze geheimen niet alleen om ons te veroordelen, maar ook om ons naar berouw, verbetering en een nieuw leven te leiden. Wij moeten niet vluchten voor Gods licht, maar het toelaten om de donkerste hoeken van onze ziel te verlichten. De apostel Paulus spoort ons aan:
“Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede.” (Romeinen 12:21). En Christus maakt Zijn gebod duidelijk door te zeggen: “Mijn gebod is dat jullie elkaar liefhebben zoals Ik jullie heb liefgehad.” (Johannes 15:12). Daarom moet het belangrijkste doel van ons leven niet zijn om volmaakt over te komen in de ogen van de mensen, maar om oprecht te zijn voor God. Mogen onze woorden en daden met elkaar overeenstemmen, moge ons hart zuiver zijn en moge ons leven een weerspiegeling zijn van het licht van Christus. Wanneer wij in waarheid en liefde leven, zullen wij niet langer bang zijn om aan het licht te komen, omdat ons leven dan een getuigenis zal worden van Gods aanwezigheid. Moge het licht van het geloof van de heilige Gregorius de Verlichter onze zielen blijven verlichten en moge de Heer ons versterken om in goedheid, rechtvaardigheid en waarheid te leven. Evangelie: Lucas 8: 49-56 Nog voor Hij uitgesproken was, kwam er iemand uit het huis van Jaïrus tegen de leider van de synagoge zeggen: ‘Uw dochter is gestorven. Val de meester niet langer lastig.’ Maar Jezus hoorde het en zei: ‘Wees niet bang, maar geloof, dan zal ze worden gered.’ Toen Hij bij het huis kwam, stond Hij niemand toe om met Hem naar binnen te gaan behalve Petrus, Johannes en Jakobus, en de vader en moeder van het meisje. Alle aanwezigen waren aan het weeklagen en sloegen zich van verdriet op de borst. Hij zei: ‘Houd op met klagen, want ze is niet gestorven, ze slaapt.’ Ze lachten Hem uit, omdat ze wisten dat ze gestorven was. Hij nam haar hand vast en zei met luide stem: ‘Meisje, sta op!’ Haar levensadem keerde terug en ze stond meteen op. Hij gaf opdracht haar iets te eten te geven. Haar ouders waren verbijsterd; Hij gebood hun tegen niemand te zeggen wat er was gebeurd. Khorhurd 7
Preek 15 november 2026 “Wie is eigenlijk de grootste in het koninkrijk van de hemel?” – Mattheüs 18:1 Op een bepaald moment waren de leerlingen van Jezus met elkaar in discussie over de vraag wie van hen de grootste was. Zij dachten nog steeds over grootheid in menselijke termen: in termen van positie, macht en de mogelijkheid om boven anderen te staan. Maar Jezus zei tegen hen: “Wie de belangrijkste wil zijn, moet de minste van allemaal zijn en ieders dienaar.” (Marcus 9:35). Met deze woorden verandert Christus ons beeld van wat het betekent om groot te zijn. De wereld noemt iemand groot wanneer hij macht heeft, rijkdom heeft vergaard of zijn wil aan anderen kan opleggen. Maar voor Christus is groot degene die kan liefhebben, dienen, vergeven en helpen, zonder daarvoor iets terug te verwachten. Jezus Zelf liet ons zien wat dit betekent. Tijdens het Laatste Avondmaal knielde Hij neer en waste Hij de voeten van Zijn leerlingen. De Heer, die door hemel en aarde niet kan worden omvat, vernederde Zichzelf voor Zijn leerlingen. Hij kwam niet om gediend te worden, maar om te dienen en Zijn leven te geven voor de redding van mensen. Ook vandaag willen wij vaak de eerste zijn, gezien worden en de waardering en lof van mensen ontvangen. Soms doen we zelfs goede dingen met de verwachting 8 Khorhurd dat anderen het zullen opmerken en ons daarvoor zullen waarderen. Maar Christus nodigt ons uit om een andere weg te gaan: om ons ‘ik’ te vervangen door ‘wij’ en onze persoonlijke eer te vervangen door de eer van God. Ware nederigheid betekent niet dat we onszelf moeten vernederen of kleineren. Nederigheid betekent dat we onszelf kennen: dat we onze mogelijkheden én onze grenzen erkennen en begrijpen dat de gaven die God ons heeft gegeven, niet bedoeld zijn om boven anderen uit te stijgen, maar om anderen te dienen. Zoals patriarch Shnorhk Galustian van Constantinopel ons eraan herinnert, ligt de ware betekenis van macht niet in het heersen over anderen of het uitbuiten van mensen, maar in het leiden met rechtvaardigheid en het beschermen van de zwakken. Hoe kunnen wij dan groot zijn in de ogen van God? Wanneer wij een zieke bezoeken, een behoeftige helpen, een verdrietig mens troosten, iemand die onrecht wordt aangedaan beschermen en degene die naast ons staat niet alleen laten. En dit alles doen wij niet om de lof van mensen te ontvangen, maar omdat wij worden gedreven door liefde en door het besef van onze christelijke verantwoordelijkheid.
Laten wij de woorden van Christus in herinnering houden: “De belangrijkste onder jullie zal jullie dienaar zijn.” (Mattheüs 23:11). Laat onze grootheid daarom niet worden gemeten aan de hand van het aantal mensen dat ons dient, maar aan de hand van het aantal mensen die wij met liefde kunnen dienen. Want in het koninkrijk van de hemel is niet degene groot die zichzelf boven anderen verheft, maar degene die in nederigheid anderen weet op te richten. Laten wij daarom aan Christus vragen dat Hij ons een nederig hart schenkt, bereidheid om te dienen en oprechte broederlijke liefde. Mogen wij door ons leven getuigen van deze waarheid: ware grootheid betekent dat wij steeds meer op Christus gaan lijken. Evangelie: Lucas 9: 43-50 Allen waren met stomheid geslagen vanwege de grootheid van God. Terwijl iedereen nog onder de indruk was van zijn daden, zei Jezus tegen zijn leerlingen: ‘Onthoud wat Ik tegen jullie zeg: de Mensenzoon zal aan de mensen uitgeleverd worden.’ Maar ze begrepen deze uitspraak niet; de betekenis bleef voor hen verborgen, en ze durfden Hem er niet naar te vragen. Ze begonnen onderling te redetwisten over de vraag wie van hen de belangrijkste was. Jezus wist wat hen bezighield en Hij nam een kind bij zich, dat Hij naast zich neerzette. Hij zei tegen hen: ‘Wie dit kind in mijn naam ontvangt, ontvangt Mij; en wie Mij ontvangt, ontvangt Hem die Mij gezonden heeft. Want wie de kleinste onder jullie allen is, die is werkelijk groot.’ Daarop zei Johannes: ‘Meester, we hebben iemand gezien die in uw naam demonen uitdreef en we hebben geprobeerd hem dat te beletten, omdat hij U niet samen met ons volgt.’ Jezus zei tegen hem: ‘Verhinder het niet! Want wie niet tegen jullie is, is voor jullie.’ Khorhurd 9
Preek 22 november 2026 “Hij zei tegen hen: ‘Pas op, hoed je voor iedere vorm van hebzucht. Want ook al heeft een mens nog zoveel, zijn leven bezit hij niet.” – Lucas 12:15 Op een dag kwam een man naar Jezus toe en vroeg Hem tussenbeide te komen in een erfenisgeschil tussen hem en zijn broer. Jezus maakte echter van deze gelegenheid gebruik om een zeer belangrijk onderwerp aan te kaarten en waarschuwde: “…Pas op, hoed je voor iedere vorm van hebzucht. Want ook al heeft een mens nog zoveel, zijn leven bezit hij niet.” (Lucas 12:15) Met deze woorden zegt Christus niet dat materiële bezittingen op zichzelf slecht zijn, of dat de mens niet zou moeten werken en voor de behoeften van zijn gezin zou moeten zorgen. Hij waarschuwt ons ervoor dat rijkdom niet het voornaamste doel van ons leven mag worden en dat wij onze eigenwaarde niet moeten gaan afmeten aan de hoeveelheid bezittingen die wij hebben. Een mens kan over grote rijkdom beschikken, maar vanbinnen arm zijn, verstoken van vrede, liefde en dankbaarheid. Omgekeerd kan iemand weinig bezitten, maar geestelijk rijk zijn, omdat zijn hart met God verbonden is en zijn leven in het teken staat van goedheid en liefde. Jezus herinnert ons er ook aan dat onze Hemelse Vader onze behoeften kent. 10 Khorhurd Daarom zegt Hij: “Maar zoek eerst het Koninkrijk van God, en al het andere zal u bovendien geschonken worden.” (Lucas 12:31) Dit betekent niet dat een christen niet zou moeten werken of geen moeilijkheden zal ondervinden. Het betekent juist dat materiële zorgen ons niet mogen beroven van ons geloof, onze innerlijke vrede en ons vertrouwen in God. Christus nodigt ons uit om onze blik te richten op de schatten die niet verloren gaan. Hij zegt: “Want waar uw schat is, daar zal ook uw hart zijn.” (Lucas 12:34). Als geld onze schat is, zullen onze gedachten en ons hart voortdurend beheerst worden door de angst om het te verliezen. Maar als God, ons geloof, onze liefde en onze goede werken onze ware schatten zijn, zullen wij zelfs te midden van moeilijkheden onze innerlijke vrede kunnen bewaren. Maar hoe kunnen wij rijk worden in God? Door van wat wij bezitten een deel te schenken aan de behoeftigen, zieken te bezoeken, verdrietige mensen te troosten, zorg te dragen voor degenen die eenzaam zijn en een helpende hand te bieden aan hen die hulp nodig hebben. Door deze
goede werken veranderen wij onze aardse bezittingen in een hemelse schat. Het christelijke leven draait niet alleen om het ontvangen van God, maar ook om het met liefde doorgeven aan anderen van wat wij zelf hebben ontvangen. Onze tijd, onze talenten, onze bezittingen en zelfs een vriendelijk woord kunnen tot een zegen worden voor een ander. Laten wij onszelf daarom de vraag stellen: wat verzamelen wij vandaag in ons leven? Alleen aardse bezittingen, of ook geestelijke schatten? Wat zal er van ons leven overblijven wanneer alles wat wij bezitten op een dag niet langer bij ons zal zijn? Moge onze ware rijkdom bestaan uit een zuiver hart, een levend geloof, een rechtvaardig leven en de liefde waarmee wij onze medemensen hebben gediend. Want in de ogen van God is niet degene groot die veel bezit, maar degene die met wat hij heeft het goede weet te doen. Moge de Heer ons de wijsheid schenken om Zijn gaven op de juiste wijze te gebruiken en ons helpen om ons hart niet te hechten aan vergankelijke rijkdom, maar aan eeuwige waarden. Evangelie: Lucas 12: 13-31 Iemand uit de menigte zei tegen Hem: ‘Meester, zeg tegen mijn broer dat hij de erfenis met mij moet delen!’ Maar Jezus antwoordde: ‘Wie heeft Mij als rechter of bemiddelaar over jullie aangesteld?’ Hij zei tegen hen: ‘Pas op, hoed je voor iedere vorm van hebzucht. Want ook al heeft een mens nog zoveel, zijn leven bezit hij niet.’ En Hij vertelde hun de volgende gelijkenis: ‘Het landgoed van een rijke man had veel opgebracht, en daarom vroeg hij zich af: Wat moet ik doen? Ik heb geen ruimte om mijn voorraden op te slaan. Toen zei hij bij zichzelf: Wat ik zal doen is dit: ik breek mijn schuren af en bouw grotere, waar ik al mijn graan en goederen kan opslaan, en dan zal ik tegen mezelf zeggen: Je hebt veel goederen in voorraad, genoeg voor vele jaren! Neem rust, eet, drink en vermaak je. Maar God zei tegen hem: “Dwaas, nog deze nacht zal je leven van je worden teruggevorderd. Voor wie zijn dan de schatten die je hebt opgeslagen?” Zo vergaat het iemand die schatten verzamelt voor zichzelf, maar niet rijk is bij God.’ Hij zei tegen zijn leerlingen: ‘Daarom zeg Ik jullie: maak je geen zorgen over je leven, over wat je zult eten of drinken, noch over je lichaam, over wat je zult aantrekken. Want het leven is meer dan voedsel en het lichaam meer dan kleding. Kijk naar de raven: ze zaaien niet en oogsten niet, ze hebben geen voorraadkamer en geen schuur, het is God die ze voedt. Hoeveel meer zijn jullie niet waard dan de vogels! Wie van jullie kan door zich zorgen te maken één dag aan zijn levensduur toevoegen? Als jullie dus zelfs het geringste Khorhurd 11
al niet kunnen, waarom maken jullie je dan zorgen over de rest? Kijk naar de lelies, kijk hoe ze groeien. Ze werken niet en weven niet. Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn luister niet gekleed als een van hen. Als God het groen dat vandaag nog op het veld staat en morgen in de oven gegooid wordt al met zoveel zorg kleedt, met hoeveel meer zorg zal Hij jullie dan niet kleden, kleingelovigen? Ook jullie moeten je niet druk maken over wat je zult eten en wat je zult drinken, jullie moeten je niet door zorgen laten kwellen. De volken van deze wereld jagen die dingen na, maar jullie Vader weet dat je ze nodig hebt. Zoek liever zijn koninkrijk, en die andere dingen zullen je erbij gegeven worden. 12 Khorhurd
Preek 29 november 2026 “…maar als jullie niet tot inkeer komen, zul je allemaal op dezelfde wijze omkomen.” – Lucas 13:3 De boodschap van het Evangelie van vandaag is een zeer duidelijk en ernstig woord van de Heer Jezus Christus: “…maar als jullie niet tot inkeer komen, zul je allemaal op dezelfde wijze omkomen.”. Christus spreekt deze woorden wanneer mensen naar hem toe Hem komen en Hem vertellen over de Galileeërs die door Pilatus waren gedood, waarbij hun bloed vermengd was geraakt met dat van hun offers. Het lijkt erop dat de mensen wilden weten of die tragedie het gevolg was van het feit dat zij bijzonder zondig waren. Christus vestigt hun aandacht echter op een andere kant. “Hij zei tegen hen: ’Denken jullie dat die Galileeërs grotere zondaars waren dan alle andere Galileeërs, omdat ze dat lot ondergaan hebben? Zeker niet, zeg Ik jullie, maar als jullie niet tot inkeer komen, zul je allemaal op dezelfde wijze omkomen.” (Lucas 13:2-3) Hier leert de Heer ons een belangrijke les. Wanneer we horen over het ongeluk, de ziekte of de dood van iemand anders, moeten we niet meteen proberen over diegene te oordelen door te denken: “Welke zonde heeft hij of zij begaan waardoor dit is gebeurd?” In plaats daarvan moeten we naar onszelf kijken en ons afvragen: Ben ik er klaar voor om voor God te verschijnen? Draagt mijn leven vrucht? Leid ik werkelijk een leven van bekering? Vervolgens vertelt Christus de gelijkenis van de vijgenboom. Een man had een vijgenboom in zijn wijngaard geplant en lang gewacht tot deze vrucht zou dragen. Maar er gingen jaren voorbij en de boom bleef onvruchtbaar. De eigenaar van de wijngaard gaf opdracht de boom om te hakken, maar de tuinman vroeg om nog wat tijd en beloofde de boom opnieuw te verzorgen, de grond eromheen om te spitten en te bemesten. Volgens de uitleg van de kerkvaders is de eigenaar van de wijngaard God de Schepper, is de wijngaardenier de Heer Jezus Christus, die zijn leven offerde om ons te redden en is de onvruchtbare vijgenboom ieder van ons. Deze gelijkenis heeft een diepe betekenis. God heeft ons geschapen, draagt zorg voor ons, heeft geduld met ons en wacht op onze geestelijke vruchten. En Christus, als de goede wijngaardenier, pleit onophoudelijk voor ons en schenkt ons de gelegenheid tot bekering en verandering. Khorhurd 13
De kerk is de geestelijke tuin waarin God ons heeft geplant. Door de heilige doop treden wij die tuin binnen en ontvangen wij de gaven van de Heilige Geest. Het goddelijk Woord voedt onze ziel, het gebed versterkt ons, de heilige communie schenkt leven, en biecht en boete reinigen ons geestelijk leven. De vraag is dus niet slechts hoe lang we al naar de kerk gaan, maar veeleer welke vrucht we voortbrengen. Men kan jarenlang naar de kerk gaan, de Goddelijke Liturgie bijwonen, bidden en deelnemen aan de Heilige Communie, maar als er geen liefde, vergeving, nederigheid, barmhartigheid en berouw in ons hart is, dan kan ons leven vruchteloos blijven. Johannes de Doper waarschuwt: “Ja, de bijl ligt al aan de wortel van de boom: iedere boom die geen goede vruchten voortbrengt, wordt omgehakt en in het vuur geworpen.’” (Lucas 3:9) Geliefden, deze woorden bevatten echter meer dan slechts een dreiging van oordeel; ze houden ook Gods grote barmhartigheid in. God geeft nog steeds tijd. Er is nog steeds gelegenheid om terug te keren, dingen recht te zetten, te vergeven en vergeving te vragen, zich van de zonde af te keren en een nieuw leven te beginnen. Maar we weten niet hoeveel tijd ons gegeven is. We weten niet of er voor ons een morgen zal zijn. Daarom wordt ieder christen opgeroepen om 14 Khorhurd bekering niet tot morgen uit te stellen, maar vandaag Gods wil te doen. Er is een mooi verhaal over twee kersenbomen. De ene gaf alleen om zijn uiterlijk, zijn prachtige bladeren en takken, maar droeg geen vrucht. De andere vroeg voortdurend aan zijn eigenaar: “Meester, help mij een goede oogst voort te brengen.” Toen de oogsttijd aanbrak, was de eerste boom weliswaar prachtig maar vrijwel onvruchtbaar, terwijl de tweede, misschien niet zo schitterend om te zien, takken had die zwaar hingen van de zoete, overvloedige vruchten. Moge wij niet slechts van buiten mooi zijn, maar veeleer vruchtbare christenen zijn. Moge ons geloof blijken uit onze daden, onze liefde uit onze houding, onze bekering uit ons vernieuwde leven en onze trouw aan Christus uit ons dagelijks handelen. Evangelie: Lucas 13:1-9 Er waren op dat moment ook enkele mensen aanwezig die Hem vertelden over de Galileeërs van wie Pilatus het bloed vermengd had met dat van hun offerdieren. Hij zei tegen hen: ‘Denken jullie dat die Galileeërs grotere zondaars waren dan alle andere Galileeërs, omdat ze dat lot ondergaan hebben? Zeker niet, zeg Ik jullie, maar als jullie niet tot inkeer komen, zul je allemaal op dezelfde wijze omkomen. Of die achttien die stierven doordat de Siloamtoren
op hen viel – denken jullie dat zij schuldiger waren dan alle andere mensen die in Jeruzalem wonen? Zeker niet, zeg Ik jullie, maar als jullie niet tot inkeer komen, zul je allemaal net zo sterven als zij.’ Hij vertelde hun deze gelijkenis: ‘Iemand had een vijgenboom in zijn wijngaard geplant en ging kijken of de boom vrucht droeg, maar hij vond geen vijgen. Hij zei tegen de wijngaardenier: “Al drie jaar kom ik kijken of die vijgenboom vrucht draagt, maar tevergeefs. Hak hem maar om, want hij put alleen maar de grond uit.” Maar de wijngaardenier zei: “Heer, laat hem ook dit jaar nog met rust, tot ik de grond eromheen heb omgespit en hem mest heb gegeven. Misschien zal hij dan het komende jaar vrucht dragen, en zo niet, dan kunt u hem alsnog omhakken.”’ Khorhurd 15
Kerkelijk overzicht november Mededelingen - Heilige Liturgie - Heilige Dagen Heilige Liturgie Surp Badarak Zondag 1 nov 10:00-12:00 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam Zaterdag 7 nov 11:00-13:00 Middenweg 248 1701 GH Heerhugowaard Zondag 8 nov 10:00-12:00 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam Zaterdag 14 nov 11:00-13:00 Nolensweg 10 3317 LE Dordrecht Zondag 15 nov 10:00-12:00 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam Zaterdag 21 nov 11:00-13:00 Kerklaan 22 3828 EB, Amersfoort Zondag 22 nov 10:00-12:00 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam Zondag 29 nov 10:00-12:00 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam 16 Khorhurd 4 nov 5 nov 6 nov 7 nov 9 nov 10 nov 11 nov 12 nov 13 nov 14 nov Heilige Dagen 2 nov 3 nov Patriarch Stefanus van Rome, met de priesters, diakenen en gelovigen Bisschop Akepsimas, priester Jozef, diaken Aithalas, en de martelaar Plato Vastendag De patriarchen Metrophanes en Alexander Vastendag De heilige aartsengelen Gabriël en Michaël, en alle hemelse machten Bisschop Meletius van Antiochië, Minas de Egyptenaar De martelaar Demetrius en priester Basilius Vastendag Gurias, Samonas, diaken Abibas Vastendag De heilige apostelen Andreas en Filippus
16 nov 17 nov 18 nov 19 nov 20 nov 21 nov 22 nov 23 nov 24 nov 1e dag van de Advent 2e dag van de Advent 3e dag van de Advent 4e dag van de Advent 5e dag van de Advent 27 nov 28 nov Vastendag De heilige apostelen en eerste verlichters van Armenië, Thaddeüs en Bartolomeüs 29 nov 30 nov Opdracht van Maria in de tempel (Maria-Presentatie) 1e zondag van de Advent De heilige maagden Juliana en Basilla Priester Lucianus, Tarachus, Probus, Andronicus, Onesimus, en de andere leerlingen van Paulus 25 nov 26 nov Vastendag Patriarch Clemens en Bagarat, bisschop van Taormina 2e zondag van de Advent Bisschop Januarius en de krijger Mercurius Getijdengebed Jamergutyun Vrijdag 6 nov 19:00-20:30 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam Vrijdag 20 nov 19:00-20:30 Krom Boomssloot 22 1011 GW Amsterdam
Apostelen Thaddeüs en Bartolomeüs Eerste verlichters van Armenië De Armeense Kerk draagt de naam “Apostolisch” omdat zij haar oorsprong terugvoert op twee apostelen van Christus zelf: de heilige Thaddeüs en de heilige Bartolomeüs. Zij brachten in de eerste eeuw het evangelie naar Armenië en worden daarom de eerste verlichters van het Armeense volk genoemd. Volgens de overlevering kwam Thaddeüs als eerste, nadat hij in Edessa koning Abgar had genezen en gedoopt. In Armenië verkondigde hij het evangelie en bracht hij velen tot geloof, onder wie prinses Sandoecht, de dochter van koning Sanatroek. De koning liet zowel zijn eigen dochter als de apostel ter dood brengen. Thaddeüs stierf als martelaar in de streek Artaz, hedendaags noorden van Iran, waar later het klooster van de heilige Thaddeüs werd gebouwd. De traditie vertelt dat Thaddeüs de heilige speer (Geghard) naar Armenië bracht, waarmee de zijde van Christus aan het kruis werd doorstoken. De lans werd eeuwenlang bewaard in het klooster Ajrivank, dat daardoor de naam Geghardavank kreeg, “klooster van de lans”. Tegenwoordig ligt hij in de Moederstoel van het Heilige Etsjmiadzin en wordt hij gebruikt bij de zegening van de heilige myuron. 18 Khorhurd
Enkele jaren later kwam Bartolomeüs naar Armenië. Volgens de overlevering bracht hij een afbeelding van de heilige Moeder Gods mee en ontmoette hij Thaddeüs op een heuvel in Artaz. Ook hij verkondigde het evangelie aan het koninklijk hof, waar Vogoehi, de zuster van koning Sanatroek, tot geloof kwam. Bartolomeüs onderging de marteldood in Aghbak, hedendaags regio Van in Turkije, waar later een klooster op zijn graf verrees. Het zaad dat deze twee apostelen met hun prediking en hun bloed zaaiden, bleef in Armenië leven, vaak in het verborgene en onder vervolging. Ruim twee eeuwen later kwam het tot volle bloei, toen de heilige Gregorius de Verlichter koning Tiridates doopte en Armenië in 301 als eerste land het christendom als staatsgodsdienst aannam. De Moederstoel van het Heilige Etsjmiadzin geldt tot op vandaag als de zetel van Thaddeüs en Bartolomeüs. Op hun gedenkdag dankt de Kerk God voor deze twee getuigen en vraagt zij om hun voorspraak, opdat het licht dat zij naar Armenië brachten ook in ons blijft voortbranden. Khorhurd 19
1 Online Touch