0

w B y 8 = € b ) a Koninklijk Actuarieel Genootschap

INHOUD 4 Inleiding | Een beroep met toegevoegde waarde 6 Hoofdstuk 1 | Het beroepsprofiel van de actuaris 12 Hoofdstuk 2 | Het belang van de actuaris 20 Hoofdstuk 3 | De kerntaken van de actuaris 28 Hoofdstuk 4 | De competenties van de actuaris 34 Hoofdstuk 5 | Het Koninklijk Actuarieel Genootschap 40 Hoofdstuk 6 | Het aanpassingsproces van dit beroepsprofiel 44 Bijlage | Overzicht van belangrijke actuariële functies gekoppeld aan deeltaken 3 De actuaris AG | het beroepsprofiel | inhoud

INLEIDING Een beroep met toegevoegde waarde Vooropgesteld, het beroep van actuaris is er één om trots op te zijn. U wordt niet vanzelf die hoog opgeleide professional die zijn kennis en verantwoordelijkheid in dienst stelt van de maatschappij en diverse opdrachtgevers. Het zijn uw adviezen en oordelen die direct het belang raken van financiële instellingen, verzekerden, pensioengerechtigden, werknemers, werkgevers, aandeelhouders, overheid, toezichthouders en maatschappelijke groeperingen. Als actuaris biedt u toegevoegde waarde doordat u risico’s inzichtelijk maakt, meet, beheerst en weet te vertalen naar beleid. 4 IN DIT BEROEPSPROFIEL SLUITEN WE AAN OP DE RECENTE ONTWIKKELINGEN IN HET WERKVELD EN SPREKEN WE GEZAMENLIJKE PRINCIPES AF De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 1

De complexiteit binnen de financiële wereld is de afgelopen jaren toegenomen. Er heeft een sterke verschuiving plaatsgevonden naar economische principes met meer aandacht voor risico, rendement en kapitaaldenken, wat in de verzekeringssector is versterkt door de introductie van Solvency II en in de pensioensector door het nFTK. We zien daarnaast ingrijpende marktontwikkelingen, zoals een dalende vraag naar levensverzekeringen, een vermindering van Defined Benefit Pensioenregelingen en een groei van het aantal CDC-regelingen. En niet in de laatste plaats hebben we te maken met de toegenomen zorgplicht en integratie van sociale media in productontwikkeling. Deze ontwikkelingen in het werkveld zorgen voor veranderingen binnen het vak van de actuaris. Er worden nieuwe eisen gesteld aan voor u bekende taken en actuarissen zijn meer werkzaam op het bredere terrein van risicomanagement, waardoor ook andere sectoren tot het werkveld kunnen behoren. Daarnaast wordt van de actuaris gevraagd om steeds vaker in multidisciplinaire teams samen te werken. Dit alles zorgt ervoor dat u een beroep moet doen op andere kennis, vaardigheden en competenties. Het is voor onze beroepsvereniging van belang dat er een gemeenschappelijk kader is voor wat betreft de invulling van ons beroep, zodat de rol van de actuariële professional duidelijk is en de kwaliteit van de Actuaris AG wordt bewaakt. Daarom sluiten wij in dit beroepsprofiel aan op de recente ontwikkelingen en spreken we gezamenlijke principes af. De opleiding en permanente educatie krijgen hiermee een duidelijk kader. Dit beroepsprofiel omschrijft wat uw prachtige beroep inhoudt. Zowel het belang van het vak als de kerntaken en competenties. Het is het vertrekpunt voor de beroepsontwikkeling van actuarissen, het beroep zelf en de toegevoegde waarde van het beroep, nu én in de toekomst. 5 De actuaris AG | het beroepsprofiel | inleiding

6 Met dit beroepsprofiel wil het AG de kwaliteit van de beoefenaars van ons vak bewaken en inspelen op ontwikkelingen in de beroepspraktijk.

DOEL Met dit beroepsprofiel wil de vereniging Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG) de kwaliteit van de beoefenaars van ons vak bewaken en inspelen op ontwikkelingen in de beroepspraktijk. Het beroepsprofiel vormt de basis voor de normen en eisen ten behoeve van een gerichte opleiding en in aansluiting hierop de permanente educatie. Dit beroepsprofiel vormt een centrale bouwsteen in het beleid van de beroepsvereniging en heeft de volgende doelen: 8 • We benoemen de maatschappelijke relevantie en toegevoegde waarde van het beroep van actuaris; • We beschrijven en definiëren het beroep, waarbij rekening wordt gehouden met ontwikkelingen en de ambitie van de beroepsvereniging; • We bieden een samenhangend overzicht van verantwoordelijkheden en taken in het beroep en de vaardigheden en competenties die daarbij nodig zijn; • We bewaken de kwaliteit van het beroep actuaris door standaarden te hanteren en een gemeenschappelijk kader voor de beroepsuitoefening uit te zetten; • We bieden kaders voor opleiding, permanente educatie, professionalisering en persoonlijke ontwikkeling; • We bieden handvatten voor de eisen die bij kwalificatie en accreditatie worden gesteld; • We bevorderen communicatie en (maatschappelijke) verantwoording over het actuariële werk, zowel binnen het Actuarieel Genootschap als daarbuiten. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 1

ALS ACTUARIS BEVINDT U ZICH IN EEN DYNAMISCHE OMGEVING Ontwikkelingen binnen het beroep Als actuaris bevindt u zich in een dynamische omgeving. De traditionele hokjes-gedreven aanpak voor elk afzonderlijk risico voldoet niet meer. Verschillende soorten risico’s worden steeds meer in samenhang bezien en gehanteerd. De actuaris werkt in een breder en gecompliceerder werkveld, waarbij u vaker in multidisciplinaire teams samenwerkt. Als actuaris presenteert u zich hierbij als de “manager van de financiële risico’s”, waarbij dit zich vanuit de genoemde samenhang uitbreidt tot alle risicogebieden. En zo zijn er meer ontwikkelingen die zorgen voor veranderingen in het beroep. De invloed van sociale media bijvoorbeeld is inmiddels niet meer weg te denken binnen de productontwikkeling van schadeverzekeringen. Verwacht wordt dat dit een nog hogere vlucht gaat nemen. Steeds vaker worden de reguliere rapportages geautomatiseerd. De focus komt meer en meer te liggen op analyse en advisering richting verschillende stakeholders. Ook houdingsaspecten veranderen. Maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden optredende risico’s. Visies op goed bestuur en beheer van organisaties en het afleggen van verantwoording daarover veranderen. Van een actuaris wordt meer en meer transparantie en verantwoording gevraagd. Ook verwachten stakeholders dat u als actuaris volgens de “state of the art” te werk gaat. 9 De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 1

De veranderende wet- en regelgeving doet een beroep op de veelzijdigheid en de creativiteit van de actuaris. Het is aan u om u zichtbaar te maken in de maatschappelijke discussies die voorafgaan aan besluitvorming op uw vakgebied. Voorbeelden van deze participatie zijn deelname aan de discussie rond het nieuwe pensioenstelsel en de WGA. Naast allerlei maatschappelijke ontwikkelingen krijgt u als actuaris ook te maken met technologische ontwikkelingen. Hierdoor ontstaan steeds meer mogelijkheden voor het modelleren van scenario’s en het toepassen van nieuwe technieken om data te analyseren en te gebruiken voor bijvoorbeeld productontwikkeling. Denk hierbij aan GLM, de credibiliteitstheorie en datamining. Ambitie 1: risicomanagement 10 Het AG verwacht dat iedere actuaris bekend is met en kan handelen in het werkveld van risicomanagement, ook wel aangeduid als Enterprise Risk Management (ERM). ERM kan beschreven worden aan de hand van drie kenmerken. Het eerste kenmerk is het beheersen en managen van de onderlinge samenhang van risico’s. Het tweede kenmerk van ERM is het optimaliseren van het risicorendement. Beslissingen komen tot stand door een weloverwogen balans in risico, rendement en kapitaalafwegingen. Het derde kenmerk van ERM is dat het gaat om een gestructureerd en continu proces waarbij risico’s niet alleen worden beheerst op basis van kennis, maar ook op basis van vaardigheden, houding en gedrag (zie hoofdstuk 4). BESLISSINGEN KOMEN TOT STAND DOOR EEN WELOVERWOGEN BALANS IN RISICO, RENDEMENT EN KAPITAALAFWEGINGEN

WE WILLEN BETROKKEN ZIJN BIJ MAATSCHAPPELIJKE DISCUSSIES DIE HET WERKVELD VAN DE ACTUARIS RAKEN Met de CERA-opleiding heeft het AG al eerder een goede stap gemaakt richting het bredere terrein van risicomanagement. De ambitie is om deze ontwikkeling breder te verankeren binnen het AG. Ambitie 2: intensiveren van de positie als kennispartner De tweede ambitie van het AG is een meer vooraanstaande positie in te nemen bij maatschappelijke discussies die het werkveld van de actuaris raken. Uw kennis en vaardigheden kunnen, naast de huidige inzet bij opdrachtgevers en klanten, extra ingezet worden door het leveren van een inhoudelijke bijdrage aan discussies met andere maatschappelijke gesprekspartners. Uw toegevoegde waarde ligt in het opleveren van rapporten en artikelen met inhoudelijke gezichtspunten. Juist door ook andere disciplines te betrekken bij de totstandkoming van rapporten en het voeren van discussies, kunt u zich meer in de maatschappij positioneren. Naast de rol van de actuaris binnen Nederland zijn er internationale mogelijkheden. Het actuariaat heeft zich op Europees niveau verenigd in de Actuarial Association of Europe (AAE) en wereldwijd in de International Actuarial Association (IAA). We willen onze ambities binnen de internationale kaders en richtlijnen van deze organisaties realiseren en in dat proces een voortrekkersrol spelen binnen internationale discussies. Toekomstige uitdagingen voor de actuaris Traditioneel werkt u als actuaris in de verzekerings- en pensioensector. Maakt u zich de bredere scope van risicomanagement eigen, dan kan uw kennis en de door u gebruikte methoden breder worden ingezet in andere industrieën/sectoren zoals de bankensector en de energiesector. Deze beweging is al gaande. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 1 11

Uw kennis en 12 verantwoordelijkheid vormen samen de toegevoegde waarde van de actuaris.

EEN BEROEP OM TROTS OP TE ZIJN In een samenleving die baat heeft bij financiële stabiliteit, speelt de actuaris een belangrijke rol. Door uw professionele adviezen en onafhankelijke oordelen kunnen weloverwogen besluiten genomen worden op het gebied van rendement en risico, waarmee het individueel en maatschappelijk belang gediend is. Vindingrijke inzichtverschaffer 14 Als actuaris signaleert en meet u risico’s. U analyseert deze op mogelijke financiële consequenties en geeft adviezen hierover. Uw belangrijkste vaardigheid is dat u systematisch in de toekomst kunt kijken, schattingen kunt doen en voorspellingen kunt vertalen in financiële consequenties. U wijst op en beoordeelt nieuwe risicofactoren die nog amper meetbaar zijn. Vervolgens communiceert u hier op een heldere wijze over richting de verschillende stakeholders. In essentie bent u dus een vindingrijke inzichtverschaffer die zich, op basis van het verleden en het heden, bezighoudt met de toekomst. Kennis en verantwoordelijkheid Met uw actuariële kennis bent u in staat uw adviezen en oordelen helder voor het voetlicht te plaatsen door de belangen van financiële instellingen, verzekerden, pensioengerechtigden, werknemers, werkgevers, aandeelhouders, overheid, toezichthouders en maatschappelijke groeperingen tegen elkaar af te wegen. Daarom wordt van een actuaris niet alleen verwacht dat hij de benodigde specialistische kennis bezit, u moet ook in staat zijn de verantwoordelijkheid te nemen voor uw adviezen en onafhankelijke oordelen en deze transparant uiteen te zetten. Want juist deze kennis en verantwoordelijkheid vormen samen de toegevoegde waarde van de actuaris. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 2

IN ESSENTIE BENT U DUS EEN VINDINGRIJKE INZICHTVERSCHAFFER DIE ZICH, OP BASIS VAN HET VERLEDEN EN HET HEDEN, BEZIGHOUDT MET DE TOEKOMST Expertise Uw rol als actuaris onderscheidt zich door uw expertise op het gebied van financiële risicoprocessen. 1.Object en werkterrein: u beschikt over specialistische kennis van financiële risicoprocessen op het gebied van verzekeringen, pensioenen en financiële dienstverlening (toepassen van actuariële wetenschap). 2.Risico-expertise: u hanteert een adequate benadering van moeilijk voorspelbare risico’s; u onderkent risico’s die het aangaan van specifieke verplichtingen met zich meebrengen, waarbij u ook de assetkant van de balans betrekt; u maakt risico’s kwantificeerbaar en managet risico’s. Tevens maakt u hierbij inzichtelijk in hoeverre risico’s, op zichzelf en in hun onderlinge samenhang, binnen de risicobereidheid van de organisatie passen. 3.Risico-exploitatie: u heeft inzicht in het in de markt verhandelen van risico’s en u kunt deze risico’s als potentiële winstbronnen zien. 4.Risicowaardering: u heeft de competentie om risico’s te vertalen in financiële waarden die bruikbaar zijn bij het dragen van en het rapporteren over of verhandelen van risico’s. 15 De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 2

5.Gericht op financiële stabiliteit: u heeft een korte- en langetermijnvisie om rekening te kunnen houden met toekomstige ontwikkelingen en daarmee de mogelijkheid tot het beheersen van risico’s. 6.Overall visie: u heeft een goed inzicht in de algehele financiële positie, u kent alle ins en outs, u kunt verbanden leggen. 7.Professionele attitude: door permanente educatie bent u in staat uw expertise aan te passen aan de laatste ontwikkelingen. Daarnaast heeft u een hoog niveau van beroepsethiek en een hoog verantwoordelijkheidsniveau, waardoor derden (waaronder opdrachtgevers en klanten) mogen vertrouwen op de juiste deskundigheid van uw adviezen en oordelen. U bent onafhankelijk, handelt integer en bent zorgvuldig. Inzetbaarheid 16 Als actuaris verricht u uw werkzaamheden voornamelijk in bedrijven in de financiële sector, zoals verzekeraars, pensioenfondsen, banken en adviesbureaus. Ook kunt u zelfstandig of bij een toezichthoudende instelling werkzaam zijn. Buiten de financiële dienstverlening kan de actuaris bij overheidsinstellingen, onderzoeksinstituten, bedrijven of particuliere instellingen werken. De branches waarin u actief bent, zijn levensverzekeringen, pensioenverzekeringen, schadeverzekeringen, inkomensverzekeringen, zorgverzekeringen en uitvaartverzekeringen. De actuaris ontwikkelt zich binnen het actuariaat door ervaring en professionele bekwaamheid. Uw functie zal zich ontwikkelen van assisterend naar het zelfstandig uitoefenen van werkzaamheden. U kunt zich specialiseren en daarmee de diepte ingaan op een onderwerp of rol. Of u kunt als een generalist een brug slaan tussen verschillende disciplines en/of betrokkenen. U kunt het management van financiële instellingen bereiken. Bijvoorbeeld in de functies van Chief Financial Officer (CFO) of Chief Risk Officer (CRO), of een plek in de top van adviesorganisaties in de financiële sector krijgen als partner. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 2

U BENT ONAFHANKELIJK, HANDELT INTEGER EN BENT ZORGVULDIG 17 Rollen van de actuaris Als actuaris kunt u verschillende rollen vervullen. Bij enkele rollen wordt onderscheid gemaakt tussen de “1e lijns” actuaris die zorg draagt voor de uitvoering en daarmee een meer rekenkundige rol aanneemt en de “2e lijns” en “3e lijns” actuaris die meer de kaders geeft en de review hiervan uitvoert. Voor het beschrijven van de rollen is de inhoudelijke kennis als vertrekpunt genomen. Een rol in de 1e lijn kan zijn dat u zorg draagt voor de ontwikkeling van adequate complexe modellen en methodieken, die gebruikt worden in risico-, kapitaal- en waardemanagement. Aan de hand van deze modellen beoordeelt en toetst u de premiestelling en de technische De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 1

18 voorzieningen. U adviseert het bestuurlijk, beleidsbepalend of toezichthoudend orgaan over de algehele gedragslijn voor het aangaan van verzekeringstechnische verplichtingen en bijvoorbeeld de adequaatheid van de herverzekeringsregelingen. Een andere rol in de 1e lijn is die van productontwikkelaar. Hierbij kijkt u naar de verschillende risico’s die er zijn voor zowel klanten, deelnemers als de organisatie zelf. Vervolgens weet u een optimaal product en tarief samen te stellen. Hierbij heeft u een grote maatschappelijke rol richting klant. Een risicomanager in de 1e lijn inventariseert, begrijpt en managet de onderlinge verbanden van verschillende risico’s. De ene actuaris vervult hierin een rol op “corporate niveau” en adviseert het management in het bepalen van het beleid. De andere actuaris richt zich meer op het beheersen van specifieke risico’s en specialiseert zich hierbinnen in bijvoorbeeld herverzekering, beleggingen of hedging. Een onafhankelijk toetsende actuaris zorgt in de 2e en 3e lijn voor een bepaalde mate van zekerheid aan derden door het geven van een onafhankelijk oordeel of opinie, de zogenaamde “onafhankelijke De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 2

ALS ACTUARIS VERRICHT U UW WERKZAAMHEDEN VOORNAMELIJK IN BEDRIJVEN IN DEFINANCIËLE SECTOR, ZOALS VERZEKERAARS, PENSIOENFONDSEN, BANKEN EN ADVIESBUREAUS 19 toetsing”. Voor pensioenfondsen is deze rol als waarmerkend actuaris in de wet beschreven. Hierbij beoordeelt u de hoogte van de verplichtingen en geeft u inzicht in de financiële situatie van de instelling. Wanneer u in de 2e lijn van een organisatie werkzaam bent, ligt de nadruk van de werkzaamheden meer op het intern opstellen en beheren van het beleid, het ondersteunen van de 1e lijn bij de uitvoering en het intern toetsen van primaire processen aan gestelde procedures en voorwaarden met een koppeling naar relevante wet- en regelgeving, en het toetsen of een model voldoet aan de gestelde voorwaarden en eisen. Indien u werkzaam bent in de 3e lijn ligt uw focus op externe toetsing. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 2

De tien kerntaken zijn 20 kenmerkend en betekenisvol voor de uitoefening van uw beroep

KENMERKENDE HOOFDACTIVITEITEN Wat moet u als actuaris precies kunnen om uw taak goed uit te voeren? We hebben tien kerntaken opgesteld waarin de hoofdactiviteiten zijn samengevat die een kenmerkend en betekenisvol onderdeel vormen van uw beroepsuitoefening. De eerste vier kerntaken beschrijven vakinhoudelijke taken. De laatste zes kerntaken zijn meer generieke taken waarbij ook vakinhoudelijke elementen een rol spelen. VIER VAKINHOUDELIJKE KERNTAKEN 22 Kerntaak 1. Waarderen en vaststellen kapitaal Als actuaris geeft u een waardebepaling van onzekere kasstromen in de toekomst. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op verzekerings- en pensioenrisico’s, verzekeringsportefeuilles, ondernemingen, verschillende activa en investeringsprojecten. Hierbij maakt u gebruik van methoden en technieken die geschikt zijn voor het doel en werkt u binnen de relevante actuele regelgeving. De waardebepalingen gebruikt u voor het bepalen van de technische voorzieningen, kapitaalberekeningen, risicomarges, embedded values, winstgevendheid-analyses en risico-versus-rendement-analyses. Uw waardebepalingen vormen belangrijke input voor zowel kapitaal, risicoals waardemanagement met als specifieke toepassingen kapitaalallocatie, productontwikkeling en overnames. Tevens worden de waardebepalingen gebruikt voor externe verslaglegging waaronder jaarrekeningen. Randvoorwaarde voor het juist waarderen is dat u zichzelf ervan overtuigt dat de bronbestanden juist en verifieerbaar zijn. Ter ondersteuning van het waarderen worden hulpmiddelen op het gebied van software, modelbouw en datahandling ontwikkeld of gebouwd. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 3

BINNEN DE ORGANISATIE BEREIKT U EENDUIDIGHEID OVER HET DOEL EN HET RESULTAAT VAN RISICOMANAGEMENT Kerntaak 2. Risicomanagement 23 Als actuaris signaleert en analyseert u de verschillende risico’s in de onderneming. Tevens bent u betrokken bij het opstellen van de risicostrategie, risk appetite en het risicomanagementbeleid. Hierbij adviseert u over benodigde acties om te komen tot het gewenste en noodzakelijke risicoprofiel én over beheersingsmethoden voor de onderneming. U bepaalt verschillende toekomstige scenario’s die een ongewenst effect veroorzaken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het toepassen van dergelijke scenario’s in een ORSA in de verzekeringswereld). Vervolgens houdt u toezicht op de realisaties en signaleert u afwijkingen van de gewenste risicostrategie van de onderneming. Risicobeheersing vindt plaats op geïntegreerd niveau, lager niveau en bij specifieke risico’s. Hierbij bent u in staat om naast de meetbare financiële risico’s ook niet-financiële risico’s in kaart te brengen en kwalitatief te beoordelen. In uw handelen bent u proactief, anticiperend en houdt u rekening met stakeholders, veranderende omgevingsfactoren en continuïteit. Binnen de organisatie bereikt u eenduidigheid over het doel en het resultaat van risicomanagement en positioneert u uw functie. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 3

24 Kerntaak 3. Productontwikkeling en beheer Als actuaris ontwikkelt en bewaakt u financiële producten. U adviseert over productspecificaties, tariefstelling, risicoprofiel, kapitaalsbeslag en winstgevendheid en u bent betrokken bij productinnovaties. U heeft een sterke marktoriëntering met een scherpe focus op een verantwoord evenwicht tussen de commerciële belangen, de financiële stabiliteit van de instelling en het maatschappelijk belang richting klant. U beoordeelt het marktonderzoek, signaleert en identificeert de meetbare en niet meetbare risico’s en u stelt vast wat het marginale effect is van productmutaties op het risicoprofiel. Kerntaak 4. Accounting en control Als actuaris legt u in de 1e lijn verantwoording af over diverse aspecten bij de verschillende rapportages. U stelt, met oog voor de werkelijkheid, in de context van de jaarrekening en de daarbij geldende waarderingsregels de technische voorzieningen en solvabiliteit vast. Indien nodig geeft u De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 3

U BENT IN STAAT EEN HELDERE RAPPORTAGE OP TE STELLEN DIE INZICHT GEEFT IN DE RESULTATEN VAN DE OPDRACHT deskundige adviezen aan bestuur en accountant om de financiële positie te verbeteren. Uw belangrijkste deeltaken zijn het inrichten van waarderingsprocessen, het verifiëren van bronbestanden, het ontwikkelen en kalibreren van waarderingsmodellen en het analyseren en rapporteren over de uitkomsten van de waarderingen. Als actuaris vervult u in de 2e en 3e lijn een controlerende taak middels onafhankelijke oordeelsvorming over de financiële positie van een instelling. Hierbij beoordeelt en toetst u zowel modellen, data als rapportages in lijn met relevante wet- en regelgeving. 25 ZES GENERIEKE KERNTAKEN Kerntaak 5. Rapporteren en adviseren Als actuaris oordeelt, rapporteert en adviseert u. Het is uw directe doelstelling om anderen in staat te stellen gefundeerde beslissingen te nemen en risico’s transparant te maken voor derden. U houdt daarbij rekening met de maatschappelijke verantwoordelijkheid en het vertrouwen dat in het werk van een actuaris wordt gesteld. Dit betekent dat u in staat bent om een heldere rapportage op te stellen die inzicht geeft in de resultaten van de opdracht. Kerntaak 6. Analyseren en valideren Als actuaris analyseert u beschikbare data en valideert u of, en zo ja, op welke wijze u de data kunt gebruiken. U stelt een technische analyse en een verschillenanalyse op. Ook analyseert u uitkomsten, waarbij u beschikt over verschillende technieken om uitkomsten inzichtelijk te maken. U bent in staat om continu te monitoren (valideren) of data nog voldoen en of uitkomsten nog in lijn zijn met de verwachtingen. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 3

ALS ACTUARIS KRIJGT U STEEDS VAKER TE MAKEN MET DATAHANDLING 26 Kerntaak 7. Kwaliteitszorg Als actuaris voert u werkzaamheden op professionele wijze uit. U bent in uw professionele gedrag gebonden aan de kernwaarden van het beroep en de beroepsregels van het AG. Integer en vertrouwelijk handelen zijn hierbij van groot belang en dragen bij aan de correcte reputatie van de beroepsgroep. Naast de eisen ten aanzien van vakkundigheid worden ook eisen ten aanzien van vaardigheden en gedrag gesteld. Permanente educatie is in dit kader een vereiste. Kwaliteitszorg houdt ook in dat voor de taken waarvoor u als actuaris verantwoordelijk bent, adequate procesbeschrijvingen en controlemechanismen aanwezig zijn om de toets van transparantie, reproduceerbaarheid en betrouwbaarheid te kunnen doorstaan. Kerntaak 8. Proces- en projectbesturing U bent verantwoordelijk voor de resultaten van processen en zorgt dat deze voldoen aan vooraf gestelde kwaliteitseisen. Voor uw eigen proces of project zorgt u voor een adequate planning en bereikt u de mijlpalen binnen gestelde criteria van kwaliteit, tijd, kosten, inzet, doorlooptijd etc. Tot deze kerntaak behoren ook het verzorgen van vakinhoudelijke werkprocessen, procesmandatering, procesinrichting en planning. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 3

Kerntaak 9. Communiceren Als actuaris weet u uw boodschap in heldere taal over te brengen op de ontvanger, zowel in schrift als in woord. U spitst uw boodschap toe op uw publiek en zoekt het medium om dit over te brengen. U signaleert veranderingen tijdig en meldt deze aan relevante geledingen en personen. U rapporteert periodiek aan een verantwoordelijk orgaan over uw bevindingen bij het uitoefenen van uw werkzaamheden. Tenslotte geeft u gevraagd en ongevraagd uw advies en mening aan een verantwoordelijk orgaan (uw opdrachtgever) als uw bevindingen daar aanleiding toe geven. Kerntaak 10. Datahandling Als actuaris krijgt u steeds vaker te maken met datahandling. U kunt met wiskundige kennis, statistische technieken en computerkennis data bewerken en analyseren en hieruit conclusies trekken. Datahandling is niet alleen het omgaan met meer data, maar ook het efficiënt en slim bewerken en verwerken van data, zodat u deze informatie kunt gebruiken op het gebied van productontwikkeling en risicomanagement. 27 In hoofdstuk 2 zijn de verschillende rollen van een actuaris aan de orde gekomen en in dit hoofdstuk zijn de kerntaken nader toegelicht. De actuaris is echter niet het schaap met de vijf poten. Dus niet alle kerntaken zullen bij alle rollen in gelijke mate van toepassing zijn. Om een beeld te schetsen hoe de kerntaken aan de verschillende rollen gekoppeld kunnen worden, is in de bijlage een overzicht toegevoegd. In dit overzicht staan enkele voorbeeldrollen waarbij is weergegeven welke kerntaken van belang zijn voor het uitoefenen van die rol. Uiteindelijk bepaalt de werkgever of opdrachtgever welke functie-eisen gesteld worden aan een rol, waarbij het overzicht een hulpmiddel kan zijn. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 3

28 Op het gebied van kennis, vaardigheden, houding en ethiek moet u over verschillende competenties beschikken om de kerntaken van de actuaris goed te kunnen uitvoeren.

KENNIS, VAARDIGHEDEN, HOUDING EN ETHIEK Op het gebied van kennis, vaardigheden, houding en ethiek moet u over verschillende competenties beschikken om de kerntaken van de actuaris goed te kunnen uitvoeren. Kennis 30 U heeft een academisch werk- en denkniveau op het brede terrein van werkzaamheden dat een kenmerkend onderdeel vormt van uw beroepsuitoefening. U bent deskundig op het terrein van wiskunde en statistiek. Als actuaris heeft u een goede up-to-date basiskennis van waarderingsmethoden, modellen voor kapitaalbeslag en kapitaalallocatie, methoden voor risicomanagement en methoden voor financiering en profit testing. Met deze kennis bent u in staat uzelf snel in te werken in nieuwe kerntaken of branches. Naast deze vakinhoudelijke kennis heeft u adequate kennis van controleleer en administratieve organisatie, zodat u zich soepel in een organisatie kunt bewegen. U heeft branche- en productkennis van de financiële sector en voldoende relevante werkervaring op ten minste één domein binnen die sector. U bent op de hoogte van wet- en regelgeving met betrekking tot de financiële sector en actuariële werkzaamheden en bent in staat om financiële producten te analyseren en de aspecten van risico en rendement te beschrijven en te modelleren.

ALS ACTUARIS COMMUNICEERT U MET ALLE BETROKKENEN IN DE CONTEXT VAN DE OPDRACHT 31 Vaardigheden U hebt en houdt overzicht over de opdracht en zijn context, maakt actorenanalyses en identificeert betrokkenen. U kunt financieringsproblemen op de lange termijn hanteren en geeft duidelijke en consistente risico-informatie. U stelt inzichtelijke en leesbare rapporten op voor derden en weet over de eigen werkzaamheden proactief en helder te communiceren. U bent vaardig in het opstellen en uitbrengen van adviezen. Als actuaris bent u in staat om project- en procesmanagement toe te passen en op een productieve manier samen te werken met anderen. Gedragsvaardigheden Op het gebied van gedragsvaardigheden wordt van u gevraagd dat u proactief communiceert, ook als u een “slecht nieuws gesprek” moet voeren. Als actuaris communiceert u met alle betrokkenen in de context van de opdracht. U brengt gegevens en oordelen voor derden in begrijpelijke taal, zowel mondeling als schriftelijk. U baseert uw oordeelsvorming op pragmatische afwegingen en een belangenafweging. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 4

Binnen en buiten uw eigen discipline werkt u samen met anderen. U bent sociaal vaardig als het gaat om relatiebeheer. U onderhoudt contact met betrokkenen en oefent invloed uit. U kunt onder tijdsdruk werken, leiding geven aan een team van medewerkers en buiten de gevestigde kaders werken omdat u creatief en probleemoplossend bent. U treedt besluitvaardig op en weet te overtuigen. U heeft een kritische en assertieve opstelling, bent weerbaar en bestand tegen de druk die anderen uitoefenen, maar u kunt waar nodig ook meeveren in de discussie. Houdingsaspecten Een actuaris is toekomstgericht, initiatief-nemend en proactief. U bent in uw beroepsuitoefening integer, onafhankelijk en objectief, verantwoordelijk, assertief en kritisch. U staat in voor het belang van de cliënten van uw opdrachtgever. In uw contacten met opdrachtgevers en klanten toont u omgevingsbewustzijn en sensitiviteit voor de organisatie. U bent vasthoudend, probleemoplossend, accuraat, stressbestendig en gericht op samenwerken in multidisciplinair verband. 32

IN UW CONTACTEN MET OPDRACHTGEVERS EN KLANTEN TOONT U OMGEVINGSBEWUSTZIJN EN SENSITIVITEIT VOOR DE ORGANISATIE Ethiek Als actuaris vervult u een belangrijke maatschappelijke taak. U bent expert en sparringpartner van de financiële risico’s en u hebt kennis van nietfinanciële risico’s binnen de verzekerings- en pensioenbranche. U biedt inzicht in de financiële gevolgen voor verzekeraars/pensioenfondsen en klanten bij onzekere gebeurtenissen. Om aan deze maatschappelijke taak te voldoen, wordt van u gevraagd om deskundig om te gaan met de beroepsethiek. 33 U KUNT ONDER TIJDSDRUK WERKEN, LEIDING GEVEN AAN EEN TEAM VAN MEDEWERKERS EN BUITEN DE GEVESTIGDE KADERS WERKEN De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 4

34 Het AG hanteert een standaard voor de erkenning en herkwalificatie van uw kennis en vaardigheden

ERKENNING VOOR UW KENNIS EN VAARDIGHEDEN Houdt u zich als actuaris bij het uitoefenen van uw beroep aan dit beroepsprofiel? Dan komt u in aanmerking voor het lidmaatschap van het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG). Het AG hanteert een standaard voor de erkenning en herkwalificatie van uw kennis en vaardigheden. Lidmaatschap Bent u beginnend actuaris en wilt u lid worden en blijven van het AG? Dan kunt u zich voor het lidmaatschap kwalificeren door: 36 • Te voldoen aan de vereisten voor het lidmaatschap Actuaris AG of als lid erkend te worden door instroom vanuit een zustervereniging van het AG (onder de specifieke voorwaarden van het Mutual Agreement); • De statuten, regels en afspraken die het AG hanteert te onderschrijven en na te leven. Lid Actuaris AG U kunt lid Actuaris AG worden door: • Het volgen en met een diploma afsluiten van een door het AG erkende beroepsopleiding tot actuaris, of het verkrijgen van ontheffing of vrijstelling daarvan op grond van een erkende opleiding in domeinkennis en opleiding en training in professionele vaardigheden. Erkende opleidingen voldoen aan minimumvereisten voor alle risicosoorten en geven een specialisatie op ten minste één van de risicosoorten; • Te voldoen aan de eisen voor gekwalificeerde werkervaring. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 5

HET AG HANTEERT EEN SYSTEEM VAN VERPLICHTE PERMANENTE EDUCATIE ( PE) VAN ALLE LEDEN 37 Permanente Educatie Het AG hanteert een systeem van verplichte Permanente Educatie (PE) van alle leden. De eisen die aan PE worden gesteld, staan vermeld in het document Reglement PE, dat op 19 november 2015 is vastgesteld door de ledenvergadering van het AG en dat driejaarlijks wordt geüpdate. Zij-instroom Het AG heeft al in een eerder stadium gekozen de rol van de actuariële professional te verbreden en te verdiepen en de diversiteit van de beroepsbeoefenaren te vergroten. Hierbij hoort ook de mogelijkheid om professionals uit aanverwante beroepen toe te laten treden tot het AG. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 1

HIERBIJ HOORT OOK DE MOGELIJKHEID OM PROFESSIONALS UIT AANVERWANTE BEROEPEN TOE TE LATEN TREDEN TOT HET AG 38 Toegang tot erkende beroepsopleidingen staat open voor kandidaten met een universitair masterdiploma met voldoende en aantoonbare specialistische kennis in ten minste één van de risicogebieden waarin actuarissen werkzaam zijn. Deficiënties in de vereiste basiskennis kunnen tijdens of binnen de beroepsopleiding worden aangevuld. Onafhankelijk kwaliteitstoezicht Het AG streeft naar een onafhankelijk toezicht op de kwaliteit van de beroepsbeoefening. Elementen die onder dit toezicht kunnen gaan vallen zijn onder meer: • Accreditatie van opleidingen en examens; • Accreditatie van PE–programma’s. ALLE PERSONEN DIE VOLDOEN AAN DE EISEN KUNNEN WORDEN INGESCHREVEN IN HET REGISTER ACTUARIS AG De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 5

Beoordelen van het beroepsmatig handelen Het AG acht het van groot belang dat actuarieel werk door beroepsgenoten gereviewd wordt. Het AG bevordert in dat opzicht naast toepassing van het 4 ogen-principe, peer review en collegiale consultatie. Dit stelt eisen aan de wijze waarop het actuariële werk wordt gedocumenteerd en voor review inzichtelijk wordt gesteld. Toepassen klacht- en tuchtrecht Leden van het AG conformeren zich aan het Reglement van Orde en het daaruit voorvloeiende klacht- en tuchtrecht dat door het AG is ingesteld ten aanzien van alle leden. Het AG kent een College van Rechtspraak en een Raad van Beroep die bevoegd zijn tot het opleggen van tuchtrechtelijke maatregelen en het beslechten van geschillen, werkend volgens het Reglement voor de Rechtspraak. 39

40

In het beroepsprofiel dat in augustus 2006 is uitgebracht (met een update naar pensioenen in 2007), zijn de kerntaken en de competenties van de actuaris AG voor het eerst samengebracht in één rapportage: Beroeps- en competentieprofiel Actuaris AG. Dat profiel heeft richting gegeven aan de actuariële professie voor de periode 2007 – 2015. Het bestuur heeft aan de commissie Kwaliteitszorg gevraagd om voor de periode 2016 - 2021 te toetsen of dit beroepsprofiel nog actueel, toekomstbestendig en bruikbaar is, en om deze waar nodig aan te passen. Door de commissie Kwaliteitszorg zijn interviews gehouden met beroepsgenoten op het gebied van Solvency II, Riskmanagement en internationale ontwikkelingen. Stakeholders die zijn geïnterviewd zijn accountants, universiteiten, management, consultancy/adviesbureaus, AFM en DNB. 42 Aan hen zijn enerzijds (open) vragen gesteld over de toekomst en de bijdrage van de actuaris in dit toekomstbeeld. Daarnaast zijn er gerichte vragen gesteld over de kerntaken en de competenties. De uitkomsten van deze interviews zijn vergeleken met het beroepsprofiel van 2006. Hieruit kwam naar voren dat het profiel inhoudelijk nog steeds voldoet, maar dat een update gewenst was. De conclusies zijn zowel besproken in het Bestuur van het Koninklijk Actuarieel Genootschap als gepresenteerd in de ALV. De belangrijkste rode draad uit de interviews was dat naast de benodigde actuariële kennis er steeds meer gevraagd wordt van de actuaris AG waar het vaardigheden en competenties betreft. We hebben getracht deze drie gebieden meer met elkaar in balans te brengen in dit beroepsprofiel. Het vorige beroepsprofiel bestond uit twee banden, deel A en B. In afstemming met de commissie Onderwijs, is er voor gekozen om bijna geheel deel B te laten integreren in de eindtermen van de actuaris AG. Deze eindtermen staan voor het jaar 2016 op het programma. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 6

UIT DE INTERVIEWS KWAM DE BEHOEFTE NAAR VOREN VOOR EEN CONCRETE OMSCHRIJVING VAN DE ACTUARIËLE ROLLEN 43 Uit de interviews kwam de behoefte naar voren voor een concrete omschrijving van de actuariële rollen. In de bijlage is een overzicht opgenomen waarin belangrijke actuariële rollen gekoppeld zijn aan deeltaken. Deze bijlage is afgestemd met de commissie Onderwijs. De commissie Kwaliteitszorg is op zoek gegaan naar een scribent die in staat is om in korte tijd het profiel compact en pakkend te schrijven. Hiervoor is de keuze gevallen op communicatieadviesbureau Catapult. De inhoud is aangeleverd door de commissie Kwaliteitszorg. Tijdens het schrijven van het beroepsprofiel is ook inhoudelijke en tekstuele afstemming geweest met alle commissies die werkzaam zijn voor het Koninklijk Actuarieel Genootschap. De actuaris AG | het beroepsprofiel | hoofdstuk 6

44

Kerntaak Deeltaak 1 Waarderen en vaststellen kapitaal Onderzoek naar adequate methoden en modelparameters Verificatie van bronbestanden Selecteren, ontwikkelen en bouwen van hulpmiddelen (software, modellen) Waardering en kapitaalmodel opstellen (incl evt beleggingsmodellen) 2 Risicomanagement Signaleren / identificeren van risico’s Analyse en prioritering van risico’s Analyseren van financiële risico’s (incl evt high level analyse van beleggingsrisico) en benoemen van vervolgacties Analyseren van niet-financiële risico’s en benoemen van vervolgacties Valideren en monitoren of risico's worden beheerst conform risicoprofiel Signaleren / identificeren van risico’s 3 Productontwikkeling en -beheer Analyse van risico’s (incl. evt. high level analyse van beleggingsrisico's) Beoordelen/uitvoeren van marktonderzoek, verwachte verkoopcijfers en kostentoerekening van nieuw ontwikkelde producten (continue proces) Onderzoek naar productspecificaties, modelparameters en modellen voor nieuwe en bestaande producten Bepalen van de verwachte winstgevendheid van een product Signaleren / identificeren van risico’s 4 Accounting & control Toetsing naar adequate methoden en modelparameters Verificatie van bronbestanden Selecteren, ontwikkelen en bouwen van hulpmiddelen (software, modellen) Valideren, monitoring en review De actuaris AG | het beroepsprofiel | bijlage pagina 1 „ Rekenkundig specialist van complexe modellen Dit zijn de ingewikkelde vraag stukken. Dus niet de zaken die hij over kan laten aan een analist. Die scheidslijn moet duidelijk worden. Verder richt deze rol zich op requirements en rekenkundige uitwerking. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. „ „ „ „ „ „

Productontwikkelaar Is meer op 'micro' niveau bezig. Moet dus ook veel risico's inventariseren, maar dat zijn de 'product' risico’s. Dit in contrast met een integraal risicomanager. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. Integraal risicomanager Is meer op hooflijnen bezig. Krijgt veel complexe info, maar rekent zelf minder. Als hij zelf rekent, dan neemt hij de rol van rekenkundig specialist aan. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. Certificeerder Iemand met helicopterview, die meerdere actuariële werkvelden aan elkaar kan koppelen. En misschien zelfs afdelingsoverstijgend kan werken. Gericht op verslaglegging. Reviewer / modelvalidator / onafhankelijk toetsende actuaris Solvency II Iemand met helicopterview, die meerdere actuariële werkvelden aan elkaar kan koppelen. En misschien zelfs afdelingsoverstijgend kan werken. Controlerende rol. Kan iemand zijn die asset kennis inzet. „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „

Kerntaak Deeltaak 5 Rapporteren & adviseren Rapporteren over risico van een onderneming, bedrijfsonderdelen en activiteiten Verklaring afgeven over benodigde hoeveelheid kapitaal Verklaring afgeven over verwachte kasstromen Verslagleggen in het kader van accounting en control Rapporteren over voorwaarden datakwaliteit Rapporteren over productontwikkeling 6 Analyseren & valideren Opstellen technische analyse Verschillenanalyse Valideren data en continu monitoren of data nog voldoet Valideren als review Analyse van data, zowel input als output Analyse van risico's 7 Kwaliteitszorg Integer handelen Vakkundigheid Zorgvuldigheid betrachten Vertrouwelijk handelen Transparant en reproduceerbaar toepassen van methoden en technieken Actueel houden van vakkennis en ontwikkelingen Kwaliteitsbewaking Onafhankelijke oordeelsvorming „ „ Rekenkundig specialist van complexe modellen Dit zijn de ingewikkelde vraag stukken. Dus niet de zaken die hij over kan laten aan een analist. Die scheidslijn moet duidelijk worden. Verder richt deze rol zich op requirements en rekenkundige uitwerking. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ De actuaris AG | het beroepsprofiel | bijlage pagina 2

Productontwikkelaar Is meer op 'micro' niveau bezig. Moet dus ook veel risico's inventariseren, maar dat zijn de 'product' risico’s. Dit in contrast met een integraal risicomanager. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. Integraal risicomanager Is meer op hooflijnen bezig. Krijgt veel complexe info, maar rekent zelf minder. Als hij zelf rekent, dan neemt hij de rol van rekenkundig specialist aan. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. Certificeerder Iemand met helicopterview, die meerdere actuariële werkvelden aan elkaar kan koppelen. En misschien zelfs afdelingsoverstijgend kan werken. Gericht op verslaglegging. Reviewer / modelvalidator / onafhankelijk toetsende actuaris Solvency II Iemand met helicopterview, die meerdere actuariële werkvelden aan elkaar kan koppelen. En misschien zelfs afdelingsoverstijgend kan werken. Controlerende rol. Kan iemand zijn die asset kennis inzet. „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „

Kerntaak Deeltaak 8 Proces- en projectbesturing Analyse probleemstelling / oriëntatie op opdracht. Hieronder valt dus niet de inventarisatie van inhoudelijke risico's Procesmandatering Procesinrichting Planning 9 Communiceren Resultaten vertalen in begrijpelijke taal, zowel schriftelijk als mondeling Communicatie afstemmen op doel en publiek Veranderingen tijdig melden aan relevante geledingen en personen Selecteren van media Controleren van de boodschap Verantwoordelijk orgaan periodiek adviseren over bevindingen Verantwoordelijk orgaan tussendoor ongevraagd adviseren indien bevindingen daartoe noodzaak bieden Conceptueel omgaan met data 10 Datahandling Rekenkundig specialist van complexe modellen Dit zijn de ingewikkelde vraag stukken. Dus niet de zaken die hij over kan laten aan een analist. Die scheidslijn moet duidelijk worden. Verder richt deze rol zich op requirements en rekenkundige uitwerking. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. „ „ „ „ „ „ „ „ „ De actuaris AG | het beroepsprofiel | bijlage pagina 3

Productontwikkelaar Is meer op 'micro' niveau bezig. Moet dus ook veel risico's inventariseren, maar dat zijn de 'product' risico’s. Dit in contrast met een integraal risicomanager. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. Integraal risicomanager Is meer op hooflijnen bezig. Krijgt veel complexe info, maar rekent zelf minder. Als hij zelf rekent, dan neemt hij de rol van rekenkundig specialist aan. Kan ook iemand zijn die asset kennis inzet. Certificeerder Iemand met helicopterview, die meerdere actuariële werkvelden aan elkaar kan koppelen. En misschien zelfs afdelingsoverstijgend kan werken. Gericht op verslaglegging. Reviewer / modelvalidator / onafhankelijk toetsende actuaris Solvency II Iemand met helicopterview, die meerdere actuariële werkvelden aan elkaar kan koppelen. En misschien zelfs afdelingsoverstijgend kan werken. Controlerende rol. Kan iemand zijn die asset kennis inzet. „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „

uitgave | Koninklijk Actuarieel Genootschap tekst | Communicatieadviesbureau Catapult redactie | AG-Commissie Kwaliteitszorg vormgeving | Stahl Ontwerp www.ag-ai.nl

1 Online Touch

Index

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
  37. 37
  38. 38
  39. 39
  40. 40
  41. 41
  42. 42
  43. 43
  44. 44
  45. 45
  46. 46
  47. 47
  48. 48
  49. 49
  50. 50
  51. 51
  52. 52
Home


You need flash player to view this online publication