ERVARINGSDESKUNDIGHEID Rijndam (Rotterdam) waar mensen met een beenamputatie zijn opgenomen. Op maandagen is hij aanwezig, liefst in korte broek. Hij loopt rond op de afdeling en maakt gemakkelijk een praatje. Hij spreekt mensen aan die revalideren en de mensen spreken hem aan. ‘Hoe is het bij jou gebeurd? Hoe lang heb je gerevalideerd? Wat voor prothese heb jij?’ Dirk laat zien hoe zijn prothese eruit ziet en wat hij weet van anderen. Hij beantwoordt vaak vragen over autorijden, parkeerkaarten en andere praktische onderwerpen. Geregeld verwijst hij naar de ergotherapeut voor verdere uitleg. Hij is ook het luisterend oor als mensen hun verhaal willen vertellen. En hij bereidt ze voor dat het na een klinische opname best wel pittig kan zijn als je thuis komt en alles zelf moet doen. Peter is 40 jaar en heeft een dwarslaesie door een motorongeval. Daarna is hij actief gebleven, heeft op hoog niveau gesport en via de Dwarslaesie Organisatie Nederland (DON) werd hij ervaringsdeskundige bij Rijndam. Daar werkt hij acht uur per week op een klinische afdeling met vooral mensen met een dwarslaesie of beenamputatie. Peter ziet alle mensen twee weken na hun opname op de afdeling. Hij luistert naar wat ze hebben meegemaakt en bekijkt waarin hij kan ondersteunen. Mensen vinden het vaak fijn te praten met iemand waarbij het leven ook ‘op de kop heeft gestaan’. Peter vertelt dan uit zijn eigen ervaring en wat hij eerder hoorde van anderen. Ook kan hij een coachende rol hebben als mensen nog zoekende zijn hoe hun leven verder vorm te geven, of als er een terugslag is in de revalidatie. Daarnaast is er ruimte voor praktische begeleiding, zoals meegaan met de rolstoelbuitengroep, vragen over een rolstoel of autoaanpassingen. Door zijn ervaring en contact met de fysiotherapeuten kan zo nodig altijd contact worden gelegd met iemand die al eerder revalidatie na een beenamputatie heeft gehad. Peter is onderdeel van het revalidatieteam en verwijst naar de andere behandelaren als vragen zijn kennis te boven gaan. Ook attendeert hij mensen op de patiëntenverenigingen. Tom is 37 jaar en heeft sinds zijn tiende jaar amputaties aan beide onderbenen door een ontsteking. Na een gebroken heup revalideerde hij vier jaar geleden bij Reade in Amsterdam. Daar werd hij gevraagd om zich in te zetten voor mensen die net een amputatie hebben ondergaan. Naast zijn werk is hij een ochtend in de week in het revalidatiecentrum, waarbij een coördinator plant welke mensen met een amputatie door Tom gezien gaan worden. De gesprekken gaan vaak over praktische zaken: hoe gaan transfers, douchen en naar de wc gaan? Ook bespreekt Tom wat je moet doen als je een wondje hebt en wat er nog mogelijk is op het gebied van reizen. Ook bereidt hij voor hoe het is om na een opname naar huis te gaan. Mensen ervaren het als prettig dat hij geen ‘witte jas’ aan heeft en dat hij goed weet wat mensen met een amputatie nodig hebben. Het komt geregeld voor dat mensen hun emoties tonen en steun aan Tom ervaren. Tom vindt het prettig om te gaan met andere mensen met een beperking, en dat revalidanten zijn begeleiding als prettig ervaren. Conclusies over ervaringsdeskundigheid Er zijn veel overeenkomsten in de verhalen van Dirk, Peter en Tom. De ervaringsdeskundigen hebben het gevoel hun deel te kunnen toevoegen aan de revalidatiebehandeling, hebben een andere rol dan artsen, therapeuten en prothesemakers. De contacten zijn prettig en laagdrempelig. Naast praktische zaken komt de emotionele verwerking aan bod. Daarnaast zijn er verschillen in de gevolgde scholing en het werken als betaald teamlid of als vrijwilliger. Maar wat ze allemaal zeggen; maak gebruik van de ervaring en steun van mensen die het eerder hebben meegemaakt! Vraag erom bij je arts, therapeut of prothesemaker. Zoek de patiëntenvereniging op en vraag naar de ervaringsdeskundige als die beschikbaar is bij jou in de buurt. Gewoon doen! LETSELSCHADE NEWS 23
24 Online Touch Home