TRAUMAVERWERKING Het is vrijwel nooit één enkele factor die tot PTSS leidt. Een combinatie van een ernstig trauma, persoonlijke kwetsbaarheid en een gebrek aan steun kan de kans aanzienlijk vergroten. Hoe het gesprek verdergaat Stap 1 is om het gesprek met uw cliënt aan te gaan over zijn of haar gedrag. Praat over wat u opmerkt, bijvoorbeeld: “Ik zie dat u steeds vermijdt om over het ongeval te praten” of “U vertelt dat u de plek van het ongeval vermijdt vanwege de spanning die het oproept.” ‘Controleverlies speelt een rol’ Stel voor om samen te onderzoeken wat de cliënt nodig heeft om weer goed te functioneren. U kunt uw vermoedens over PTSS delen, maar wees voorzichtig met stellige uitspraken. Een doorverwijzing naar een huisarts of (letselschade)psycholoog kan de volgende stap zijn. Tijdens de behandeling wordt vaak gebruikgemaakt van evidencebased therapieën zoals Cognitieve Gedragstherapie (CGT) en EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). Beide methoden zijn effectief gebleken bij het behandelen van PTSS. De psycholoog zal een uitgebreide intake doen en daarna een behandelplan voorstellen. Soms moet de behandeling beginnen met eerdere trauma’s om de reacties op de recente gebeurtenis te verminderen. Psychologen noemen dit de “tijdlijnroute”: klachten ontstaan vaak na één gebeurtenis, maar worden verergerd door eerdere gebeurtenissen. LETSELSCHADE 26 NEWS Als de cliënt niet in behandeling wil Het is niet ongebruikelijk dat iemand weerstand voelt om met een behandeling te starten, omdat vermijding op de korte termijn verlichting biedt. Het opnieuw doorleven van het trauma voelt immers ongemakkelijk, en dat wil men vaak vermijden. Bij cliënten die werken als ‘geüniformeerden’, zoals politie, brandweer, ambulancepersoneel of Defensie, is het extra belangrijk alert te zijn op wantrouwen of weerstand. Culturele verschillen kunnen hier een rol spelen: “Wat weet die (burger-)psycholoog nou?” In dergelijke situaties kan een directe, no-nonsense aanpak met een vleugje humor effectief zijn. Wees punctueel, houd u aan afspraken en wees duidelijk in uw communicatie. ‘Hardnekkige triggers duiken soms later op’ Cliënten die afwerend reageren, hebben vaak behoefte aan structuur en voorspelbaarheid. Erken hun gevoelens en vermijd een overtuigende houding. Een behandeling “verkoopt” u niet aan iemand die het nut ervan niet inziet. Na een PTSSbehandeling Na een succesvolle PTSS-behandeling kan iemand verwachten dat de traumagerelateerde klachten sterk afnemen. Herbelevingen, nachtmerries en angst komen minder vaak voor en worden minder intens. Tijdens de behandeling leert de cliënt om te gaan met triggers en krijgt hij of zij meer controle over emoties en gedachten. Dit zorgt voor een groter gevoel van stabiliteit en rust. De behandeling helpt ook bij het herstellen van het dagelijks functioneren. Slaap verbetert, en de cliënt kan activiteiten en sociale relaties weer oppakken die eerder vermeden werden. Zelfvertrouwen groeit, en de negatieve gedachten die vaak gepaard gaan met PTSS maken plaats voor een positiever zelfbeeld. Nazorg blijft belangrijk, omdat sommige triggers in de toekomst nog kunnen opduiken. Regelmatige afspraken en zelfhulpmethoden, zoals ontspanningsoefeningen, helpen om deze situaties te beheersen en terugval te voorkomen. Al met al leidt een succesvolle behandeling tot een beter functioneren en een verbeterde levenskwaliteit. Bronvermelding De informatie in dit artikel is gebaseerd op wetenschappelijke literatuur over trauma, psychische gezondheid en PTSS, afkomstig van erkende gezondheidsorganisaties zoals: • World Health Organization (WHO): Richtlijnen over mentale gezondheid en de impact van trauma. • American Psychiatric Association (APA): Informatie over PTSS uit de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). • National Institute for Mental Health (NIMH): Onderzoek naar oorzaken, symptomen en risicofactoren van PTSS. • Wetenschappelijke tijdschriften: Artikelen gepubliceerd in tijdschriften zoals The Lancet Psychiatry en Journal of Traumatic Stress. • Vereniging EMDR Nederland
27 Online Touch Home