PROTHESETRAINING Het trainen van spiersignalen, maar dan net even anders. Niet meer eindeloos een handdoek vouwen met de prothesehand, maar met een virtual reality bril op in een Mediterraan café koffiezetten! Tekst en Fotografie Samantha Rozevink | postdoctoraal onderzoeker umcg | Bron uit ‘Kort&Krachtig!’ – nummer 44 – December 2024 Virtual reality voor revalidatie Virtual reality wordt veel gebruikt in de wereld van computerspellen, maar eigenlijk is dit ook heel goed te gebruiken tijdens revalidatie. In virtual reality ga je helemaal op in een andere omgeving, bijvoorbeeld een wereld waarin een virtuele prothese op de plek zit waar in de echte wereld je prothesearm zou zijn. De virtuele prothese kan vervolgens bestuurd worden door middel van de spiersignalen in de korte arm, op dezelfde manier als een echte myoelektrische prothese. Maar zou virtual reality een toegevoegde waarde hebben in de protheserevalidatie? Wat vonden ervaren prothesegebruikers en therapeuten van deze manier van prothesetraining? Ervaringen van prothesegebruikers In dit onderzoek werden elf prothesegebruikers gevraagd om een virtual reality omgeving te testen waarbij het doel was om koffie te zetten in een Mediterraan café. De deelnemers moesten kopjes oppakken en het juiste drankje van de bestelling klaarmaken. Sommige kopjes waren van glas en braken als er te hard in werd geknepen. Gebruikers hadden plezier tijdens de training en vonden het een nuttige manier van oefenen. De spieraansturing voelde voor de meeste prothesegebruikers ook ongeveer hetzelfde als in hun eigen prothese. Voor nieuwe prothesegebruikers zou de virtual reality ook kunnen helpen in het keuzeproces voor een myoelektrische prothese, aldus deze ervaren prothesegebruikers. Een ander voordeel is dat nieuwe gebruikers al vroeg kunnen starten met spiersignalen trainen, omdat er geen fysieke prothese nodig is en er geen gewicht aan de korte arm hangt. ‘Virtueel trainingsspel helpt prothesegebruiker vooruit’ Ervaringen van therapeuten Elf therapeuten hebben de virtual reality getest. Zouden zij dit trainingsspel gebruiken als onderdeel van hun trainingen? Alle therapeuten waren enthousiast. De virtuele oefenomgeving zag er mooi en realistisch uit. Therapeuten vertelden dat ze het waarschijnlijk wel vaak zouden toepassen in een revalidatietraject, al was dit wel afhankelijk van de ‘Therapeuten en gebruikers positief’ prothesegebruiker. Bijvoorbeeld voor oudere mensen of mensen die geen interesse hebben in digitale spellen zou het minder geschikt zijn. Toch zouden therapeuten deze virtual reality omgeving graag tot hun beschikking hebben, als een extra methode om prothesegebruikers te kunnen trainen. De grootste voordelen van de virtual reality vonden therapeuten het inzicht in de spiersignalen en dat patiënten vroeg kunnen starten met spiersignalen trainen na bijvoorbeeld een amputatie. Een nadeel van het huidige systeem was dat het opzetten van het systeem nog veel tijd kost, dit zou nog verbeterd moeten worden. Dit onderzoek liet zien dat prothesegebruikers en therapeuten virtual reality zouden willen gebruiken tijdens het revalidatietraject. De positieve uitkomsten van het onderzoek en de adviezen die gegeven werden door prothesegebruikers en therapeuten worden gebruikt om het trainingsspel verder te ontwikkelen. Het bedrijf dat deze omgeving heeft gebouwd, The Simulation Crew (Nijmegen), gaat binnenkort starten met een eerste toepassing in te praktijk in samenwerking met een kliniek. Het doel is uiteindelijk om de virtual reality beschikbaar te krijgen voor therapeuten in de praktijk. LETSELSCHADE NEWS 39
40 Online Touch Home