SCHADEFONDS vind dat we als organisatie mee moeten bewegen en mede aan de hand van onderzoeksresultaten hebben we daarin een lijn uitgezet. Dit heeft er onder andere toe geleid dat we de website toegankelijker hebben gemaakt het aanvraagformulier is vereenvoudigd, de schriftelijke communicatie is gebaseerd op een toegankelijker taalniveau en de doorlooptijd van een aanvraag is verkort. Als je bedenkt dat in de beginjaren een aanvraagprocedure circa twee jaar duurde en tegenwoordig de wachttijd is teruggebracht naar gemiddeld acht weken, dan is dat een fundamenteel verschil.” Het Schadefonds beoordeelt jaarlijks circa 11. 000 aanvragen. In de beginjaren, eind jaren 70 van de vorige eeuw, waren dit er ongeveer 600 per jaar. ‘Doelstelling van het Schadefonds is in 50 jaar niet veranderd’ Welke verandering vind je het meest aansprekend voor de huidige tijd? “We leven in een tijd waarin steeds meer behoefte is aan snelheid en begrijpelijkheid. Vandaag bestellen is morgen leveren. Ondanks dat we geen eenvoudig product leveren, wilden we als organisatie toch, waar mogelijk, aansluiten op de heersende behoefte. Door de koppen bij elkaar te steken, is het ons gelukt om een handzame digitale tool te ontwikkelen met een vereenvoudigde vragenlijst die binnen een minuut aangeeft of het al dan niet zinvol is om een aanvraag in te dienen. Dit vind ik een mooie ontwikkeling die past bij deze tijd.” De samenleving verandert, geldt dat ook voor het slachtoffer? “In de dienstverlening van het Schadefonds speelt het slachtoffer de hoofdrol, dat is niet veranderd. Wat sinds 1976 wel is veranderd zijn de slachtofferrechten, die hebben zich aanzienlijk ontwikkeld. Denk bijvoorbeeld aan het spreekrecht voor slachtoffers in een strafzaak, inzagerecht van processtukken die van belang zijn voor het slachtoffer, de voorschotregeling van het Centraal Juridisch Incasso Bureau (CJIB) die de door de rechter toegekende schadevergoeding vooruitbetalen aan slachtoffers en het vervolgens weer zelf verhalen bij de daders. Dit alles heeft er onder andere toe bijgedragen dat het slachtoffer steeds meer een zichtbare rol is gaan spelen in het proces. Omdat het Schadefonds geen contact heeft met de dader en buiten het strafproces staat, staat het slachtoffer centraal. Slachtoffers geven aan ons terug dat zij het ook ervaren als een vorm van erkenning dat er echt geluisterd wordt naar hun verhaal.” Erkenning speelt een belangrijke rol. Hoe verhoudt de financiële tegemoetkoming zich tot erkenning? “Ja, dat is een kwestie van balanceren. We weten dat het Schadefonds jaarlijks gemiddeld €4.000,- per aanvraag uitkeert. Uit klanttevredenheidsonderzoek komt naar voren dat dit voor de één een vorm van erkenning is en voor de ander juist een reden om bezwaar te maken tegen de beslissing. Ook hier doen we ons best om een tegemoetkoming zo goed mogelijk te laten aansluiten op het letsel. Hiervoor hanteren we de letsellijst, die bestaat uit twee delen: fysiek letsel en psychisch letsel. We keren uit aan de hand van zes categorieën. Aan iedere categorie is een geldbedrag toegekend variërend van minimaal €1.000,- tot maximaal Als het categoriseren van letsel een vorm van erkenning van onrecht is, sluit dit dan aan op de behoefte vanuit de samenleving aan sociale rechtvaardigheid? “Sociale rechtvaardigheid is een complex begrip. Het gebeurt dat uitkeringen van het Schadefonds worden vergeleken met andere uitkeringen, zoals bijvoorbeeld met de toeslagenaffaire. Mensen zijn dan soms teleurgesteld over de hoogte van de uitkering die zij hebben ontvangen van het Schadefonds. Op basis van een behoefte aan rechtvaardigheid is men dan geneigd om het eigen leed te vergelijken met andermans leed. De uitgangspositie van het Schadefonds is altijd bij iedere aanvraag: ‘Het had nooit mogen gebeuren’ en er is geen sprake van een vergelijking met ander leed. Onlangs heeft het Schadefonds bij het ministerie van justitie en veiligheid wel aangekaart dat er sinds 2014 nooit een indexatie (het verhogen van een uitkering/geldbedrag op basis van prijsstijgingen of lonen) heeft plaatsgevonden. Het zou een mooie opsteker zijn als we hierin gehoord worden.” Naast het faciliteren van het spreekwoordelijke financiële duwtje in de rug is Monique ook een betrokken directeursecretaris bij haar medewerkers. Daar waar het Schadefonds in 1976 begon met vijf commissieleden en een aantal medewerkers, is het inmiddels uitgegroeid tot een organisatie die bijna 130 medewerkers en tien commissieleden telt. Tijdens ons gesprek LETSELSCHADE NEWS 29 €35.000,-. Ondanks dat het noodzakelijk is om een richtlijn te hanteren, begrijpen we ook dat het voor een slachtoffer lastig kan zijn dat het aangedane leed wordt herleid naar een categorie. We gaan zo zorgvuldig mogelijk te werk, maar dat neemt niet weg dat er meningsverschillen kunnen zijn.“
30 Online Touch Home