WAT IS JE VISIE VOOR DE REGIE? “Er zijn weinig opera's die zo tot de verbeelding spreken als Carmen. Iedereen kent de muziek, iedereen kent de personages en bijna iedereen heeft een beeld van wie Carmen is. Vaak is dat het beeld van de verleidster: de vrije en gevaarlijke vrouw die mannen om haar vinger windt en uiteindelijk een man ten onder laat gaan. Ik merkte dat ik daar steeds minder in geloofde. Wat mij veel meer fascineert, is het idee dat hier twee mensen tegenover elkaar staan die elkaar daadwerkelijk ontmoeten: twee mensen die zich oprecht tot elkaar aangetrokken voelen en die misschien zelfs verliefd worden. Ik geloof dat Carmen in Don José een mogelijkheid ziet. Misschien is dit iemand met wie ze een ander leven kan proberen te leiden. Iemand die haar begrijpt, iemand met wie ze haar vrijheid kan delen. Carmen is in onze versie niet iemand die principieel nergens aan vast wil zitten. Ze is niet bang voor de liefde, integendeel. Ze verlangt er juist naar om gezien en gekozen te worden en durft zich aan iemand te verbinden. Ook Don José herkent in Carmen iets wat hij in zijn eigen leven mist. Hij is een man die vastzit in een systeem waar hij misschien nooit helemaal thuis heeft gehoord. Hij volgt de regels, doet wat er van hem verwacht wordt, maar diep vanbinnen verlangt hij naar een ander bestaan. Carmen vertegenwoordigt voor hem een wereld die vrijer, levendiger en echter lijkt dan het leven dat hij kent. Maar juist op dat punt begint de tragedie. Want hoewel ze elkaar vinden, spreken ze uiteindelijk een totaal andere taal als het over liefde gaat. Voor Carmen kan liefde alleen bestaan in vrijheid. Je kiest iedere dag opnieuw voor elkaar. Je bent vrij om te blijven, maar ook vrij om te gaan. Juist in die vrijheid schuilt voor haar de liefde. Vrijheid is voor Carmen bovendien geen ideaal of een politieke overtuiging, maar een levensvoorwaarde. Daarom bewaakt ze die zo fel. Niet omdat ze niet kan liefhebben, maar omdat ze alleen vrij kan liefhebben. Voor Don José krijgt liefde langzaam een andere betekenis. Vanaf het moment dat hij voor haar de gevangenis in gaat, verandert zijn liefde steeds meer in een overeenkomst. Ik heb dit voor jou gedaan, dus nu betekent dit iets. Nu hoor jij bij mij. En daar ontstaat het grote misverstand van deze opera. Langzaam verandert liefde in schuld, verwachting en bezit. Dat maakt Carmen voor mij een verrassend hedendaags verhaal. We spreken vandaag nog steeds over controle binnen relaties, over afhankelijkheid, over de angst om verlaten te worden en over het idee dat iemand van jou zou zijn. Maar uiteindelijk gaat Carmen over iets wat van alle tijden is: wat gebeurt er als twee mensen elkaar oprecht liefhebben, maar fundamenteel anders kijken naar wat liefde eigenlijk betekent? In onze voorstelling proberen we de mens achter Don José te begrijpen, maar niet om zijn daad te vergoelijken. Integendeel. We willen zichtbaar maken hoe een liefde die oprecht begint langzaam kan omslaan in controle, afhankelijkheid en bezit. Carmen wordt in onze versie niet het slachtoffer van een noodlottige passie of van haar eigen vrijheidsdrang. Carmen sterft niet omdat ze te vrij, te verleidelijk of te koppig is. Ze wordt vermoord omdat een man de vrijheid van de vrouw van wie hij houdt niet kan verdragen. Dat is geen romantisch einde, maar een daad van femicide.” “ Langzaam verandert liefde in schuld, verwachting en bezit 15
16 Online Touch Home