Bakhuis in oude stijl. onbekend. Je hebt in Nederland én daarbuiten duizenden clubjes die met groepen in een paar dagen tuinen bezoeken. Te gast waren mensen uit onze direct omringende landen maar ook uit Canada, China en Rusland. De Amerikanen combineren de tuinen dikwijls met een bezoek aan het oorlogskerkhof in Margraten.” Om de groepen goed te ontvangen, besluiten de drie van De Carishof lunches aan te bieden. Groente en fruit komen uit de eigen tuin. “Voor corona uitbrak, hadden we met gemak 2500 bezoekers per jaar. Het aantal lunches? Zo tussen de 200 en 250. De gasten krijgen vlaai met fruit uit de tuin. Een Hollandse variant. Het fruit komt boven op zandgebak-deeg. Vinden ze hier wel leuk, zo’n Hollandse vlaai.” Matthijs roemt De Carishof als een carréboerderij “met de grootste tuin van Nederland”. Ieder voorjaar opnieuw komen tussen de hagen, om de vijver en rond een Oorlog vervormt een mens Matthijs Smits heeft een hechte relatie met Israël. Hij bezocht het land een keer of 25, dikwijls in een periode van drie maanden. “Mijn mooiste artikel ooit schreef ik over Yad Vashem in Jeruzalem. Ik bezocht het herdenkingsmuseum samen met een man die de oorlog overleefd had en een dochter van de tweede generatie, getraumatiseerd. De man was nog nooit in het museum geweest en liep steeds sneller, naar de bevrijding toe. De getraumatiseerde dochter ging juist steeds langzamer. Aan mij om de twee bij elkaar te houden.” Smits schreef twee oorlogsboeken: Bergen Belsen en Daarna (als ghostwriter voor Micha Gelber) en Over leven (als ghostwriter voor Ernst Verduin die vier concentratiekampen overleefde). Zijn eigen oorlogsdagboek over Israël in 1973 ligt veilig opgeborgen.“Oorlog zet een bagage op je nek die je nooit meer kwijtraakt. Het omgaan met de oorlog heb ik altijd goed kunnen hanteren. Nu ik een oudere man aan het worden ben, gaat dat niet meer zo goed. Misschien sla ik op mijn sterfbed het dagboek nog een keer open. Oorlog maakt dat je praat over atoomwapens alsof het over kinderspeelgoed gaat. Oorlog vervormt een mens.” bakhuis 25.000 bloembollen tot leven. “Als het weer meewerkt, heb je hier tien kilometer diep uitzicht over het Limburgse heuvelland. Nergens bebouwing. Waar elders vind je zo’n grote tuin? Nergens.” Smits’ lofzang vindt zijn weerslag in het boek De Carishof, van passie naar paradijs. Naast 70 procent illustraties schetst Matthijs in vijf korte verhalen zijn droomtuin in Klimmen. Voor meer informatie: www.decarishof.nl Theo leoné De tuin van De Carishof trekt jaarlijks duizenden bezoekers. 9
10 Online Touch Home