Tovenaars van glasblazerij brengen leven in Leerdam Jan Borghouts: “Fascinerend werk” Jan Borghouts: “In de topjaren werkten in Leerdam tweeduizend mensen in het glas.” FOTO’S: THEO LEONÉ Eerst naar de glasblazerij. Dan pas naar het museum. Jan Borghouts (1943) benadrukt de volgorde. Wie in de werkplaats de tovenaars ziet, schakelt een kwartier verderop in het museum voortdurend tussen herkenning en verbazing. De wandeling tussen beide halteplaatsen voert in Leerdam langs stevige vestingmuren en over de Lingedijk. “In de topjaren werkten in Leerdam tweeduizend mensen in het glas. Nu nog zo’n vijfhonderd, in vijf ploegen. Wat de toekomst zal brengen? De concurrentie van de lage lonenlanden is zwaar. Maar er wordt nog steeds wel geïnvesteerd in Leerdam.” Bijna vijftig jaar verdiende Borghouts zijn brood in de glasbranche. Nog steeds assisteert de techniekman drie ochtenden in de week in het productiebedrijf. Als vrijwilliger zet hij zich sinds 2005 in voor de publieksdienst van het Nationaal Glasmuseum. Geboren in Bergen op Zoom, raakte Borghouts tijdens zijn jaren als Kort Verband Vrijwilliger bij Defensie verzeild in Utrecht en Ede. De verbindings8 man vond in het leger de tijd om een studie te volgen tot instrumentatietechnicus, mensen die doorgaans aan de slag gaan in de meet- en regeltechniek bij de procesindustrie. Na het leger volgde Leerdam. De Vereenigde Glasfabrieken Leerdam konden in de technische dienst prima een technicus gebruiken voor het onderhoud van de machines en installaties. “De processen werden steeds ingewikkelder. Daar hoorde goed onderhoud bij. Al snel werd gewerkt in volcontinu dienst. Vroege ploeg van zes tot twee. Dan van 14.00 tot 22.00 uur. En de nachtploeg van tien tot zes uur in de ochtend. Zes jaar heb ik zo gewerkt. Daarna ging ik naar de afdeling mechanisatie. Daar ben ik nog steeds bij betrokken. Of ik onmisbaar ben? Dat wil ik niet zeggen. Maar ik mag nog wel steeds komen.” Aanvankelijk lag de focus van Borghouts volledig op de technische kant van de glasproductie. “Thuis had ik wel glazen. Die hadden geen bijzondere betekenis voor me. Van lieverlee ontstond meer waardering voor het product omdat ik met de techniek van het vervaardigen te maken kreeg. De automatisering stond nog in de kinderschoenen. Hoe krijg je het product optimaal? Wat komt daar allemaal bij Topproductie Nederland staat als glasproducent internationaal aan de top. Voor de crisis (2007) kwam per hoofd van de bevolking zo’n 85 kilo puur glas uit de ovens. Ter vergelijking: in de Verenigde Staten ligt het gewicht 20 kilo lager. Leerdam is met zijn Nationaal Glasmuseum, ateliers en bedrijven Nederlands centrum van glas. In de stad vervaardigt Owens Illinois verpakkingsglas en maakt Libbey tafelglas. Het Glasvormcentrum Royal Leerdam Kristal is sinds 2009 onderdeel van de Porseleyne Fles uit Delft.
9 Online Touch Home