MAART 2024 ExPress destijds gestimuleerd door de rijksoverheid: je kon tot 70 procent subsidie krijgen.” Die biomassakachel gebruikt hij nog steeds. Ondanks de kritische geluiden die tegenwoordig over houtstook te horen zijn. Krouwel schetst hoe hij daarmee zo goed mogelijk probeert om te gaan. ,,We gebruiken geen geïmporteerd hout, zoals pellets uit Canada en de VS waar bos voor wordt gekapt. We hebben hier in de omgeving genoeg afvalhout: afgedankte pallets, bomen die omwaaien. We laten dat bij ons brengen, dan hoeft het niet naar de stort. Ik wil geen geverfd hout. Als dat ertussen zit, dan breng ik het zelf naar de stort.” Maar ja: het verbranden van hout levert fijnstof op. Krouwel knikt: ,,Het is een afweging tussen de voor- en de nadelen. Er is veel overheidssubsidie in de biomassakachel gegaan. Ik hoop dat - door het gebruik van bepaald soort hout en de manier waarop - ik zo verantwoord mogelijk bezig ben. Maar als ik opnieuw moest kiezen, dan nam ik geen biomassakachel.’’ Twee auto’s Duurzaamheid houdt ook in iets niet te vroeg vervangen. ,,We wonen in het buitengebied, een eind van het dorp. We hebben twee hybride auto’s. Een kleine voor Je maakt voortdurend afwegingen Veel mensen zijn zich niet bewust hoeveel ze verspillen de boodschappen en een grote om de aanhanger te trekken en voor de grote afstanden. Moet je auto’s die goed zijn, wegdoen om full-electric te gaan rijden? Dat is niet duurzaam.” Het huis verwarmen doet Krouwel nog steeds op gas, maar door de houtstook is dat minimaal. Wordt het niet tijd voor een warmtepomp? ,,We hebben een deskundige laten komen, die zelf gasloos woont. Hij zei: niet aan beginnen, het is niet rendabel voor jullie. Je moet dan heel veel stroom opwekken om het huis te verwarmen. Dat is het dilemma: weegt gasloos op tegen de extra energie die nodig is Bart Jan Krouwel: ,Zet eerst in op besparing’ voor de warmtepomp? Zo blijf je voortdurend afwegingen maken.” Hoe adviseert hij anderen die bewuster met energie willen omgaan? “Ik zeg altijd: zet eerst in op besparing. Plaats een timer op de douchekop, folie achter de radiator. Zet in de winter de ramen boven niet open, terwijl je beneden de verwarming aan hebt. Laat het licht niet branden in kamers waar je niet bent. Dat klinkt heel simpel, maar veel mensen zijn zich er niet van bewust hoeveel ze verspillen.” Cees Mooij Miriam Szalata 27
28 Online Touch Home