Fotografie: Ukranian Bar Association BEHANDELEN Strijden voor een betaalbaar medicijn Meer dan 9 miljoen mensen met hiv krijgen geen levensreddende medicijnen. Een van de oorzaken: prijzen worden kunstmatig hooggehouden door farmaceutische bedrijven. Daarom strijdt Aidsfonds voor betaalbare medicijnen, samen met lokale activisten. Zoals Veronika Koichubei en Anastasia Homeniuk uit Oekraïne. “Oorlogsprofi teurs!”, vindt Anastasia, coördinator van een Aidsfondsproject voor betaalbare medicatie. Ze heeft het over farmaceuten die gebruikmaken van de ‘oorlogswet’ in Oekraïne. Die wet maakt het mogelijk om de introductie van goedkopere varianten van medicijnen te blokkeren. Dat geldt onder andere voor een medicijn dat veel wordt gebruikt door mensen met vergevorderde hiv. “Dat is nu een van de duurste medicijnen in Oekraïne”, weet juridisch expert Veronika. Zo worden honderdduizenden euro’s te veel besteed aan medicijnen, waardoor er minder ingekocht kan worden. En dat terwijl er al een enorm tekort is in Oekraïne. De laatste cijfers uit 2021 wijzen uit dat 41% van de mensen met hiv niet op behandeling is, mede doordat er niet genoeg medicijnen in het land zijn voor iedereen met hiv. Impact Het kostte jaren, maar de tomeloze strijd van Veronika en Anastasia voor betaalbare medicatie heeft effect. Want door onophoudelijk actievoeren is er nu een 6 Red ribbon wetsvoorstel goedgekeurd door de Oekraïense veiligheidsraad. De volgende stap is in principe dat de huidige wet, die de medicijnprijzen in oorlogstijd kunstmatig hooghoudt, wordt veranderd. En door die wetswijziging kunnen ook nieuwe patentaanvragen sneller en effectiever worden aangevochten. Sluw Hiv-remmer Rilpivirine is een voorbeeld van zo’n patentaanvraag die Veronika nu aanvecht. “Dit hiv-medicijn is al lang op de markt, maar de fabrikant heeft tóch een nieuwe patentaanvraag gedaan. Het enige verschil is de dosering, omdat het is gericht op kinderen. Als deze aanvraag wordt goedgekeurd loopt het alleenrecht op de productie tot 2041 in plaats van 2031.” ‘Evergreening’, wordt dit genoemd: een sluwe manier om een patent te verlengen. Daarbij vraagt de fabrikant een nieuw patent aan met slechts een kleine aanpassing op een bestaand medicijn. Hervorming Ondertussen is na ruim zes jaar strijd door Anastasia en Veronika ook de patentwet zelf hervormd. Voorheen werden de eigenaren van patenten, zoals farmaceuten, volop beschermd. “Maar sinds de hervorming van de wet zien we steeds vaker dat patentaanvragen die kunnen leiden tot een verlenging, worden afgewezen. Dat is goed nieuws natuurlijk”, vinden de twee. Want door meer en snellere Anastasia Homeniuk uit Oekraïne beschikbaarheid van merkloze medicijnen kan een overheid voor hetzelfde geld meer mensen een levensreddende behandeling bieden. Zo komen we steeds een stapje dichter bij het einde van aids. Dit doen we met jouw hulp Met de steun van donateurs zoals jij vechten lokale activisten, advocaten en mensen met hiv voor betaalbare medicijnen. En met succes! In onder andere Georgië, Kazachstan, Moldavië en Peru ging de prijs van hiv-medicijnen al drastisch omlaag. En ook in Oekraïne lukte het om van één specifieke hiv-remmer (van de tientallen) de prijs te verlagen van € 4,90 naar € 2,45 per pil. Dat betekent dus dat er voor datzelfde geld twee keer zo veel mensen levensreddende medicijnen kunnen krijgen.
7 Online Touch Home