‘E en docent staatsrecht zei: ‘Als je toch strafrecht wilt doen, zou ik kiezen voor witteboordencriminaliteit, dat zijn de aardigste boeven. Dat zette me aan het denken’, vertelt Joost. Een specialisatie in intellectueel eigendomsrecht en een minor innovatie, recht en technologie maakten dat hij zich sterk bewust werd van het belang van privacy in onze op informatie draaiende samenleving. ‘We hadden ethische discussies over het eigendom van gegevens en privacy. Daarnaast las ik vanuit mijn interesse voor computers van alles over cybercriminaliteit en cyberblunders: hacks, de gevolgen van ransomware en datalekken.‘ BOEIEND RECHTSGEBIED Na zijn studie ging hij aan de slag bij een consultancybureau, waar hij ook bezig was met het privacy domein. ‘Tijdens een opdracht bij een kleine gemeente merkte ik hoe interessant het is om te werken voor de overheid.’ Een vacature voor een privacy officer bij de gemeente Zeist, waar hij opgroeide en woont, kwam als manna uit de hemel vallen. Volgens Joost is privacy en dan in het bijzonder de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) een boeiend rechtsgebied voor wie, zoals hij, de actualiteit op de voet volgt. Van ontwikkelingen bij Big Tech tot blunders waardoor gegevens op straat komen te liggen. ‘In de media gaat geen dag voorbij zonder lek of een hack. Als we als gemeente gegevens van inwoners niet goed verwerken, kan dat grote gevolgen hebben. Binnen het lokale sociaal domein kan het bijvoorbeeld gaan om veiligheid, bijvoorbeeld bij een inwoner die slachtoffer is van huiselijk geweld. Als we daar geen weet van hebben kunnen we niet de goede hulp in gang zetten.’ Zeist heeft met ruim 66.500 inwoners naar Joosts mening precies een mooie maat. ‘Grote gemeenten hebben meer adviseurs en managementlagen. Hier heb ik direct invloed op de bedrijfsvoering. Mijn ideeën worden serieus genomen en vaak ook uitgevoerd. Door de zelfstandigheid die je wordt gegund leer je ook nog eens veel.’ ‘Mijn ideeën worden serieus genomen en uitgevoerd’ 43 INWONERS BESCHERMEN Joost merkt dat de AVG vaak wordt ervaren als een hindernis, die bijvoorbeeld samenwerken moeilijker maakt. Kan best, zegt Joost. ‘Het kost ook een beetje moeite om de voordeur achter me dicht te trekken als ik het huis verlaat. Doe ik dat niet, dan wordt mijn huis leeggeroofd. Daar is de wet voor bedoeld: om onze inwoners te beschermen.’ Mede daarom hamert Joost op het belang van het inzagerecht van burgers, evenals op het correctie- en verwijderingsrecht. ‘Dat zijn voor inwoners wapens om zich te verweren tegen mogelijk onrechtmatig overheidshandelen. Dat laatste willen wij voorkomen. Ik denk dat we in Zeist op de goede weg zitten, maar het onderwerp blijft aandacht vragen.’ Een datalek zoals recent in Deventer, waardoor financiële gegevens van zeker 800 mensen op straat belandden, maakte Joost bij zijn werkgever niet mee. Maar hij is er altijd beducht op dat zoiets kán gebeuren. ‘Om die reden voeren we risicoanalyses uit. Pas als je die goed in beeld hebt, kun je maatregelen nemen. De harde security-kant – bijvoorbeeld de risico’s op hacks en eventuele gaten dichten – vallen niet binnen mijn takenpakket. Wel de gevolgen van privacywetgeving voor onze inwoners. Daar heb ik ook contact over, bijvoorbeeld als ze inzage willen. Verder spreek ik vanuit mijn rol mensen uit onze hele organisatie, of ze zich nou bezighouden met juridische zaken of de menskant in het sociaal domein. Ik zit dus niet met de wetgeving in een hoekje, maar heb veel contact.’ Nieuwe collega’s krijgen van Joost een lesje privacyrecht. Zittende medewerkers lopen kans op een phishing mailtje van zijn team. Wie erin trapt gaat niet aan de schandpaal, maar een wake up call moet het wel zijn. ‘Vergeet niet: de meeste datalekken komen voort uit een menselijke fout.’
44 Online Touch Home