DEUKEN SLAAN IN PAKJES BOTER ‘Ga je vertellen dat je met je werk impact wilt hebben, of erger nog: impact wilt máken?’ De moeder van een in dit magazine geportretteerde jonge ambtenaar kon een plaagstootje niet nalaten, voorafgaand aan ons gesprek. De laatste lachte er zelf het hardst om, want wie bij de overheid beseft niet dat ambtenaren soms een tribaal taaltje spreken en schrijven? Opiniemaker en columnist Kustaw Bessems verzuchtte op de socials: ‘Een van mijn wensen voor 2025 (en alle jaren daarna) is dat niemand in Nederland nog het woord ‘impact’ zal gebruiken. Dat is meer dan een puristisch taalergernisje. Het is een woord dat stoer klinkt maar dat vaag genoeg is om veel mee te verhullen, meestal dat er in de praktijk niets gebeurt’, schreef hij. Behalve dat het een contaminatie is, (hoe het hoort: indruk maken of impact hebben) is ‘impact maken’ een letterlijke vertaling van het Engelse to make (an) impact. Vaak gebezigd door dezelfde mensen die graag – ook zo sleets geworden – ‘het verschil maken’ in de mond nemen. Of die het woord ‘purpose’ hangen aan zingeving. In het Engels betekent impact ook het gevolg van een inslag, zoals van een meteoriet. In het Nederlands wordt het meestal gelinkt aan verandering, resultaat, de ambitie om (voor de samenleving, de wereld, de eigen gemeente) iets positiefs te bereiken. De klimaatverandering helpen afremmen, omstandigheden creëren om kinderen gezond en veilig te laten opgroeien, gelijke kansen voor iedereen, snel meer woningen erbij. Wie zegt impact te willen maken, is een idealist, die zijn voornemens graag in de praktijk wil brengen. Wie kan daar wat op tegen hebben? Niemand, misschien alleen tegen het woord. Soms staat impact helaas voor (g)een deuk in een pakje boter slaan. Geen meteorietkrater, maar het gevóel dat de eigen bijdrage zo gering is dat die weinig teweeg brengt. Als het gewenste ‘verschil’ wel gemaakt wordt, dan duurt het vaak tergend lang voor het gehoopte resultaat er ligt. Als oorzaak wordt dan vaak naar de bureaucratie gewezen. Veel jonge werkenden zijn hier snel klaar mee. De stroperigheid van processen is voor menigeen zelfs reden om de overheid als werkgever vaarwel te zeggen. Jammer, want de overheid heeft nieuw bloed en mensen die zich inspannen voor een groter belang dan het eigen leven hard nodig. Het ongeduld is begrijpelijk, maar misschien goed om erbij stil te staan dat bureaucratie in z’n zuiverste vorm nuttig is. Burgers moeten op de overheid aan kunnen en daarom is het noodzakelijk dat in het systeem voldoende democratische checks & balances zijn ingebouwd. Dat vertraagt zaken. Soms kun je bureaucratie beter omarmen dan je er door te laten ontmoedigen. In het besef dat kleine, stapsgewijze successen ook wat waard zijn. Zoals (vrij naar Bram Vermeulen) een steen verleggen in de rivier het water meteen anders laat stromen. 82
83 Online Touch Home