90

werden niet langer actief geworven. Maar de mannen die er al waren, bleven. Terugkeer naar het land van herkomst was minder vanzelfsprekend geworden. Zij hadden hier werk, bouwden een sociaal netwerk en zagen in Nederland betere toekomstkansen voor hun kinderen. De wet bood bovendien ruimte voor gezinshereniging. Vrouwen en kinderen kwamen over en vonden een plek in huurwoningen. Met die gezinshereniging veranderde het karakter van de migratie fundamenteel. Nederland kreeg geen rondtrekkende arbeiders meer, maar nieuwe gemeenschappen. Kinderen groeiden op tussen twee talen, twee culturele referentiekaders. De bouwvakker die ooit maandenlang alleen in een pension sliep, werd een gezinsman. Emancipatie en zichtbaarheid De tweede generatie maakte andere keuzes dan hun vaders. Waar de eerste generatie vaak genoegen nam met zwaar, laagbetaald werk, zochten hun kinderen via onderwijs een bredere horizon. Dat ging niet zonder obstakels. Onderzoek liet zien dat leerlingen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond vaker lager werden geadviseerd dan hun prestaties rechtvaardigden. Discriminatie op de arbeidsmarkt bleef een terugkerend thema. Toch voltrok zich een geleidelijke emancipatie. Migranten richtten eigen organisaties en moskeeën op, namen deel aan lokale politiek en cultuur, en werden zichtbaar in vakbeweging en ondernemerschap. In de bouwsector ontstonden bedrijven van ondernemers met een migratieachtergrond die zelf personeel in dienst namen en meededen in aanbestedingen. De term ‘gastarbeider’ dekte de lading niet meer; 90

91 Online Touch Home


You need flash player to view this online publication