Wet zorg en dwang Marcella is cliëntvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang Een gesprek over eigen regie en onvrijwillige zorg “We zijn en blijven allemaal mensen. Ook als we zorg nodig hebben.” Marcella Broekman windt er geen doekjes om. Ze werkt als cliëntvertrouwenspersoon bij Stemgever, een landelijke organisatie die opkomt voor de rechtsbescherming van cliënten die onder de Wet zorg en dwang vallen. Daarbij gaat het ook om de afdelingen voor mensen met dementie, zoals bij Cardia. Marcella is er voor alle cliënten van Cardia die vragen of zorgen hebben over onvrijwillige zorg. “Mijn functie is ontstaan in 2020, toen de Wet zorg en dwang van kracht werd. Deze wet gaat over de rechten van cliënten rondom onvrijwillige zorg.” Marcella legt allereerst uit wat haar taken zijn als cliëntvertrouwenspersoon. “Ik adviseer en informeer cliënten en/of wettelijk vertegenwoordigers als er zorgen of vragen zijn over onvrijwillige zorg en cliëntrecht. En ik zet zorginstellingen en medewerkers aan het denken over alternatieven. Daarbij laat ik mensen meer bewust worden van hun handelen. Want vooropgesteld: onvrijwillige zorg verlenen mag niet, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om tóch bepaalde maatregelen in te zetten en er voldoende gezocht is naar alternatieven.” Marcella benadrukt dat het niet haar taak is om uit te leggen hoe de Wet zorg en dwang werkt. “Dat is de taak van de aandachtsfunctionaris Wzd.” Samen op zoek naar alternatieven “In mijn rol ben ik laagdrempelig bereikbaar voor gesprekken over onvrijwillige zorg”, gaat Marcella verder. “Die gesprekken gaan vaak over de vraag of onvrijwillige zorg echt nodig is? Zijn er écht geen alternatieven meer? Het gaat erom dat de cliënt eigen regie houdt over de zorg die hij of zij krijgt. En de vrijheid houdt om daar zelf beslissingen over te nemen, eventueel samen met familie of andere 16 CARDIA MAGAZINE MEI 2026 naasten. Want ook de cliënt die zorg nodig heeft blijft gewoon een mens.” Naar buiten gaan Zorgen voor iemand zit in de aard van veel mensen. “Dat is eigenlijk iets heel moois. Je wilt iemand beschermen en helpen. Zo kun je snel geneigd zijn om de regie over te nemen, vooral vanuit je rol als zorgmedewerker. Zeker in een zorginstelling is het best ingewikkeld om dit te veranderen”, vertelt Marcella, en ze geeft een voorbeeld. “Iemand die thuis een mooie tuin had, en daar enorm van genoot en veel buiten was, heeft in een zorginstelling vaak minder mogelijkheden om zelfstandig van het buitenzijn te genieten. Gelukkig zijn er veel organisaties zoals Cardia met vrijwilligers en allerlei initiatieven. Daardoor kan er naar alternatieven gezocht worden.” Ruimte geven Vrijheid en veiligheid staan op een gespannen voet met elkaar, merkt Marcella vaak. “Ja, je hoort of leest wel eens verhalen over mensen die ‘weggelopen’ zijn, soms met fatale afloop. Weglopen, alleen het woord
17 Online Touch Home