HetBlaadje Nummer 3 Jaargang 19 Oktober 2025 Pagina 14 “Ik word nog 85 geschat!” Door: Anjet Rotgers - Arkema Johannes Jan Velema is 100 jaar geworden op 18 juli 2025 en had ons van het Blaadje eigenlijk al eerder verwacht dan begin september om het met hem over deze heugelijke gebeurtenis te hebben. “Kom d’r in” zijn zijn woorden en vervolgens steekt hij van wal aan de keukentafel. Als je 100 jaar bent heb je heel wat te vertellen en dat geldt zeker voor Johannes. Hij neemt de lezers van het Blaadje graag mee in zijn rijke en veelbewogen leven. Zijn verjaardag vierde hij thuis met een grote pop in de tuin met slingers met daarop het getal 100! Hij ontving bezoek van familie, kennissen, de loco burgermeester, zijn tandarts én de kolonel van het leger vanuit Brabant. Het komt niet vaak voor dat een veteraan deze prachtige leeftijd behaald, dus werd hij verrast en vereerd met een bezoek van de kolonel persoonlijk. Ook ontving hij meer dan 70 felicitatiekaarten en kwam de eveneens 100-jarige muziekvereniging Jeduthun langs voor een aubade voor deze bijzondere gebeurtenis. De kleine Johannes wordt geboren in Jipsinghuizen aan de Lammerweg en groeit op in een gezin van 7 kinderen. Zijn vader was aannemer/timmerman en in de crisisjaren ‘30 kocht zijn vader een stukje grond en een paard en zo werd hij ook boer. Johannes was graag buiten op de boerderij bezig. Op zijn 18de, in 1943, wordt hij opgeroepen door de Nederlandse Arbeidsdienst, het was kinderen. Johannes kon gaan werken op de boerderij, terwijl hij daar veilig was ondergedoken. Hij werkte daar op de boerderij alsof het zijn eigen was en ze zagen hem als de “verloren zoon”, ze noemden me zelfs “Aus Jan” (onze Jan). Hij heeft nog steeds contact met de 91jarige schoondochter van die familie. Deze familie heeft een bijzondere plek in het hart van Johannes. inmiddels oorlog en ze zouden daar echte “Germaanse mannen” van ons maken, maar niets bleek minder waar, ze lieten ons ondertussen half verhongeren, aldus Johannes. Hij was gestationeerd bij een Duitse munitieopslag en hij moest berichten bezorgen en halen bij het kamp waardoor hij, als een van de weinigen, permissie had om te pas en te onpas de straat op te gaan. Toen hij op verlof mocht werd de trein waarin hij richting huis ging beschoten. Dat deed hem besluiten om niet terug te keren en te gaan onderduiken. Hij kwam op een Duitse boerderij terecht bij een gezin dat bestond uit een weduwe en haar Ondertussen was er ook een vrouw in het leven gekomen van Johannes die ook een heel belangrijke plek kreeg in zijn hart, Jantje heet ze. Zij is geboren in Eexterzandvoort en kwam uit een gezin van 13 kinderen. Hij was 17 en zij 18 toen ze elkaar leerden kennen. Voordat hij werd opgeroepen voor de dienstplicht in Nederlands Indië had hij zijn Jantje al trouw beloofd. Maar zoals gezegd riep de dienstplicht Johannes. Zo kwam het dat hij in 1946 samen met 2800 andere Nederlandse dienstplichtigen, tegen zijn zin in, op een troepentransportschip aan de reis naar het verre Oosten begon, deze reis duurde maar liefst een maand. Hij is daar vier jaar verbleven en maakte daar heel veel mee. Mooie dingen, maar ook veel ellende die hij liever niet vertelt en ook nooit gaat vertellen. Hij begon daar als ‘stukscommandant’ van het Regiment anti tank artillerie, hun opdracht was het uitschakelen van de tanks, echter waren er geen tanks en dus kreeg hij een andere opdracht in het leger. Hij werd toen onderofficier en uiteindelijk commandant van het stormpeleton. Ze verbleven soms dagen in de wildernis en in de bergen van Indonesië. Ze gingen heel West-Java over en zaten onder andere 13 dagen in het oerwoud zonder zich te wassen en te scheren, ze dronken er kokosmelk. Door zijn lange verblijf op Java spreekt hij vloeiend Maleis. Er staat Kiamisch (Kaneel) op de tafel, nog van Deze foto van Johannes is gemaakt op 1 mei 1942, hij was toen 17 jaar. zijn toetje. Johannes weet als geen ander hoe dat gemaakt is, van boomschors van bomen die groeien op onder andere Java. Hij heeft er veel beleefd, maar ook veel geleerd. “Bij terugkomst in Nederland, na 4 jaar, heeft de regering niets voor ons gedaan. We hebben nooit pensioen opgebouwd omdat ik niet in dienst was van de overheid op dat moment” aldus Johannes. Achteraf moest hij zelfs zijn eigen uitrusting en materialen betalen die hij gedurende de tijd daar was kwijtgeraakt, het is schandalig maar waar. Dit alles houdt wel in dat Johannes een veteraan is en hiermee trouw elk jaar de veteranendag bezoekt die georganiseerd wordt door de gemeenten Westerwolde, Oldambt en Pekela, maar ook op de landelijke veteranendag is hij te vinden. Terwijl hij dit alles vertelt komen er vele foto’s voorbij, van de veteranendagen, maar ook van zijn tijd op Java. Johannes heeft nog steeds contact met de adellijke familie Roëll, dit is de zoon van de overste van Johannes, die sneuvelde op Java. Ze hebben nog regelmatig contact, een dag na dit interview komen ze hem ook weer bezoeken. Gelukkig komen ze graag hier, aldus Johannes, ik voel me niet prettig om naar hen toe te gaan, ik ben daar veel te gewoon voor, zij leven heel anders dan ik. Na zijn verblijf in Nederlands-Indië trouwt hij in 1953 met zijn grote liefde Jantje,
15 Online Touch Home