FATOE BROK CRINGE DELULU OAT AGGIE TWTWE GD W “EWA, WAT WIL JE CHAPPEN?” - Straattaal in de cafetaria JONGEREN BRENGEN NIEUWE ENERGIE ÉN NIEUWE WOORDEN MEE NAAR DE WERKVLOER. ALS HORECAONDERNEMER MERK JE DAT DIRECT: HUN MANIER VAN PRATEN IS CREATIEF, SNEL EN VOL STRAATTAAL. WAT BETEKENT DAT PRECIES, WELKE IMPACT HEEFT HET, EN HOE GA JE DAAR GOED MEE OM IN JOUW CAFETARIA? Creativiteit staat centraal in het taalgebruik van jongeren. Ze zijn niet bang om te experimenteren met woorden en zinnen. Jongeren verrijken hun taal met eigentijdse uitdrukkingen. Daarnaast schakelen ze ook gemakkelijk van straattaal met hun matties, naar formele taal met hun ouders, leraren of werkgever. OM GEMAKKELIJKER MET JONGEREN OM TE GAAN DIE STRAATTAAL SPREKEN IS HET BELANGRIJK DAT JE BEGRIJPT WAT STRAATTAAL IS. Straattaal is een levendige mix van Nederlands met woorden uit het Engels, Arabisch, Sranatongo en Turks. Zo’n 80 à 90% van de woorden heeft wortels in het Sranantongo, een Surinaamse taal uit de 17e eeuw. Later voegden jongeren met Marokkaanse achtergrond woorden toe uit het Arabisch en Berbers. DELULU GOAT BREDDE 48 FISSA Veel Surinaamse en Marokkaanse jongeren die hier in de jaren tachtig en negentig zijn geboren, spraken al Nederlands, maar gingen woorden uit hun moedertaal toevoegen aan Nederlandse zinnen als: Die gast ging helemaal loesoe. Zo ontstond een nieuwe taalvorm die net zo veranderlijk is als de jongeren zelf. Door het vele gebruik van social media praten jongeren steeds korter en sneller. Op Snapchat, TikTok en WhatsApp draait alles om snelheid en ontstaan er voortdurend ‘nieuwe’ woorden die grappig of stoer klinken. Die online stijl sijpelt door in hun dagelijkse taal. Daarom gebruiken jongeren in straattaal ook veel afkortingen. In plaats van een speciaalbiertje bestellen ze een spebi, en bitterballen worden afgekort tot biba’s. Ook worden er steeds vaker lidwoorden of voorzetsels weggelaten. Zo hebben je zinnen als “Ik ben uni” of “ga je nog stad?”. Een recente ontwikkeling in de straattaal is het omkeren van lettergrepen en medeklinkers. ma wordt am, meid wordt deim en koud wordt douk. Ook lettergrepen in van oorsprong Surinaamse woorden worden omgekeerd: fissa wordt assif en patta wordt attap. WAAROM STRAATTAAL? Straattaal helpt jongeren zich te onderscheiden van andere groepen, versterkt het groepsgevoel en sluit andere, vooral ouders en andere volwassenen, een beetje buiten. Daardoor is straattaal van nature veranderlijk. U
47 Online Touch Home