RESTAURATIE HET GEBOUW IS LEIDEND Dit gebeurt met respect voor het monument vertelt Anthony die namens Jurriëns Noord meedacht over de planvorming. “De vraag is hoe je zo’n versterking zo doelmatig mogelijk uitvoert zónder het karakter van een gebouw aan te tasten. Kijk, je kunt die dakconstructie eenvoudig met veel staal verstevigen. Maar dan krijg je iets wat niet hoort bij dit pand. Het gebouw moet áltijd leidend zijn.” Uitvoerder Enrico laat aan de hand van een proefopstelling zien wat dit betekent voor de kapconstructie. “De oude gebinten blijven, net als de sporen die het dakbeschot ondersteunen. Maar we halen het oude riet er vanaf. Aan de binnenkant van het dak plaatsen we nepriet: goed voor de akoestiek, isolatie en brandveiligheid. Daarop komt een laag van houten platen, die zorgt voor verstijving en schijfwerking. Daarna isolatie én tot slot een nieuwe laag echt riet. Je vernieuwt de constructie van binnen en buiten, maar ziet het verschil straks niet.” BOUWTEAM Werken aan een monument vraagt om vakmanschap, flexibiliteit en pragmatisme. “Daarom werken wij in de planfase én de uitvoeringsfase in bouwteamverband,” vertelt Paul. “Als team hebben wij één belang: dit monument een stuk toekomstbestendiger en mooier maken dan hoe we het vonden. Tijdens het hele project vraagt dit om de gezamenlijke inbreng van architect DAAD, constructeur abtWassenaar, Jurriëns Noord en BAM Bouw & Techniek.” Anthony: “Of het nu gaat om een stuk schoorsteen dat niet goed wordt ondersteund, een lekkage of gebinte dat op spanning staat: tijdens een restauratieproject loop je tegen van alles aan. En het één heeft weer gevolgen voor het ander. Als Enrico zoiets ontdekt, dan moet dit meteen op tafel komen. Als BAM tegen iets aanloopt idem dito. Daarna moet je samen kijken wat je ermee moet én doet.” HET LANDHUIS Paul loopt door naar het landhuis. Deze statige oude dame, tegenwoordig als hotel in gebruik, werd gebouwd in 1648. “Dit landhuis is later beoordeeld dan het Schathoes. Door de afnemende gaswinning zijn de risico’s kleiner geworden. Hierdoor zijn er minder versterkingsmaatregelen nodig”, vertelt Paul. “Ons werk in het landhuis richt zich vooral op de kapconstructie. Om die te versterken hebben wij eerst de hotelkamers eruit gesloopt, daarna is een groot deel van de kap met houten platen en stalen ankers sterker gemaakt.” Dit klinkt eenvoudiger dan het is, vertelt Anthony: “Ook hier wil je zorgen voor een dak dat de krachten, ook bij een beving, kan opvangen. Dit vraagt om een goede verbinding tussen het dak en de muren. Die zorgt ervoor dat de hele constructie stabiel blijft en de krachten die op het dak inwerken via de muren naar de fundering worden overgedragen.” Hoe je dit het beste kunt doen, was een discussiepunt tijdens het maken van de plannen. “Een stalen ringbalk is een oplossing waaraan je vanuit constructief oogpunt het eerste denkt. Maar zo’n ring rondom de kapconstructie past niet bij dit gebouw. Daarom hebben we hier vooral gewerkt met hout, heel veel schroeven en stalen muurankers.” Via steigers klimmen we de kap uit en lopen we naar de opslag, iets verderop op het terrein. Tegels, ornamenten, stenen: hier liggen materialen die tijdens het sloopwerk zijn geoogst. “Zie je die okerrode bakstenen?” wijst Enrico. “Die vonden we onder de betonvloer van het Schathoes. Het zijn waarschijnlijk de originele stenen die op de stalvloer lagen: honderden jaren oud. We hebben er nog geen plannen mee, maar grote kans dat we ze later ergens gaan verwerken.” “Dat is het mooie aan ons werk hè: niets is in beton gegoten”, besluit Anthony. “Zo’n monument blijft je continue uitdagen, dit houd je scherp en creatief.” Enrico voegt toe: “En na verloop van tijd ga je ook een beetje van zo’n pand houden. Dit zorgt ervoor dat je binnen de mogelijkheden, gewoon het allerbeste voor zo’n gebouw wilt.” 65 OVER JURRIËNS NOORD Van molens, monumentale woningen tot kapitale boerderijen: De afgelopen jaren is Jurriëns Noord actief geweest in de hele provincie Groningen. Door de gevolgen van gaswinning zijn hier veel monumentale gebouwen beschadigd. Zo heeft Jurriëns Noord verschillende kerken, boerderijen én de iconische Martinitoren in Groningen in oude glorie hersteld. www.jurriensnoord.nl
66 Online Touch Home