Voor het varen met een houseboat is geen vaarbewijs nodig. Ervaren watersporters beamen dat vooral afmeren met het vaartuig anders is dan met een gewone boot. Het vergt wat oefening. Zo is bijvoorbeeld bij het huren van een houseboat bij Otter Easy Houseboats in Roermond een schipperstraining van een uur verplicht, ook voor vaarbewijshouders. Joep Beerlage: “Steeds vaker kiezen watersporters voor een houseboat als moederschip of als drijvend vakantiehuis. Het is ook nog steeds een unieke waarde van de watersport, je vaart met je hele huishouden naar een prachtige plek in de natuur of naar het centrum van een grote stad om er meerdere dagen te verblijven. Voor een fractie van de prijs van een bungalow of een hotel lig je op zo’n bijzondere locatie. En als je er genoeg van hebt vaar je weer verder. Houseboats spelen perfect in op dit aspect van de watersport.” Jurisprudentie aangescherpt In het position paper van HISWA-RECRON staat beschreven hoe een houseboat gekwalificeerd wordt als een pleziervaartuig. Daarbij spelen de volgende kenmerken een rol: • De vorm van het casco en het materiaalgebruik • De bedoeling waarmee de boot oorspronkelijk is of wordt gemaakt • De aanwezigheid van een voortstuwing of aandrijving (al dan niet indirect) • De aanwezigheid van een stuurinrichting • De zichtlijn vanuit de stuurinrichting • Of de boot gebruikt mag worden om mee te varen op grond van de Binnenvaartwet De jurisprudentie rondom houseboats is aangescherpt. In de position paper staat: ‘Wordt er in het geheel niet met de houseboats gevaren of worden houseboats verankerd met stalen kabels of anderszins dan worden deze houseboats niet meer als een pleziervaartuig aangemerkt maar als bouwwerk.’ Het begrip bouwwerk is cruciaal in het onderscheid tussen een woonark en een houseboat. Sinds 2018 geldt in Nederland de Wet verduidelijking voorschriften woonboten, de Wvvw. Met de invoering van deze wet worden de meeste woonboten juridisch aangemerkt als ‘bouwwerken’. Dit heeft grote gevolgen. Woonboten moeten voldoen aan de technische eisen uit het Bouwbesluit, denk aan regels voor brandveiligheid, ventilatie en isolatie. Ook is sindsdien een omgevingsvergunning nodig bij het bouwen, verbouwen of vervangen, net als bij een regulier huis. De wet regelt bovendien dat een woonboot alleen mag liggen op een door de gemeente aangewezen officiële ligplaats. Deze vergunning is vaak persoons- of bootgebonden en de vergunningen worden beperkt uitgegeven. In het gemeentelijke bestemmingsplan moet een ligplaats voor een woonboot expliciet zijn bestemd als ‘wonen op het water’ of als ‘ligplaats voor woonschepen’. In iedere gemeente geldt een Woonschepenverordening. Hierin staan eisen over afmetingen, welstandseisen en de verplichting om aangesloten te zijn op nutsvoorzieningen zoals riolering, water en elektriciteit. Elke gemeente heeft bovendien een exact aantal ligplaatsen voor woonboten. Als iemand ergens op eigen initiatief een woonboot neerlegt om op te gaan wonen is het aan de gemeente om handhavend op te treden. Bij Joep Beerlage duurde het een week voordat de gemeente poolshoogte kwam nemen. Er is dus nogal een groot verschil tussen de regels voor een houseboat die gezien wordt als pleziervaartuig aan de ene kant en een woonboot aan de andere kant. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 15
16 Online Touch Home