0

HISWA magazine magazine voor 02 | april 2026 | jaargang 33 de watersportbranche Waterrecreatie Houseboat: boot of bungalow op het water? Energievoorziening in jachthavens CWO koersvast naar toekomst

Dé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie

colofon voorwoord HISWA Magazine is het relatie magazine van HISWA-RECRON. Het blad profileert zich als het toonaangevende vakblad van de watersport industrie. Het blad verschijnt zes keer per jaar en wordt verspreid onder watersport bedrijven en stakeholders in de watersportbranche. Uitgever HISWA-RECRON Storkstraat 24 3833 LB Leusden 033 - 303 97 00 communicatie@hiswarecron.nl Advertentieverkoop Dock35 Media Martijn Penning 0314 - 355 826 martijn@dock35media.nl Aan dit nummer werkten mee Hans Buitelaar, Lisette Vos, Klaas Wiersma Hoofdredacteur drs. Liane Jansen Redactiesecretariaat Rianne Hartog Foto cover CWO Vormgeving Dock35 Media B.V. Druk Senefelder Misset Doetinchem Partners in business Liane Jansen Hoofdredacteur Digitalisering Mijn dochter gaat binnenkort een tijdje backpacken in Azië. Afgelopen week hadden we een heuse farewell party voor familie en vrienden. Mijn zusje vroeg aan mij: ‘Is het een leuk idee als ik een Lonely Planet – de reisgids voor elke reiziger in boekvorm – voor haar koop?’ Ik antwoordde: ‘Nou, bespaar je de moeite, ze doet echt alles digitaal.’ Social media als TikTok en Instagram, ChatGPT, Dutchies (de WhatsApp-groep voor Nederlandse reizigers) en Nomads (een soort ‘dating app’ voor globetrotters) vormden haar kompas. Zonder smartphone geen route, geen tips, geen reisplan. Ook in de watersportsector voltrekt zich in rap tempo een digitale transformatie. Van online reserveringsplatforms en geautomatiseerde toegangssystemen tot energiebeheer en klantcommunicatie via apps: de haven digitaliseert. Zo constateerde het platform I-Marina een grote toename van digitale zelfboekingen. In 2025 boekte 26,5 procent meer passanten hun overnachting zelf. Op pagina 18 duiken we wat dieper in de cijfers van jachthavens in Zeeland. Ook Jorin Bijl van het jachthavennetwerk Port Adhoc ziet digitalisering als de ontwikkeling met de grootste impact op hoe jachthavens tegenwoordig worden gemanaget. Op pagina 20 vertelt hij hoe zij hun eigen havenmanagementsoftwarepakket maakten. Van CRM tot facturatie, van ligplaatsadministratie tot het bijhouden van de kraanagenda’s en van het volledig managen van de jachtservice tot terreinbeheer: het omvat alles wat er in een jachthaven gebeurt. Met als doel: medewerkers efficiënter te laten werken en klanten te ontzorgen. Verderop in de rubriek TechTalk onderzoeken we hoe de overbelasting van het centrale elektriciteitsnetwerk kan worden opgelost door over te schakelen naar een decentraal systeem met lokale netwerken. En waarom jachthavens een ideale proeftuin voor zulke lokale gelijkstroomnetwerken vormen. Op pagina 22 vind je de inzichten van de pioniers Auke Hoekstra en Harry Stokman op dit vlak. Kennispartners Veel relevante content dus in dit ‘jachthavennummer’. Een nummer dat je misschien nog gewoon met een kop koffie aan tafel doorbladert. Maar je kunt HISWA Magazine ook online lezen. En steeds vaker vind je een QR-code bij een artikel of bericht, die bijvoorbeeld naar de Kennisbank op de website van HISWA-RECRON linkt. Digitalisering zit daarmee niet alleen in de verhalen, maar ook in de manier waarop we ze bij jou brengen. ADVOC AT UUR P.S. HISWA Magazine lees je online via www.hiswarecron.nl/ actueel/magazines 02 2026 | HISWA MAGAZINE 3

inhoud Kwaliteit en continuïteit 12 Commissie Watersport Opleidingen koersvast naar toekomst Erwin Schippers en Femke Dijkstra zetten zich, na het vertrek van het Watersportverbond, in voor de toekomst van de CWO. 14 Houseboat: boot of bungalow op het water? Een houseboat lijkt sterk op een woonboot. Maar daarvoor gelden strenge regels. Wat mag er wel en niet in een jachthaven? 18 Inzicht in Zeeuwse jachthavens Vanuit drie invalshoeken wordt de ontwikkeling van jachthavens in Zeeland bekeken. Ruimte en beleid 20 Het Portret Dit keer: Jorin Bijl van Port Adhoc Nederland. Duurzaam en innovatief 22 TechTalk: De haven als onafhankelijk energienetwerk Jachthavens vormen een ideale proeftuin voor lokale gelijkstroomnetwerken. Elk nummer 07 Op Stapel 08 Ondernemersnieuws 27 Vraag & Antwoord 27 Column Paul van Well 28 Nieuws I Mens & Bedrijf 30 Nieuws I Innovatie 34 HISWA-RECRON Business Club Nieuws ADVERTEREN IN MEDIA VAN HISWA-RECRON? Neem contact op met Martijn Penning T +31 (0)314 355 826 E martijn@dock35media.nl I www.dock35media.nl 02 2026 | HISWA MAGAZINE 5 RECREACTIE 8 | december 2024 magazine over recreatie en toerisme HISWA magazine magazine voor 04 | augustus 2024 | jaargang 31 de watersportbranche ordt assen en t Ameland blijft afhan van de veerpon Ameland blijft afhankelijk eerpont an safaritent tot goed doordacht luxeconcept 27-11-202 HISWA te water Update Nederlandse jachtbouw Verwerking van composiet boten Nieuwe eigenaar bij BestBoats d 1 08-08-2024 11

Management Systeem ISO 9001 VCA* www.dekra-seal.com i f ÉÉN PARTNER VOOR VOOR UW HAVEN • Volledige haveninrichting en installatie • Elektra, water, toegangscontrole en nog veel meer • Gecertificeerd partner voor onderhoud, inspecties en service • Betrouwbare kwaliteit voor maximale continuïteit. Kijk op seijsener.com g d e r c e e r c t i e

uitgelicht Op Stapel Whaly 6.20 Op Stapel www.bootakkrum.nl Specificaties Lengte: .............................................. 6.20 m Breedte: ............................................. 2.28 m Hoogte:............................................... 1.10 m Diepgang: .......................................... 0,25 m Gewicht: .............................................600 kg Materiaal: ...........................................HDPE Maximaal motorvermogen: .....................80pk De Whaly 6.20 is het nieuwste en grootste model binnen de Whaly-serie. Deze Whaly biedt uitstekende stabiliteit, een hoog laadvermogen, betrouwbaar en voorspelbaar vaargedrag. Hierdoor is de Whaly 6.20 zeer geschikt voor zowel professioneel als recreatief gebruik. Het is een robuuste, onderhoudsvriendelijke en multifunctionele boot. Dankzij verschillende indelingsmogelijkheden en motoropties kan het model naar wens worden geconfigureerd. De constructie is vervaardigd uit één geheel. Hierdoor is de boot bijzonder sterk, slijtvast en bestand tegen intensief gebruik. Whaly-boten worden volledig in Nederland geproduceerd. Boot Akkrum is een van de dealers. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 7

nieuws van HISWA-RECRON Ondernemersnieuws HISWA-RECRON telt 4 nieuwe leden • Promarine www.promarine.nl • Stichting Zwembad Blankershove (geen website) • De Zeeuwse Polder www.dezeeuwsepolder.nl • Amorgos www.amorgos.nl Netcongestie: regel aansluiting op tijd Uitspraak: jachthavens en verenigingen niet verschillend belasten Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch oordeelde dat de gemeente Maasgouw jachthavens en watersportverenigingen niet ongelijk mag behandelen bij de watertoeristen belasting. De vrijstelling voor watersportverenigingen is in strijd met het gelijkheidsbeginsel en daarom ongeldig. De opgelegde aanslag aan een jachthaven is vernietigd. De zaak draaide om een jachthaven die bezwaar maakte tegen een aanslag watertoeristenbelasting, terwijl watersportverenigingen in dezelfde gemeente waren vrijgesteld. Volgens het hof zijn de situaties van jachthavens en watersportverenigingen feitelijk vergelijkbaar. In beide gevallen gaat het om ligplaatsen en verblijf op het water. De gemeente onderbouwde onvoldoende waarom leden van watersportverenigingen geen toeristen zouden zijn. Deze uitspraak kan ook relevant zijn voor andere gemeenten die vergelijkbare vrijstellingen hanteren. Ondernemers die watertoeristenbelasting betalen terwijl vergelijkbare partijen zijn vrijgesteld, kunnen mogelijk bezwaar maken of hun situatie laten beoordelen. Heb je vragen over je eigen situatie of wil je weten of bezwaar zinvol is, neem dan contact op met de juridische afdeling van HISWA-RECRON via info@hiswarecron.nl. Netcongestie raakt steeds meer bedrijven. Door de snelle groei van elektrificatie neemt de vraag naar capaciteit op het elektriciteitsnet sneller toe dan het netwerk kan worden uitgebreid. Gevolg: wachttijden lopen op. Medio 2025 stonden al zo’n 14.000 bedrijven in de rij voor een (zwaardere) aansluiting en dat aantal groeit. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) stelde daarom een prioriteringskader vast. Partijen die bijdragen aan het verminderen van congestie, of die cruciaal zijn voor veiligheid en basisvoorzieningen, krijgen voorrang. Bedrijven in de recreatie- en watersportsector vallen hier niet onder en komen dus op de wachtlijst. Voor grootverbruikers geldt dit kader al. Vanaf 1 juli 2026 ook voor kleinverbruikers. Dat betekent dat het verkrijgen of verzwaren van een aansluiting in veel gevallen pas mogelijk is als het regionale net wordt uitgebreid. Heb je (op termijn) meer capaciteit nodig, dien dan zo snel mogelijk een aanvraag in bij jouw netbeheerder. Alleen met een aanvraag kom je in de wachtrij. Daarnaast kun je zelf stappen zetten om je afhankelijkheid te verkleinen. Denk aan slimmer energiegebruik (spreiden van pieken), investeren in energiemanagement, lokale opwek en opslag, of samenwerking met andere bedrijven in de omgeving. 8 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Trainingen van start: gas, tuigage, hijsen en heffen Watersport als sector erkend in Europese Maritieme Strategie De Europese Industriële Maritieme Strategie markeert een belangrijke doorbraak: de watersportsector wordt voor het eerst expliciet erkend als strategisch onderdeel van de Europese maritieme maakindustrie. HISWA RECRON heeft zich hier hard voor ingezet. De strategie biedt concrete aanknopingspunten voor verdere ontwikkeling van de watersport- en jachtbouwsector. Denk aan: • Innovatie en energietransitie De focus op schone voortstuwing, elektrificatie en digitalisering sluit direct aan bij de innovatieagenda van de sector. De aangekondigde evaluatie van de Richtlijn Pleziervaartuigen (RCD) biedt een cruciaal moment om regelgeving toekomstbestendig te maken. • Toegang tot financiering Europese instrumenten zoals InvestEU, het Innovation Fund en Horizon Europe bieden kansen om investeringen in verduurzaming en innovatie te versnellen, ook voor het mkb. • Circulaire economie De erkenning van bestaande sectorinitiatieven (zoals de roadmap van de European Boating Industry) onderstreept de leidende rol van de sector. Dit moet worden vertaald naar concrete ondersteuning binnen de aankomende EU Circular Economy Act. • Toerisme en regionale ontwikkeling De koppeling met de EU Sustainable Tourism Strategy bevestigt de rol van de watersportsector als motor voor duurzaam toerisme en regionale economieën. • Arbeidsmarkt en vaardigheden De verwachte uitstroom van vakmensen vraagt om gerichte investeringen in onderwijs, omscholing en sectorale samenwerking. HISWA-RECRON is nauw betrokken bij de verdere uitrol van de strategie. “We zijn blij dat het gelukt is dat ‘onze’ maakindustrie en toelevering nu aan de strategie zijn gevoegd. Onze lobby heeft zijn vruchten afgeworpen”, aldus Michaël Steenhoff, manager jachtbouw bij HISWA-RECRON. Meer informatie: m.steenhoff@hiswarecron.nl. HISWA-RECRON organiseert komende periode diverse trainingen voor ondernemers en medewerkers in de watersport. Praktisch, actueel en direct toepasbaar in jouw dagelijkse werk. Je kunt deelnemen aan trainingen zoals: • Veilig rijden en heffen met de heftruck • Veilig hijsen • Keuren van gasinstallaties • Tuigages aan boord van pleziervaartuigen • AI toepassen in je bedrijf • Aantrekkelijk werkgeverschap • BHV De trainingen zijn gericht op het versterken van jouw kennis en vaardigheden. Zo kun je beter inspelen op ontwikkelingen in de sector en je bedrijf verder professionaliseren. Bekijk het actuele aanbod in de agenda en meld je direct aan. www.hiswarecron.nl/agenda Duidelijkheid over dossiers DCI Na de plotseling beëindiging van de activiteiten van Dutch Certification Institute (DCI) in Joure vorig jaar zomer, ontstond onzekerheid over de technische dossiers van jachtbouwers en importeurs. Toezichthouder IL&T heeft inmiddels alle papieren en digitale dossiers van DCI in Nederland in bewaring genomen. De MED-dossiers zijn inmiddels teruggeleverd aan de betreffende opdrachtgevers. Voor de RCD-dossiers geldt dat deze bij IL&T beschikbaar zijn en op korte termijn kunnen worden opgehaald. HISWA-RECRON is hierover in overleg met IL&T om de procedure zorgvuldig te laten verlopen. Heb je met spoed jouw dossier nodig? Neem dan contact op met Jeroen van den Heuvel: j.heuvel@hiswarecron.nl. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 9

nieuws van HISWA-RECRON Gebruik het HISWA-logo Als lid van HISWA-RECRON mag je de exclusieve titel HISWA Erkend Bedrijf (voor watersport en jachtbouw) voeren. Dat staat bij de consument voor kwaliteit en zekerheid en geeft je een streepje voor op andere bedrijven. Goed dus om dat op allerlei manieren aan je klanten en gasten te tonen. Dat kan door middel van: logo, gevelschild, baliebordje, raamsticker en vlag. Het HISWA-logo vind je in de kennisbank van HISWA-RECRON: https://www.hiswarecron.nl/hiswalogo Paul van Well in ICOMIA Marinas Group Het schild, stickers en vlaggen bestel je in de webshop: www.hiswarecron.nl/lidmaatschap/ webshop. Paul van Well, manager waterrecreatie bij HISWA-RECRON, neemt namens HISWA-RECRON zitting in de ICOMIA Marinas Group (IMG) Committee Board. Deze internationale commissie richt zich op kennisdeling en samenwerking rond de ontwikkeling en het professioneel beheer van jachthavens, botenstallingen en bijbehorende watersportinfrastructuur. De ICOMIA Marinas Group zet zich in voor het verbeteren van de kwaliteit en toekomstbestendigheid van recreatieve vaarfaciliteiten wereldwijd. Daarbij ligt de focus op veilige en toegankelijke jachthavens, efficiënte haveninfrastructuur en het delen van best practices tussen havenbedrijven, toeleveranciers en andere betrokken partijen. Binnen de IMG wordt actief samengewerkt aan technische, milieu- en marktgerelateerde vraagstukken. Ook fungeert de commissie als internationaal platform voor het uitwisselen van kennis en ervaringen. Overleg met overheden over het economische belang en de maatschappelijke waarde van watersportvoorzieningen en jachthavens komt ook aan de orde in de commissie. Meer over ICOMIA in de Kennisbank. Nieuwe verplichtingen voor gebruik van styreen Per 1 juli 2025 is styreen in Nederland op advies van de Gezondheidsraad geclassificeerd als CRM-stof in de Arbowet. CRM staat voor kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen. Dit betekent dat werkgevers moeten kijken naar vervanging, bronaanpak en structurele reductie van de blootstelling aan styreen volgens het ALARA principe: As Low As Reasonably Achievable. En onderbouwen waarom het gebruik van styreen noodzakelijk is. Styreen is een stof die wordt gebruikt om onverzadigde polyesterharsen goed verwerkbaar te maken en wordt in de jachtbouw veel toegepast. De belangrijkste uitstoot van styreendamp vindt plaats bij toepassing in open processen. HISWA-RECRON is in overleg met de composietenbranche om met een gezamenlijke aanpak emissie van styreen in het bouwproces te reduceren. 10 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Nieuwe HISWA Algemene Voorwaarden De HISWA Algemene Voorwaarden zijn geactualiseerd. De Consumentenbond trok zich per 2026 terug uit de voorwaarden in alle sectoren en dus ook uit de HISWA Algemene Voorwaarden. Dat gaf aanleiding om de voorwaarden voor te leggen aan onze leden. Met de opmerkingen en verbeterpunten die daar uit voort kwamen, zijn de voorwaarden voorzien van een update en uiteindelijk eind vorig jaar definitief vastgesteld. De ANWB is namens de consument wel betrokken geweest bij de herziening van de HISWA voorwaarden. De wijzigingen zijn over het algemeen niet zeer zwaarwegend. Daarnaast is een ruime overgangstermijn van een jaar aangehouden. In mei 2026 komt er een webinar waarin de nieuwe HISWA Algemene Voorwaarden worden toegelicht. De voorwaarden staan in de Kennisbank: www.kennisbank.nl. Zienswijze voor beheerplan Zuidlaardermeer HISWA-RECRON diende een zienswijze in op het Ontwerp Natura 2000 Beheerplan Zuidlaardermeergebied dat deels in Groningen en Drenthe ligt. Rondom dit meer bevinden zich diverse watersport- en recreatiebedrijven die belang hebben bij een goede bevaarbaarheid op en recreatief gebruik rondom het Zuidlaardermeer. Het valt HISWA-RECRON op dat het gebruikersbelang steeds verder onder druk komt te staan ondanks de goede instandhouding van de hier aanwezige vogels. Meer informatie bij Jan Ybema: j.ybema@hiswarecron.nl. Samenwerking watersportsector en ministerie van I&W Op 12 maart was er op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een kennisbijeenkomst watersport. Het doel daarvan was om kennis en ervaringen uit te wisselen tussen de brede vertegenwoordiging van de watersportsector, de dossierhouders van de verschillende dossiers binnen I&W en andere stakeholders zoals provincies en waterschappen. De onderwerpen duurzaamheid, vaarveiligheid en de hinderplanning door werkzaamheden aan sluizen en bruggen stonden op de agenda. HISWA-RECRON kijkt terug op een effectieve middag. Een aantal acties ligt bij de sector, een aantal bij de andere aanwezigen. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 11

waterrecreatie column Commissie Watersport Opleidingen koersvast naar toekomst ‘CWO is de kraamkamer voor zeilers’ Alle zeilscholen die lid zijn van HISWA-RECRON, zijn aangesloten bij de stichting Commissie Watersport Opleidingen (CWO). Cursisten en instructeurs ontvangen na hun opleiding een erkend diploma dat staat voor kwaliteit en veiligheid op het water. Bestuursleden Erwin Schippers en Femke Dijkstra zetten zich, na het vertrek van het Watersportverbond, in voor de toekomst van de CWO, met ondersteuning van HISWA- RECRON. Tekst: Lisette Vos Op alle zeilscholen van HISWA-RECRON is het logo van de stichting Commissie Watersport (CWO) te zien. Al dertig jaar is dat een garantie voor de kwaliteit voor de opleidingen van de cursisten én hun instructeurs. ‘Als je een CWO-diploma hebt behaald, weet je wat je kunt,’ vertelt Erwin Schippers van zeilschool De Bird in Heeg. Femke Dijkstra, eigenaar van zeilschool De Stipe in Balk, vindt dat de CWO een sterk merk is, in de volle breedte. ‘De kracht ligt in de samenwerking tussen zeilscholen en verenigingen en in de kennis vanuit de praktijk.’ De CWO heeft een uniform diplomasysteem voor vaaropleidingen. Zeilscholen en verenigingen met dit keurmerk moeten voldoen aan eisen op het gebied van veiligheid, instructiekwaliteit en materiaal. Instructeurs worden opgeleid en gecertificeerd binnen hetzelfde systeem, waardoor de kwaliteit van lessen consistent blijft. De CWO was tot voor kort een samenwerkingsverband tussen HISWARECRON en het Watersportverbond, tot het Watersportverbond koos voor de oprichting van de Watersport Academy. Modules Sinds een jaar zetten Schippers en Dijkstra zich als bestuurslid van de CWO in voor de toekomst van de stichting. Ze blijven koersvast, CWO is een heel sterk merk. De kracht ligt in de samenwerking tussen zeilscholen en verenigingen en in de kennis vanuit de praktijk. omdat ze het belang inzien van één diplomalijn die iedereen in de watersport erkent. De zeilschool, waar Schippers werkt, is vanaf de start van de CWO bij de stichting betrokken. Hij is hierdoor nog meer gemotiveerd om de CWO als sterk merk te behouden. Het bestuur van de CWO gaat door met de vernieuwing van de diplomalijn, van onderop, met zeilscholen en verenigingen die meedenken. Volgens Dijkstra moeten de opleidingen voor cursisten en instructeurs meer van deze tijd worden. ‘Dat houdt bijvoorbeeld in dat we de opleidingen flexibeler maken, met modules. In sommige vaargebieden heb je bepaalde vaardigheden bijvoorbeeld niet nodig, die hoef je dus niet altijd te leren. Ook kijken we beter naar de leeftijd. Sommige zeilers beginnen al op zo’n jonge leeftijd, dat ze moeten wachten tot ze de stap naar de volwassenen kunnen maken. Dat kan anders.’: Femke Dijkstra Erwin Schippers 12 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Samenwerken zeilscholen en verenigingen Schippers en Dijkstra organiseerden in de afgelopen periode veel bijeenkomsten voor de achterban, zeilscholen en verenigingen. De uitkomst: verenigingen willen graag bij de CWO blijven, een concurrerende diplomalijn vinden zij niet gewenst. Het bestuur gaat bovendien op zoek naar een bestuurslid dat de verenigingen vertegenwoordigt. Dijkstra: ‘Zeilscholen en verenigingen werken in de praktijk vaak samen. Zo wisselen ze bijvoorbeeld instructeurs uit. Dat is juist de kracht van de CWO, dat we met zijn allen staan voor de watersport.’ Volgens Paul van Well, manager waterrecreatie bij HISWARECRON, heeft de stichting een belangrijke functie voor de watersport die verder gaat dan opleiding van cursisten en instructeurs. ‘Voor zeilscholen is zeilen ‘a way of life’. De CWO speelde in de afgelopen 30 jaar een grote rol in de ontwikkeling van het zeilonderwijs. De opleidingen zijn een kraamkamer voor zeilers. En er is een cultuur gecreëerd waarin veilig, verantwoord en met plezier varen centraal staat.’ Ondersteuning HISWA-RECRON ondersteunt de stichting CWO richting de toekomst. Zo behartigt de vereniging de belangen van de leden die bij de CWO zijn aangesloten en vindt het secretariaat van de CWO bij HISWA-RECRON onderdak. ‘We vinden dit heel waardevol om te doen. We zijn ook onder de indruk van de bevlogenheid van de bestuursleden die zich vrijwillig inzetten. Het gaat echt ergens over,’ stelt Van Well. Voor de zeilscholen en verenigingen staat het vaarseizoen weer voor de deur. Volgens Schippers en Dijkstra lopen de boekingen voor cursussen weer binnen. ‘Zoals ieder jaar kijken we er weer naar uit om cursisten te ontvangen. Zij willen maar één ding: een goed en erkend diploma halen.’ 02 2026 | HISWA MAGAZINE 13

waterrecreatie Houseboat: boot of bungalow op het water? Wie regelmatig op het water is, heeft er vast wel eens een zien varen, een woonboot met stuurinrichting, een zogenaamde houseboat. Een houseboat lijkt sterk op een woonboot. Maar daarvoor gelden strenge regels. Wat is het verschil en wat zijn de juridische consequenties? Tekst: Klaas Wiersma Vrolijk vertelt Joep Beerlage, directeur van La Mare Houseboats, een anekdote over zijn eerste houseboat en de gemeenteambtenaar. “Een aantal jaar geleden kwam in onze toenmalige jachten verkoophaven, de IJsseldelta Marina in Hattem, een houseboat te liggen. Ik heb hem toen expres goed zichtbaar bij de weg gelegd en ja hoor, binnen een week stond er een ambtenaar van ruimtelijke ordening op de stoep. ‘Wat is dat voor schuurtje, heb je er wel een vergunning voor?’. Ik heb de beste man meegenomen aan boord van de houseboat en we hebben samen een rondje door de haven gevaren. Toen moest hij wel toegeven dat het echt een varend schip was en geen woonark.” Bij Delta Marina in Kortgene ligt het komend seizoen voor het eerst een houseboat op een van de vaste ligplaatsen. “Ik heb er geen buikpijn van”, zegt Monica de Vast, directeur van de haven. “De vergunningen zijn in orde. Natuurlijk heb ik wel bij Gemeente Noord-Beveland uitgelegd dat het om een houseboat gaat, een pleziervaartuig.” Aan de ligplaatshouder, Martien van der Valk van Revolution Houseboats, maakte Monica duidelijk dat hij de houseboat niet mag verhuren. Van der Valk is blij met de locatie in de haven. Op de website van Revolution Houseboats Toen moest hij wel toegeven dat het echt een varend schip was en geen woonark. lezen we dat het bedrijf 6 unieke exclusieve houseboats ontwerpt en bouwt voor Delta Marina. Definitie houseboat De term houseboat wordt gebruikt voor een varende woonboot. Op een frame met drijvers in de lengterichting staat een rechthoekige accommodatie met de inrichting van een kleine chalet: vaak een gecombineerde keuken- en zitgedeelte, natte cel en achterin een of meerdere slaapkamers. Voorop is een verandaachtig dek met een stuurstand. De houseboat heeft een of meerdere motoren, doorgaans lichte buitenboordmotoren en vaak een eenvoudige boegschroef. Er is een stuurinrichting. Zicht naar achter gaat via een camera en een scherm. Tot windkracht vier kan er gevaren worden, daarboven vangt de opbouw te veel wind. Joep Beerlage Monica de Vast 14 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Voor het varen met een houseboat is geen vaarbewijs nodig. Ervaren watersporters beamen dat vooral afmeren met het vaartuig anders is dan met een gewone boot. Het vergt wat oefening. Zo is bijvoorbeeld bij het huren van een houseboat bij Otter Easy Houseboats in Roermond een schipperstraining van een uur verplicht, ook voor vaarbewijshouders. Joep Beerlage: “Steeds vaker kiezen watersporters voor een houseboat als moederschip of als drijvend vakantiehuis. Het is ook nog steeds een unieke waarde van de watersport, je vaart met je hele huishouden naar een prachtige plek in de natuur of naar het centrum van een grote stad om er meerdere dagen te verblijven. Voor een fractie van de prijs van een bungalow of een hotel lig je op zo’n bijzondere locatie. En als je er genoeg van hebt vaar je weer verder. Houseboats spelen perfect in op dit aspect van de watersport.” Jurisprudentie aangescherpt In het position paper van HISWA-RECRON staat beschreven hoe een houseboat gekwalificeerd wordt als een pleziervaartuig. Daarbij spelen de volgende kenmerken een rol: • De vorm van het casco en het materiaalgebruik • De bedoeling waarmee de boot oorspronkelijk is of wordt gemaakt • De aanwezigheid van een voortstuwing of aandrijving (al dan niet indirect) • De aanwezigheid van een stuurinrichting • De zichtlijn vanuit de stuurinrichting • Of de boot gebruikt mag worden om mee te varen op grond van de Binnenvaartwet De jurisprudentie rondom houseboats is aangescherpt. In de position paper staat: ‘Wordt er in het geheel niet met de houseboats gevaren of worden houseboats verankerd met stalen kabels of anderszins dan worden deze houseboats niet meer als een pleziervaartuig aangemerkt maar als bouwwerk.’ Het begrip bouwwerk is cruciaal in het onderscheid tussen een woonark en een houseboat. Sinds 2018 geldt in Nederland de Wet verduidelijking voorschriften woonboten, de Wvvw. Met de invoering van deze wet worden de meeste woonboten juridisch aangemerkt als ‘bouwwerken’. Dit heeft grote gevolgen. Woonboten moeten voldoen aan de technische eisen uit het Bouwbesluit, denk aan regels voor brandveiligheid, ventilatie en isolatie. Ook is sindsdien een omgevingsvergunning nodig bij het bouwen, verbouwen of vervangen, net als bij een regulier huis. De wet regelt bovendien dat een woonboot alleen mag liggen op een door de gemeente aangewezen officiële ligplaats. Deze vergunning is vaak persoons- of bootgebonden en de vergunningen worden beperkt uitgegeven. In het gemeentelijke bestemmingsplan moet een ligplaats voor een woonboot expliciet zijn bestemd als ‘wonen op het water’ of als ‘ligplaats voor woonschepen’. In iedere gemeente geldt een Woonschepenverordening. Hierin staan eisen over afmetingen, welstandseisen en de verplichting om aangesloten te zijn op nutsvoorzieningen zoals riolering, water en elektriciteit. Elke gemeente heeft bovendien een exact aantal ligplaatsen voor woonboten. Als iemand ergens op eigen initiatief een woonboot neerlegt om op te gaan wonen is het aan de gemeente om handhavend op te treden. Bij Joep Beerlage duurde het een week voordat de gemeente poolshoogte kwam nemen. Er is dus nogal een groot verschil tussen de regels voor een houseboat die gezien wordt als pleziervaartuig aan de ene kant en een woonboot aan de andere kant. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 15

VARIOPOX Finishing Filler T5 NIEUW 5˚C VARIOPOX FINISHING FILLER T5 is een lage temperatuur uithardende twee componenten epoxy afwerkplamuur, ontwikkeld met de nieuwste beschikbare technologie. Deze witte afwerkplamuur is al toepasbaar vanaf 5ºC en is geschikt voor het opvullen van gaatjes en oneffenheden, ook onder de waterlijn. De twee componenten hebben een iets andere kleur om nauwkeurig mengen gemakkelijk te maken. Variopox Finishing Filler T5 is al snel goed schuurbaar en bevat geen oplosmiddelen. Voor meer informatie zie: www.doublecoat.nl. Nautisch advocaat Nautische advocaten legal support in stormy times Van Emstede & Slager Advocatuur Ad nautical lawyer | HISWA-RECRON Kennispartner Emmalaan 9, 1075 AT Amsterdam +31 (0)20 675 94 94 | edwin@vanemstedeslager.nl www.vanemstedeslager.nl Sinds 1987 gespecialiseerd in juridische kwesties waarmee de ondernemer in de waterrecreatiebranche geconfronteerd kan worden, daaronder begrepen algemene voorwaarden, bouw en verkoop van vaartuigen, reparatie/renovatie, jachthaven- en jachtverhuurkwesties, het opstellen van diverse contracten én incasso. Vele leden van HISWA-RECRON en de Nederlandse Jachtbouw Industrie kozen reeds Van Emstede & Slager Advocatuur als hun huisadvocaat.

waterrecreatie Martien van der Valk Permanente bewoning Toch is het een publiek geheim dat in bijna elke jachthaven wel een of meerdere boten permanent bewoond zijn. Havenmeesters staan dit oogluikend toe. In de praktijk ontstaat permanente bewoning meestal geleidelijk. Beheerders hebben het vaak pas na enige tijd in de gaten dat een veel geziene klant geen ander adres meer heeft en permanent aan boord verblijft. Gemeenteambtenaren hebben er nog minder zicht op als er een illegale situatie aan het ontstaan is. Het beleid is meestal dat een enkeling wordt toegestaan zo lang er maar geen precedentscheppende werking vanuit gaat. Flevo Marina in Lelystad en Jachthaven Naarden, beide onderdeel van de Port Adhoc Groep, gaan zeer strikt om met permanente bewoning. Marieke Verhaar van Flevo Marina legt uit: “Ik ken het verschijnsel maar wij staan dit absoluut niet toe. Door onze contracten met Rijksvastgoedbeheer is permanente bewoning onder geen enkele voorwaarde toegestaan. Niet alleen vanwege het feit dat deze gasten zich rechten zouden kunnen toe-eigenen, maar vooral omdat dit simpelweg niet toegestaan is in onze pachtovereenkomst.” Waar bijna alle havens, net als recreatieparken niet in faciliteren is het voorzien in een postadres en bijbehorende inschrijving in de betreffende gemeente. Verhuur als pleziervaartuig of als vakantiewoning Zo lang de varende woonboot wordt gebruikt als plezierjacht is er niks aan de hand. Maar de vaak nieuwe en strak ingerichte houseboats lenen zich er uitstekend voor om te verhuren. Daarbij zijn er twee scenario’s: de houseboat wordt verhuurd als houseboat, dus als pleziervaartuig. Of de houseboat wordt verhuurd aan de steiger. Met het eerste geval heeft Joep Beerlage ervaring opgedaan. Hij charterde een tijdje naar tevredenheid met enkele houseboats maar merkte dat die formule relatief veel tijd in beslag nam. “Charteren kost tijd en aandacht, zeker met houseboats. Als er problemen zijn verwachten huurders dat je ze komt helpen. Je ziet altijd dat ze op het voor jou meest onhandige moment ergens tegenaan gevaren zijn of met lege accu’s liggen.” We kennen allemaal de verhalen van de airfyer en de haarföhn die mee aan boord gaan. La Mare Houseboats werkt nu samen met Otter Easy Permanente bewoning in een houseboat staan wij absoluut niet toe. Houseboats in Roermond. Daar liggen verschillende La Mare Houseboats klaar om de Maasplassen mee te verkennen. Het andere scenario zien we steeds vaker. Houseboats hebben een vaste plek aan de steiger en worden verhuurd voor een kort verblijf. Klanten komen binnen via platforms als Booking, AirB&B of een eigen verhuurwebsite. De houseboat heeft de functie van een recreatiewoning. Op de website van OLAV Houseboats rekent directeur Julian Entrop zijn klanten voor dat met een investering in een houseboat van 130.000 euro een rendement behaald kan worden van tussen de acht en tien procent. Investeerders worden daarbij volledig ontzorgd. Beerlage herkent de cijfers en ziet dat klanten, jachtenhaveneigenaren of projectontwikkelaars substantieel hogere rendementen behalen zodra ze de boekingen, schoonmaak en service in eigen beheer organiseren. “En vaak is dit heel makkelijk te implementeren is omdat er al een receptiefunctie en schoonmaak aanwezig is.” De markt voor houseboats is goed voorzien. Diverse ondernemers leveren de boten die relatief in opdracht snel te bouwen zijn. In ons volle landje is het vinden van een ligplaats een veel grotere uitdaging. ‘Uw ligplaatsen zijn goud waard’, lezen we dan ook op diezelfde website van OLAV Houseboats. Bestaande infrastructuur voor pleziervaart, met name jachthavens of kades van particulieren komen het meest in aanmerking. Grijs gebied In steeds meer jachthavens is een van de steigers vrij gemaakt voor een rijtje houseboats die worden verhuurd door een externe partij. Voor de havens betekent het een extra stroom van inkomsten. Kijken we naar de bestemmingsplannen van deze jachthavens, dan worden houseboats niet genoemd. Wel zien we dat er bij het definiëren van het jachthaventerrein melding wordt gemaakt van bijvoorbeeld ‘maximaal 20 camperplaatsen’, ‘5 trekkershutten’ of ‘18 recreatieappartementen’. Toch lijken gemeentes de houseboats voorlopig te gedogen. Martien van der Valk van Revolution Houseboats noemt het een grijs gebied. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 17

waterrecreatie Inzicht in Zeeuwse jachthavens Data, beleving en ondernemersvertrouwen De vraag hoe jachthavens er tegenwoordig voor staan, laat zich niet eenduidig beantwoorden. Betrouwbare data op gebiedsniveau ontbreken vaak en ondernemers baseren hun oordeel veelal op omzet, bezettingsgraad, passantenomzet of ervaring. Door echter verschillende databronnen en onderzoeken te combineren, ontstaat meer inzicht in de ontwikkeling van de watersport. In dit artikel zoomen we vanuit drie invalshoeken in op de ontwikkeling van de jachthavens in Zeeland. Tekst: Paul van Well (HISWA-RECRON), Volker Meuzelaar (i-Marina) en Rob Vrolijks (Vrolijks | Blue Progress) Ontwikkeling aankomsten en passantenovernachtingen Cijfers van i-Marina tonen aan dat in de periode 2023-2025 de jachthavens in de regio Zeeland een duidelijke verschuiving lieten zien in zowel het gebruik als het boekingsgedrag van passanten. Het aantal aankomsten in Zeeuwse jachthavens nam toe met 3,5 procent. Deze groei wijst op een blijvende aantrekkingskracht van Zeeland als vaarbestemming. Factoren zoals de geografische ligging, de kwaliteit van de nautische infrastructuur en het brede aanbod aan voorzieningen blijven Zeeland positioneren als een populaire regio voor zowel nationale als internationale watersporters. Daar tegenover staat een daling van het totaal aantal passantenovernachtingen met 1,85 procent in dezelfde periode. Dit duidt erop dat passanten gemiddeld minder nachten per bezoek in de jachthavens verbleven. Watersporters kiezen klaarblijkelijk vaker voor kortere stops of doen meerdere bestemmingen aan binnen één reis. Een andere opvallende ontwikkeling in de periode 2023–2025 is de toename van digitale zelfboekingen. In 2025 boekten 26,5 procent Een must: inspelen op kortere verblijven en investeren in digitale dienstverlening. meer passanten hun overnachting zelf via het platform i-Marina ten opzichte van 2023. Deze groei onderstreept het belang van digitalisering binnen de jachthavenbranche. Passanten verwachten inzicht in beschikbaarheid en het gemak van online boeken. Voor havenexploitanten ligt er dus een duidelijke opgave: inspelen op kortere verblijven en tegelijkertijd investeren in digitale dienstverlening om aan te sluiten bij de verwachtingen van de moderne watersporter. Beleving van Zeeland Vrolijks | Blue Progress deed in 2025 een onderzoek naar de beleving van de Zeeuwse watersporters, met specifieke aandacht voor de in 2024 gewijzigde bedieningstijden van de Zeelandbrug. Met 600 respondenten en een goede verdeling over de havens ontstond een In 2025 boekten 26,5 procent meer passanten hun overnachting via het platform i-Marina. De aangepaste bedieningstijden van de Zeelandbrug hadden geen grote invloed op het vaargedrag. 18 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Haven van Veere. mooi beeld van wat Zeeuwse watersporters van hun vaargebied vinden. De waardering is hoog, met een gemiddelde score van 4,34 (op 5). Ruim 75 procent van de respondenten waardeert Zeeland als (veel) aantrekkelijker dan andere gebieden. Tegelijkertijd zijn zij kritisch op de aangepaste bedieningstijden en verwachten respondenten dat dit negatieve invloed heeft op het vaargedrag rond de Zeelandbrug. Met de verwerking van brugpassages in de eerste 10 maanden van 2025 lijkt dat niet zo. Tussen 2023 en 2024 daalden de passages door de geopende brug. Echter in 2025 was er vanwege het mooie weer sprake van een forse stijging, hoger dan geheel 2023. Dat sluit aan bij de ervaringen vanuit het havenmanagementsysteem van i-Marina. Hieruit bleek dat in 2025 sprake was van meer aankomsten in passantenhavens en van een kortere verblijfsduur. Stijgende omzet Binnen de Bedrijfsgroep Jachthavens van HISWA-RECRON overheerst een positief beeld. Uit de recente conjunctuurenquête blijkt dat het merendeel van de jachthavens uitgaat van een stabiele tot stijgende omzet. Slechts een beperkt aantal ondernemers verwacht een omzetdaling. Ook over de komende periode zijn jachthavens relatief optimistisch. Ze verwachten een stabiele tot licht stijgende vraag vanuit ligplaatshouders en passanten. De meerjarige structuur van ligplaatscontracten en het seizoensgebonden karakter van de watersport dragen bij aan dit vertrouwen. De omzetstructuur van jacht havens, die grotendeels bestaat uit Maxine Steketee, regiomanager Zeeland bij HISWA-RECRON: “Regie op bruggen en sluizen is cruciaal. Langdurige sluitingen of onduidelijkheid raken niet alleen de doorvaart, maar ook het vertrouwen in Zeeland als watersportprovincie.” seizoensinkomsten en langdurige contractuele afspraken, zorgt voor een solide en voorspelbaar fundament. Dit vertaalt zich ook in het ondernemersvertrouwen, dat in deze bedrijfsgroep duidelijk hoger ligt dan bij andere bedrijfsgroepen. Zorgen Jachthavenondernemers maken zich wel zorgen over de toekomstbestendigheid van de nautische infrastructuur. Het vele onderhoud aan sluizen en bruggen - en daardoor storingen, beperkte bediening of langdurige werkzaamheden - vormt een groeiend aandachtspunt. Deze infrastructuur is van groot belang voor de bereikbaarheid van vaargebieden en daarmee voor het functioneren van jachthavens. De beschikbare data en onderzoeken onderstrepen het belang van tijdig en voorspelbaar onderhoud, zodat de toegankelijkheid van de Zeeuwse vaarwegen ook op de lange termijn geborgd blijft. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 19

het portret rubriek Jorin Bijl In de rubriek Het Portret zetten we een persoon in de spotlights die op dat moment in de actualiteit is of verband houdt met het thema. In dit nummer met waterrecreatie als thema is dat Jorin Bijl, managing director van Port Adhoc Nederland. Tekst: Liane Jansen Op welke mooie ontwikkeling bij Port Adhoc ben je als het meest trots? “Het meest trots ben ik op de gezamenlijke groei die we als groep hebben gemaakt in de afgelopen jaren. In 2023 bestond de Nederlandse groep uit vier havens en inmiddels zijn dat er acht. De samenwerking met de Franse, Zweedse en nu ook Duitse collega’s is geïntensiveerd om te leren van elkaars uitdagingen. We zijn er hierdoor in geslaagd om groeipijnen het hoofd te bieden. En we hebben nu veel kennis in huis, waardoor we gecompliceerdere regelgeving en marktuitdagingen kunnen pareren. De voordelen voor onze ligplaatshouders breiden we jaarlijks uit door goed na te denken over de toekomst van de waterrecreatie en de daarbij horende implicaties voor ons als groep. De groei van de groep in zowel kwaliteit, aanbod als dienstverlening, zorgt ervoor dat we relevant zijn voor een brede doelgroep. We geven oprechte aandacht aan onze gasten, medewerkers en de natuur om ons heen.” Welke innovatie — technologisch, organisatorisch of duurzaam — heeft volgens jou de grootste impact gehad op hoe jachthavens vandaag de dag worden gemanaget? “Dan noem ik: digitalisering. Bij Port Adhoc hebben we hier fors op ingezet. Zo hebben we ons eigen havenmanagementsoftwareBij Port Adhoc hebben we fors ingezet op digitalisering. pakket geschreven, genaamd Younav, dat alles omvat. Van CRM tot facturatie, van ligplaatsadministratie tot het bijhouden van de kraanagenda’s en van het volledig managen van onze jachtservice tot terreinbeheer. Daarnaast namen we alle IT-systemen volledig in eigen beheer en creëerden we wifi-netwerken en slimme toegang voor onze ligplaatshouders tot de havens, slagbomen, sanitairgebouwen en stallingsloodsen. Zo slagen we erin om onze medewerkers efficiënt te laten werken en belangrijker om onze gasten te ontzorgen.” Bezoekers zien goed georganiseerde havens, maar wat zijn volgens jou de meest onderschatte uitdagingen in het dagelijkse beheer van een jachthaven? “De krapte op de arbeidsmarkt. Gelukkig zijn we door onze groepsgrootte in staat om medewerkers in meerdere havens in te zetten. Deze flexibiliteit maakt ons wendbaar en voorkomt problemen in de operatie in geval van ziekte of overmacht. Maar ook de toenemende regeldruk, kostenstijgingen en de huidige geopolitiek.” 20 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Stel dat je een jachthaven ter wereld een week lang zou mogen runnen — welke zou dat zijn en wat zou je veranderen of juist laten zoals het is? “Natuurlijk ben ik geneigd namen te noemen zoals de Victoria Harbor in Hong Kong, Port Hercule in Monaco of misschien wel een industriële haven als die van Guangzhou in China. Maar om eerlijk te zijn, bijt ik mij liever vast bij een internationale organisatie met een verscheidenheid aan locaties, aanbod en uit dagingen. Ik haal voldoening uit het laten groeien van teams, het intensiveren van samenwerkingen en het samen creëren van meerwaarde: financieel, kwalitatief en op het vlak van werkgeverschap. Met aandacht voor de directe omgeving en het milieu.” Is het traditionele jachthavenmodel nog toekomstbestendig, of moet het concept fundamenteel veranderen? “Binnen de jachthavensector zien we enerzijds vergrijzing. Jongeren nemen niet meer het varen automatisch over van de vorige generatie. Zij willen recreëren op een boot en ambiëren het bezit van een boot veel minder. Anderzijds merk ik dat veel individuele jachthaveneigenaren geen opvolging hebben. Door kostenstijgingen, toenemende regeldruk en krapte op de arbeidsmarkt wordt het steeds ingewikkelder om kleine havens rendabel te houden. Ik verwacht daarom een afname van het aantal jachthavens. Op dit moment is het aanbod van ligplaatsen ruwweg de helft van het aantal boten in Nederland. Er is dus momenteel een buffer en ik verwacht dat die blijft bestaan door een vermindering van absolute aantallen jachthavens, ondanks dat we mogelijk minder booteigenaren behouden. Het wordt Een grote verandering die ik voorzie is dat de markt zich zal consolideren.. daarom nog belangrijker om je te onderscheiden in de markt. En juist daarop focussen we ons bij de Port Adhoc Group: gastvrije teams, jaarlijkse training en scholing op alle vlakken van veiligheid, stevige investeringen om kwaliteit en veiligheid op niveau te houden en continu streven naar het verbeteren van onze dienstverlening door interactie met onze ligplaatshouders en medewerkers. Een andere grote verandering die ik voorzie is dat de markt zich zal consolideren. We hebben dit effect sterk gezien in de landrecreatie en in Nederland is die markt zeer volwassen geworden. Er is een klein aantal grote spelers die een aanzienlijk deel van die markt domineren. Gezien het stabiele en voorspelbare businessmodel van een jachthaven is onze sector zeer interessant voor investeerders. Dat stelt de toekomstzekerheid voor de grotere jachthavens in Nederland veilig.” Biografie Jorin Bijl, 46 jaar, getrouwd en twee kinderen, is een ervaren directeur in de recreatie- en jachthavenbranche. Zijn achtergrond ligt in de hospitality, finance en operationeel management. Bij Port Adhoc Nederland werkt hij als managing director aan groei, professionalisering en vernieuwing van het havennetwerk. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 21

techtalk De haven als onafhankelijk energienetwerk Een lokaal netwerk van zonnepanelen en accu’s kan autonoom zijn voor de behoefte aan elektrische energie. De overbelasting van het centrale elektriciteitsnetwerk kan worden opgelost door over te schakelen naar een decentraal systeem met lokale netwerken, die in de energievoorziening autonoom zijn, maar gekoppeld aan het netwerk wel kunnen leveren of ontvangen. Jachthavens vormen een ideale proeftuin voor zulke lokale gelijkstroomnetwerken. Tekst: Hans Buitelaar Auto’s, kookplaten, spelletjes en communicatie: heel veel van wat we dagelijks gebruiken is elektrisch geworden. Dat geldt in toenemende mate ook de aandrijving van plezierboten. Dit leidt tot scherpe pieken in de vraag naar elektrisch vermogen: in een jachthaven op zondagmiddag als de schippers met hun elektrische sloepen terugkomen van een weekeinde varen. De bemanning koppelt de accu voor de voortstuwing aan de lader en zet meteen met gebruik van de walstroom een kopje thee met de waterkoker. Het landelijke (en Europese) elektriciteitsnetwerk met hoogspanningskabels en transformatorstations is overbelast. Nieuwe bedrijventerreinen kunnen niet meer zomaar worden aangesloten op het netwerk om de benodigde elektrische energie te krijgen. Jachthavens moeten hun capaciteit uitbreiden om aan de toegenomen behoefte aan elektrisch vermogen te voldoen nu de vloot elektrisch aangedreven jachten groeit. Inclusief, inderdaad, de toegenomen hoeveelheid elektrische apparaten aan boord van de jachten waarin nog een verbrandingsmotor ligt. In regio’s met Het is slim om alle accu’s van de sloepen die aan het lokale netwerk zijn gekoppeld, te gebruiken als energiebuffer. Dat kan met een lokaal netwerk op gelijkstroom. een overbelast netwerk – netcongestie in het jargon – is het voor havenbeheerders niet mogelijk om een aansluiting met meer vermogen te krijgen. Auke Hoekstra Harry Stokman Lokale netwerken Oplossingen zijn voorhanden. Auke Hoekstra van de Technische Universiteit Eindhoven en Harry Stokman van stichting Current/ OS zijn beide pleitbezorgers voor netwerken waarin batterijen een actieve rol spelen. Dankzij accu’s is er beschikking over opgeslagen energie die kan worden ingezet als het nodig is. Niet alle gevraagde energie hoeft dan onmiddellijk via een kabel en een transformatorhuisje vanaf het netwerk te worden geleverd, maar is lokaal beschikbaar. “Jachthavens zijn een goede omgeving om een lokaal netwerk op gelijkstroom te demonstreren”, vindt Stokman. “Veel havenmeesters hebben te maken met een tekort aan elektrisch vermogen. Maar zelf investeren in grote oppervlakten aan zonnepanelen en enorme accu’s loont niet. De investering is groot, de prijs die mensen gewend zijn te betalen voor een kilowattuur elektriciteit is te laag om die terug te verdienen. Veel slimmer is om al die accu’s van de jachten en sloepen die aan het lokale netwerk zijn gekoppeld, te gaan gebruiken als energiebuffer. Dat kan met een lokaal netwerk op gelijkstroom. In plaats van de wisselstroom die nu via de gebruikelijk stekkers over de steigers loopt naar de ligplaatsen, komt een netwerk van gelijkstroom. Accu’s, USB-stekkers, warmtepompen, bilgepompen – ze werken allemaal met gelijkstroom. Als het netwerk wisselstroom is en de acculader een transformator, kan een accu niet terugleveren aan het netwerk. Met een slim gelijkstroom22 HISWA MAGAZINE | 02 2026

netwerk kan dat wel. Op jachthavens staan meestal loodsen. Op het dak passen veel zonnepanelen. Die leveren vermogen op, maar dat kan op een gegeven moment niet meer aan de accu of aan het nationale grid worden geleverd. De gezamenlijke accu’s op de gekoppelde boten bieden die opslagcapaciteit wel. En ze leveren het buffervermogen voor een piekbelasting.” Onderhoud Booteigenaren hebben belang bij het koppelen van hun accu aan een dynamisch netwerk. Heel vaak halen accu’s aan boord het einde van hun potentiële levensduur bij lange na niet. Stokman: “Zeker moderne lithium batterijen hebben een berekende levensduur die net zo lang is als de boot waarin ze zijn aangesloten. Maar lithium accu’s vergen een geregeld batterijmanagement. De cellen moeten gebalanceerd zijn: in iedere cel van een accu moet dezelfde mate van lading en ontlading zijn. Een accu die een winter lang wordt weggezet, gaat in conditie hard achteruit. Er moet regelmatig stroom uit de accu worden gehaald en de accu moet regelmatig worden opgeladen. Dan blijven de cellen in balans. Koppeling aan een collectief havennetwerk zorgt daarvoor. Een haven kan de koppeling aan het lokale gelijkstroomelektriciteitsnet aanbieden als onderhoudsdienst voor de batterijen. Hiermee kunnen de kosten van de investering in zonnepanelen worden gedekt.” Wisselstroom 230 volt op Jachthaven ‘t Loo. Collectiviteit Bij dit plan worden booteigenaren deelnemer in een collectief energienetwerk. Hun accu’s zijn opslag voor zonnestroom, vermogensbuffer voor pieken in de stroomvraag en worden onderhouden en opgeladen. Hetzelfde geldt voor wijken die op een 02 2026 | HISWA MAGAZINE 23

ONTDEK DE KANSEN IN DEZE BLOEIENDE MARKT! VAN HET VINDEN VAN DE PERFECTE LOCATIE TOT HET BEGELEIDEN VAN DE TRANSACTIE TOT EEN SUCCESVOL EINDE. WIJ STAAN U GRAAG BIJ. DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR Buiskappen als verdienmodel Perfect Boat Cover levert de originele buiskappen van Fred Schot Zeilmakerij. Voor de meest populaire sloepen hebben we nieuwe buiskappen gewoon op voorraad. De kappen worden volledig digitaal gesneden en geassembleerd, dus een perfecte pasvorm. Wij verzorgen de montage bij jou op locatie en hebben daar ongeveer 1,5 uur voor nodig. Voor branchegenoten die de kappen verkopen of monteren, bieden we een aantrekkelijke marge. Geen gedoe met wachttijden of vertraging – alleen rendement. PLAATS UW VACATURE IN HISWA MAGAZINE HISWA magazine magazine voor 04 | augustus 2024 | jaargang 31 de watersportbranche Word verkooppunt en/of montagepartner! Mail of bel ons: info@perfectboatcover.nl of bel 0172-604742. HISWA te water Update Nederlandse jachtbouw Verwerking van composiet boten Nieuwe eigenaar bij BestBoats Neem contact op met Martijn Penning T +31 (0)314 - 355 826 E martijn@dock35media.nl I www.dock35media.nl

techtalk Een haven kan de koppeling aan het lokale gelijkstroomelektriciteitsnet aanbieden als onderhoudsdienst voor de batterijen. vergelijkbare manier een lokaal netwerk hebben. Met zonnepanelen, eventueel windmolens en een netwerk aan thuisbatterijen, is een wijk in principe helemaal zelfvoorzienend. Zo’n lokaal netwerk is een collectief bezit. Sociaal gezien zou het een verbindende factor in een wijk kunnen zijn. Hoekstra ziet het als verreweg de goedkoopste en feitelijk de enige manier om de overbelasting van het nationale elektriciteitsnetwerk op te lossen. “We lopen in Nederland voorop met het aantal elektrische auto’s in het wagenpark. We hebben de meeste zonnepanelen per inwoner. Maar we zijn ook wereldkampioen netcongestie”, zegt hij in de podcast Groene Nerds. “We moeten de netbeheerders helpen ‘out of the box’ te denken. Mensen willen wel de controle houden over wanneer en hoeveel hun thuisbatterij wordt ontladen en hoeveel, wanneer ze hun auto snel willen laden. In een lokaal netwerk heeft dat geen gevolgen voor het grid. Wat we wel nodig hebben zijn heel goed ontwikkelde energiemanagementsystemen.” Aanmelden proefproject “Er zijn ongeveer 1.100 jachthavens in Nederland”, schetst Paul van Well, manager waterrecreatie bij HISWARECRON. “Daar liggen tussen de 250.000 en 275.000 pleziervaartuigen. Op dit moment is ongeveer 5 tot 10 procent daarvan elektrisch aangedreven. Maar dat aandeel groeit.” Stokman wil nog dit jaar demonstratieprojecten uitvoeren op jachthavens met het gelijkstroomnetwerk dat hij voor ogen heeft. “Ik denk aan jachthavens in de regio Amsterdam. Rond zo’n grote stad is netcongestie. Bovendien zijn er veel elektrische boten omdat je niet meer met een verbrandingsmotor door de grachten mag varen. Zo’n haven vormt een goede proeftuin. Ook wil ik graag een proefproject doen in een haven die afgelegen ligt, zoals Den Oever. Daar kan dan heel goed de autonomie worden gedemonstreerd.” Van Well weet dat er nog geen havens zijn geselecteerd maar denkt wel dat het mogelijk is om met de juiste partijen in 2026 een test te doen. Geïnteresseerde jachthavens kunnen zich melden voor deelname aan dit proefproject bij Paul van Well: p.vanwell@hiswarecron.nl. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 25

Box 3 en vakantiewoningen Moet je straks jaarlijks belasting betalen over waardestijging? De nieuwe box 3-regels zorgen voor veel vragen. Wat betekenen ze voor vakantiewoningen? En moet je straks belasting betalen over de waardestijging van je vakantiehuis? Zo zit het nu Op dit moment valt een vakantiewoning in box 3 als vermogen. Je betaalt belasting op basis van een fictief rendement over de WOZ-waarde, niet over de werkelijke opbrengst of waardestijging. Dat betekent; geen belasting over daadwerkelijke huurinkomsten, geen directe belasting over jaarlijkse waardestijging en alleen de waarde van de woning (peildatum 1 januari) telt mee. En straks? Voor eigenaren van vakantiewoningen gaat er veel veranderen, maar een jaarlijkse belasting op waardestijging is er nu nog niet. Het systeem schuift wel op richting belasting betalen op basis van het echte rendement, dus wees al wel voorbereid op de gevolgen. Neem contact op Meer weten? Het Expertiseteam Recreatie & Horeca geeft je graag meer informatie. Expertiseteam Recreatie & Horeca recreatie-horeca@countus.nl COUNTUS.NL

vraag & antwoord column Vraag en antwoord Soms komt het voor dat een mankement aan een boot wordt vastgesteld nadat de boot uit de winterstalling komt. Ondertussen kan de garantieperiode zijn afgelopen. Houdt het dan op voor de koper? Nee, niet helemaal. Artikel 10 lid 3 van de HISWA Algemene Voorwaarden voor Aanneming, Verkoop en Levering bepaalt: “Geldt voor een vaartuig een garantietermijn van 6 maanden of minder en wordt het vaartuig binnen deze termijn een tijd niet gebruikt wegens winterstalling, dan wordt de garantietermijn verlengd met de periode van de winterstalling.” Contractuele garantie Bij garantie - dat is altijd gebaseerd op een afspraak/contract - zal veel afhangen van de wijze waarop de garantie is geregeld en geformuleerd. In ieder geval zal garantie, zoals in de HISWA Algemene Voorwaarden, altijd beperkt zijn in de tijd. Ook als die contractuele garantie is verstreken, betekent dat echter nog steeds niet dat het ‘einde oefening’ is voor de koper van een boot. Conformiteitsrecht Los van het recht op een garantie die contractueel is afgesproken, heeft een koper namelijk op grond van artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek ook recht op een zaak die de eigenschappen bezit die de koper op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Dit wettelijke recht is in artikel 9 van de HISWA Algemene Voorwaarden nader uitgewerkt, maar de exacte betekenis hangt altijd af van de specifieke omstandigheden van het geval. Het conformiteitsrecht is dus opgenomen in de HISWA Algemene Voorwaarden, maar ook als die niet zou gelden dan volgt het conformiteitsrecht nog steeds uit de wet. Het recht op conformiteit kan bij consumenten zelfs niet worden uitgesloten en een consument heeft dit recht dus altijd. Dit antwoord kwam tot stand met medewerking van Edwin Slager van Van Emstede & Slager Advocatuur (Kennispartner van HISWA-RECRON). Paul van Well manager waterrecreatie Watergebruik Water op aarde is ongelooflijk oud. Een groot deel van het water dat vandaag de dag door onze rivieren stroomt of in onze meren ligt is waarschijnlijk net zo oud als het zonnestelsel zelf. Wetenschappers denken dat water deels ontstond toen de jonge aarde gassen uit haar binnenste uitstootte. Een ander deel kwam later met kometen en planetoïden mee naar onze planeet. Het water waar wij vandaag op varen kan dus al miljarden jaren rondgaan. En het bijzondere is hoe simpel het eigenlijk begint. Twee waterstofatomen en één zuurstofatoom. H₂O. Meer is het niet. Soms zit een watermolecuul een paar dagen in een wolk voordat het weer als regen naar beneden valt. Soms duizenden jaren in de oceaan. Soms nog veel langer vast in ijs. Het molecuul blijft hetzelfde maar de vorm verandert steeds. IJs, water, damp. Daarna begint de reis weer opnieuw. Misschien zit daar ook wel een vergelijking met de watersport. Want ook de watersporter verandert steeds een beetje van vorm. Vroeger ging het vaak over bezit. Een eigen boot, een vaste ligplaats en een vaarseizoen dat er elk jaar ongeveer hetzelfde uitzag. Tegenwoordig is het anders. Mensen huren een boot, delen een boot of gaan gewoon een dagje het water op. De ene keer met een sloep, de andere keer op een SUP, in een kano of op een zeilboot. Waterrecreatie is veel breder geworden dan alleen varen. Misschien moeten we ons daarom ook andere vragen gaan stellen. Welke vorm van water heeft de zelfredzame babyboomer straks nodig? Wat wil de Gen-X’er die nog steeds graag zeilt maar ondertussen ontdekt dat een elektrische sloep best comfortabel is? De millennial die liever een boot reserveert via een app dan een winterstalling regelt? En ergens staat Gen-Z op een board met een foil onder zijn voeten, en vraagt zich waarschijnlijk af waarom wij het allemaal zo ingewikkeld maken. Een generatie die graag actief blijft, het water kent, maar niet meer per se een grote boot wil onderhouden. Zij zoeken gemak. Een boot die klaar ligt. Een ADVOC AT UUR dag varen zonder gedoe. De vorm verandert. Maar de behoefte om op of bij het water te zijn blijft hetzelfde. Wel wordt datzelfde water steeds vaker opgeslokt door andere zaken. Natuurdoelen, waterplanten, beschermde gebieden, woningbouw langs oevers. Het water ligt er nog steeds, maar het voelt af en toe wel een beetje krapper. Misschien moeten we onszelf als watersporters af en toe een simpele vraag stellen: hoe gebruiken wij dat water eigenlijk? Want dat water waar we vandaag de dag op varen heeft ijstijden meegemaakt, overstromingen, droogtes en hele continenten zien veranderen. Het is er al miljarden jaren. Het zou mooi zijn als wij er nog een tijdje verstandig mee blijven omgaan. 02 2026 | HISWA MAGAZINE 27

nieuws NIEUWSMENS&BEDRIJF Verkoop en keuring gekoppeld Jachtmakelaar Pim van Putten van Connect Yachtbrokers is tegenwoordig ook beschikbaar voor aankoopkeuringen. Naast zijn makelaarswebsite afficheert hij zich nu online met de site www.theyachtsurveyor.com. Hij is daarvoor als ‘associate’ gecertificeerd door het Europen Maritime Certification Institute (EMCI). www.theyachtsurveyor.com HISWA te water bij beurzenclub De watersportbeurs HISWA te water sloot zich aan bij de International Federation of Boat Show Organisers de IFBSO. Deelnemers van deze club delen kennis over het organiseren van beurzen, het trekken van bezoekers, de ontwikkelingen in de watersportsector en het bestendigen van relaties met vaste exposanten. Beursdirecteur Arjen Rahusen hoopt van andere organisatoren te kunnen leren en denkt ook iets te kunnen bijdragen aan de federatie. www.ifbso.com Van boot naar baan Sailwise organiseert ‘Van boot naar baan’ – een project om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te helpen met het vinden van een geschikte baan. Deelnemer gaan het water op in zeilboten om te ontdekken waar hun krachten en talenten liggen. Vanuit die positieve instelling zoeken ze een passende functie waar ze zich verder kunnen ontwikkelen. Er volgt een intensief begeleidingstraject. Het project is bedoeld voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken vanwege een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke beperking, chronische aandoening of niet-aangeboren hersenafwijking. Deelname is gratis dankzij sponsoring. Wessem krijgt een nautische boulevard In Wessem, gelegen tussen Maasbracht en Roermond aan de westoever van de Maas, omringd door de Maasplassen, wordt de bestaande plezierhaven uitgebreid tot een nautische boulevard. De jachthavens Schippersdok en die van Kuyk Yachting in de kom van de Prins Mauritshaven worden omringd door nieuwe bedrijven die actief zijn in de watersport. Zoals winkels, servicebedrijven en horeca. Het gebied is ongeveer 5.000 vierkante meter groot en ligt direct aan het water. In de plannen is ook ruimte gereserveerd voor extra functies, zoals steigers, boothuizen, aanlegplekken of andere voorzieningen die handig zijn voor mensen met een boot. De gemeente Maasgouw heeft voor het gebied een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. www.gemeentemaasgouw.nl/nautische-boulevard www:sailwise.nl 28 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Amsterdams aluminium naar Amerika De collectie open aluminium motorboten van de Amsterdamse werf Lekker Boats is sinds hun eerste model Damsko flink gegroeid. De luxueuze jachten zijn vooral in trek bij eigenaars en bemanningen van grote jachten als bijboot of chase boat. De jachtmakelaars van Ikonic Yachts uit Tampa, Florida, tekenden onlangs een contract om de Nederlandse open jachten aan de man te brengen in Amerika. Ikonic Yachts profileert zich als een adviesbureau voor families die superjachten kopen om het hele pakket van jacht, bemanning, bijboten, service contracten en ligplaatsen te regelen. Lekker Boats tekende de overeenkomst tijdens de Palm Beach Boot Show. www.lekkerboats.com Sloveense raspaardjes naar IJmuiden Seaport Sailing Yachts is sinds kort de Noord-Europese dealer voor Pegasus Yachts. Pegasus Yachts uit Ljubljana is een relatief nieuwe werf, opgericht in 2019. Hun eerste zeiljacht, de Pegasus 50 van bijna 15 meter lang is een snelle en luxueuze cruiser-racer. Inmiddels wordt een volgende model van 67 voet ontwikkeld (20,46 meter). www.seaportsaiingyachts.nl Maritieme opleidingen gaan samenwerken Het Maritiem Instituut Willem Barentsz (MIWB) en het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) gaan kennis en docenten delen. Studenten van het MIWB krijgen toegang tot het marine-opleidingsvaartuig Van Kinsbergen. Docenten met specifieke kennis uit beide scholen gaan over en weer lessen verzorgen. Beide opleidingen bekijken wanneer het nuttig kan zijn om van elkaars locaties gebruik te maken. Samen willen de scholen een associate degree oprichten, waarbij afgestudeerde studenten van maritieme mbo-opleidingen door kunnen leren op hbo-niveau. De scholen werken ook samen aan het ontwikkelen van simulatie-omgevingen. www.nhlstenden.com Makers instelbare mallen bundelen krachten Curveworks uit Alphen aan den Rijn kocht samen met Bespline uit Canada het intellectueel eigendom en de machines van het Deense bedrijf Adapa op. Adapa ontwikkelde als pionier in de ontwikkeling van instelbare mallen veel kennis. Toch ging het in 2025 failliet. Curveworks en Bespline zorgen er nu voor dat die kennis en kunde niet verloren gaat. Curveworks – dat veel gekromde panelen aan jachtbouwers levert – richtte hiervoor een nieuw dochterbedrijf op: Morphing Technologies. Dit bedrijf gaat nieuwe technieken aanbieden voor het maken van driedimensionaal gebogen structuren, gebruikmakend van de nieuwste technologie. www.curveworks.nl 02 2026 | HISWA MAGAZINE 29

nieuws NIEUWSMENS&BEDRIJF Personalia Havenmeester Steven Klatte van Delta Marina Kortgene is overleden. Hij was voor velen een vertrouwd gezicht op de haven. Delta Marina laat weten: “Zijn betrokkenheid, humor en gastvrijheid maakten hem bijzonder. Hij zal enorm gemist worden.” Amerikaanse dealer voor Steeler Yachts HMY in Florida wordt het verkoopkantoor voor Steeler Yachts uit Steenwijk. De werf bouwt stalen motorjachten van 50 tot 85 voet lang (15 tot 26,5 meter). HMY is nu de exclusieve dealer voor de Amerikaanse oostkust van Newfoundland tot Panama, inclusief de Caribische Zee. Het grote jachtmakelaarsbedrijf stelde Marc Welch aan als Brand Manager voor Steeler Yachts. www.steeleryachts.com Robert Holmes, voormalig regiomanager bij HISWA Vereniging, is op 15 februari 2026 op 51-jarige leeftijd overleden. Geert Dijks, directeur van HISWARECRON: “Robert was een bijzonder veelzijdig mens. Hij stond bekend als zeiler, dichter en filosoof, maar ook als ondernemer, bestuurder en inspirator. In alles wat hij deed klonk zijn liefde voor het water, zijn brede belangstelling en zijn onafhankelijke geest door. In 1989 richtte hij Haringvliet Jachtverhuur en Zeilschool in Hellevoetsluis op. Later was hij als regiomanager verbonden aan HISWA Vereniging. In die periode was hij ook betrokken bij NORT, een programma ter ondersteuning van ondernemers in de watersport, horeca en recreatie. Onze gedachten gaan uit naar zijn twee kinderen, zijn vriendin en zijn familie en vrienden. Wij wensen hun veel sterkte toe bij het dragen van dit grote verlies.” Robert is bij zijn geliefde Maasvlakte het water ingegaan met de bedoeling niet meer terug te keren. Tot op heden heeft de zee zijn lichaam niet teruggegeven. De Japanse motorenfabrikant Yanmar International met het hoofdkantoor in Almere benoemde Maarten Zwikker tot Director of Operations, een nieuwe functie binnen het bedrijf. Week van de Duurzame Waterrecreatie Van 28 mei tot en met 3 juni 2026 vindt voor de vierde keer op rij de Week van de Duurzame Waterrecreatie plaats, een initiatief van Waterrecreatie Nederland. Tijdens deze week staan verschillende kennisonderwerpen op het gebied van duurzame waterrecreatie in de schijnwerpers. De afgelopen jaren groeit het duurzaam bewustzijn gestaag onder watersporters. Schoon oppervlaktewater krijgt steeds meer prioriteit. Evenals het verkleinen van de ecologische en CO2 -voetafdruk. Ook natuurinclusieve waterrecreatie wordt steeds belangrijker en biedt kansen voor nieuwe initiatieven. Het programma staat in het teken van het vergroten van bewustwording en acties op het gebied van duurzame waterrecreatie. www.duurzamewaterrecreatie.nl 30 HISWA MAGAZINE | 02 2026

NIEUWSINNOVATIE Nieuwe kleding voor openbootzeilers Het Britse merk Musto lanceerde een nieuwe serie kleding voor wedstrijdzeilers in open boten onder de naam Championship Collection. Deze serie is special gericht op jongere zeilers. De serie bestaat uit neopreen pakken met ‘longjohns’ (mouwloze pakken van enkels tot schouders), wetsuit tops, hiking broeken met verstevigingen, wetsuit broeken, capuchonjassen en smocks (jacks zonder rits). Ze zijn ontwikkeld om warmte te bieden en zoveel mogelijk bewegingsvrijheid te laten. www.musto.com Zelfherstellend composiet Dankzij het toevoegen van een extra laag thermoplastisch materiaal kan vezelversterkt laminaat een veel grotere bescherming Mobiele waterstofaggregaat tegen scheurtjes en barsten krijgen en bovendien zelfherstellend worden. Dit is het resultaat van een project voor mate riaalontwikeling door de Universiteit van de North Carolina State University in de Verenigde Staten. Een dunne laag speciaal bewerkte koolstof wordt met een 3D-printer aan het laminaat toegevoegd. Dit maakt het composiet al meteen veel beter bestand tegen delaminatie. Delaminatie is het proces dat optreedt als de samenstelling van vezels en hars keer op keer onder spanning wordt gezet door bijvoorbeeld golven. Dan kunnen de lagen en materialen in het composiet van elkaar los raken en verliest het zijn sterkte. Het thermoplastisch materiaal dat nu is ontwikkeld, smelt als er een elektrische stroom loopt door de vezels. Door het smelten binnenin het laminaat, worden de interne scheuren en haarscheurtjes vanzelf opgevuld met nieuwe hars en heeft het laminaat weer zijn originele sterkte zodra dat weer stolt. De onderzoekers van de universiteit hebben hun patent ondergebracht bij het bedrijf Structeryx. Hier wordt de nieuwe technologie productieklaar aangeboden aan vliegtuigbouwers, autofabrikanten, civieltechnische bedrijven en scheeps- en jachtbouwers. Zelfherstellend laminaat kan de levensduur van vliegtuigen, boten en andere constructies tientallen malen langer maken, stellen de ontwikkelaars – tot wel 500 jaar. www.structeryx.com Nuvera uit de Amerikaanse staat Massachusetts ontwikkelde het mobiele laadstation HydroCharge waarmee onafhankelijk van het stroomnetwerk overal elektrisch vermogen beschikbaar komt. Een flinke aanhanger bevat een brandstofcel en waterstof als energiedrager om overal waar de aanhanger heen wordt gereden, ter plekke elektrisch vermogen te leveren voor het opladen van accu’s van elektrische voertuigen – ook boten – en ook wisselstroom te leveren, zoals op het elektriciteitsnetwerk en uit stopcontacten. De generator kan ook zonder wielen worden geleverd als vaste installatie voor autonome energievoorziening. Piepkleine waterzuiveringsinstallatie Spoelwater uit het boordtoilet wordt schoon water via de FlussGuard. Deze compacte machine maakt de inhoud van een zwartwatertank weer schoon water dat volgens alle normen kan worden geloosd op het oppervlaktewater. De FussGuard weegt 15 kilogram en is 45 bij 29 bij 36 centimeter groot. De pompen om het water aan te zuigen en af te voeren zijn al geïntegreerd. De zuiveringsbox werkt op 230 volt, dus een omvormer of walstroomaansluiting zijn vereist. www.nuvera.com www.flussguard.nl 02 2026 | HISWA MAGAZINE 31

Dé makelaar voor watersportgebonden bedrijven en onroerend goed MULLERMAKELAARDIJ.NL Blijf op de hoogte linkedin.com/company/muller-makelaardij De keuze van professionals www.roodberg.com The Original

nieuws NIEUWSINNOVATIE Nieuwe elektrische buitenboordmotor De Spirit 2 van E-propulsion is de volgende stap in de voortgaande ontwikkeling van compacte elektrische buitenboordmotoren. Deze motor is ontwikkeld om langer te kunnen varen met een acculading, snellere respons te geven op commando’s via de gashendel en meer trekkracht te leveren. Het 2000 watt vermogen is vergelijkbaar met 3 pk. De accu is geïntegreerd, kan op de motor worden gekoppeld maar ook eraf gehaald om de motor met minder gewicht te verplaatsen of om hem op te laden. Deze buitenboordmotor is geschikt voor boten tot ongeveer 1500 kilogram leeggewicht. www.epropulsion.nl Robuuste CAN-bus kabels Het NMEA-netwerk maakt het mogelijk dat alle instrumenten en sensoren aan boord op de juiste manier met elkaar communiceren. De aansluitingen zijn allemaal met dezelfde vorm stekkers. Airmar, de grootste producent van sensoren voor diepte, snelheid, temperatuur en meer, ontwikkelde nieuwe kabels en stekkers die sterker zijn dan de vorige modellen. De nieuwe stekkers en kabels zijn beter bestand tegen water en impact van slingerende spullen. www.airmar.com Lanceerwagen voor boothellingen VanClaes Boottrailers uit Alphen aan den Rijn ontwikkelt zelfrijdende hellingkarren waarmee boten via een helling of een strand te water kunnen worden gelaten. Het patent voor deze lanceerwagens ligt bij het Nieuw-Zeelandse bedrijf Tectrax. VanClaes gaat de elektrisch aangedreven wagens zo maken dat ze perfect passen op een trailer achter een auto zonder dat die auto het extra vermogen hoeft te hebben om de boot op een gladde en steile helling te kunnen rijden en manoeuvreren. Voor havens met een helling waar een boot op de kant staat, is de Tectrax een uitkomst want hier is een autotrailer helemaal niet nodig. De Tectrax rijdt met de 48 volt elektromotor zelf naar de stallingsplek. De Nieuw-Zeelandse fabrikant heeft VanClaes aangewezen als de exclusieve constructeur van hun lanceerkarren voor de Benelux. Sales manager Matt Forbes (links op de foto) van Tectrax en directeur Stian Duijvelaar van VanClaes tekenden onlangs een overeenkomst daarvoor. Eenpersoons reddingvlot Wie in koud water valt, moet er snel weer uit om niet onderkoeld te raken. Met die gedachte ontwikkelde het bedrijf PSJ Safety Control hun Safety Raft, een eenpersoons reddingvlot. Zeelui in koude streken dragen het vlot in een rugzak terwijl het met een polsband aan hen vast zit. Zo is het vlot na opblazen altijd in de buurt. Te water blaast het vlot zichzelf op. Mocht dat mislukken, dan is er (net als bij een reddingvest) een trekkoord om de CO2 ren. Stikstof wordt gebruikt in echt koude streken, waar de druk van CO2 kan wegvallen. www.vanclaes.com www.safetyraft.com -cilinder of stikstofcilinder te active02 2026 | HISWA MAGAZINE 33

nieuws HISWA-RECRONBUSINESSCLUBNIEUWS In de rubriek HRBC Nieuws lees je nieuws van de leden van de HISWA-RECRON Business Club. Wil je ook lid worden? Er zijn diverse partnerships mogelijk: Partner in Business, Kennispartner of TOP Supplier. Kijk voor meer informatie op www.hiswarecron.nl/hrbc. Nieuwe leden van de HISWA-RECRON Business Club De HISWA-RECRON Business Club telt 2 nieuwe leden: • Crippacampeggio www.crippaconcept.com • Matrix www.matrix.nl Jaarlijkse bijeenkomst bij nieuw pretpark Bommelwereld Op 26 mei 2026 is de jaarlijkse bijeenkomst voor alle leden van de HISWA-RECRON Business Club. De dag vindt plaats bij het nieuwe attractiepark Bommelwereld in Groenlo.Edwin Bomers, directeur en eigenaar van Marveld Recreatie, deelt hoe Marveld zich ontwikkelde tot een toonaangevend bungalowpark, camping en hotel én waarom hij ervoor koos om het gloednieuwe indoor pretpark Bommelwereld te realiseren. Meld je aan voor deze inspirerende dag via www.hiswarecron.nl/agenda. Samenwerking i-Marina en Seijsener I-Marina/Sudum (TOP Supplier van HISWA-RECRON) en Seijsener (Partner in Business van HISWA-RECRON) bundelen de krachten. Samen bieden zij jachthavens een complete, toekomstbestendige totaaloplossing van fysieke infrastructuur tot volledig digitaal beheer. De verbindende factor? Het softwareplatform van i-Marina. Seijsener zorgt voor de betrouwbare basis: duurzame, hoogwaardige haveninrichting, waaronder betrouwbare water- en elektriciteitsaansluitingen. Sudum tilt het havenbeheer vervolgens naar een hoger niveau met i-Marina. Het platform centraliseert ligplaatsbeheer, passantenreserveringen, contractbeheer, energieverbruik en facturatie in één overzichtelijk systeem. Het resultaat is maximale controle, minder administratieve handelingen en meer rendement per ligplaats. www.seijsener.com www.i-marina.eu Jachthavens: betaal niet teveel energiebelasting Bij veel jachthavens is energiebeheer goed geregeld, maar blijft financieel voordeel vaak onbenut. Zeker bij complexe situaties met meerdere aansluitingen wordt dan te veel energie belasting betaald. Dat bleek bij Jachthaven De Biesbosch. Energie Belastingbesparen (TOP Supplier van HISWA-RECRON) pakte dat aan. Door de bestaande structuur te analyseren en beter in te richten richting de Belastingdienst, werd een aanzienlijke teruggave gerealiseerd. De conclusie: het voordeel zit er vaak al in, maar is nog niet zichtbaar gemaakt. Energie Belastingbesparen kan bij elke jachthaven vrijblijvend een check doen. € www.energiebelastingbesparen.nl 34 HISWA MAGAZINE | 02 2026

Start het seizoen zonder storingen en verrassingen Direct bij de start van het seizoen volledige controle over stroom en comfort op de hele jachthaven? Dat kan met ICY Marina Management! Daarnaast voorkom je hiermee piekverbruik tijdens het koude voorseizoen, verlaag je energiekosten en bespaar je tijd. Zo houd je meer tijd over voor wat echt telt: tevreden gasten. ICY Marina Management in het voorseizoen: ment in het voorseizoen: • Minder tijd in de meterkast, meer tijd voor de gast • Vanaf de start grip op gebruik en verbruik van str giepieken voorkomen bij een koud begin van het seizoen • Vanaf de start grip o • giepieken voor , meer tijd voor de gast uik en verbruik van str bij een koud begin van het seizoen Geen ruimte in de kast voor modules? We hebben voor iedere situatie een oplossing! www.icy.nl Meer weten? Scan de QR. Grip op stroomverbruik en piekbelasting

Wij weten veel van boten, omdat we zelf ook varen.

1 Online Touch

Index

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
Home


You need flash player to view this online publication