techtalk De haven als onafhankelijk energienetwerk Een lokaal netwerk van zonnepanelen en accu’s kan autonoom zijn voor de behoefte aan elektrische energie. De overbelasting van het centrale elektriciteitsnetwerk kan worden opgelost door over te schakelen naar een decentraal systeem met lokale netwerken, die in de energievoorziening autonoom zijn, maar gekoppeld aan het netwerk wel kunnen leveren of ontvangen. Jachthavens vormen een ideale proeftuin voor zulke lokale gelijkstroomnetwerken. Tekst: Hans Buitelaar Auto’s, kookplaten, spelletjes en communicatie: heel veel van wat we dagelijks gebruiken is elektrisch geworden. Dat geldt in toenemende mate ook de aandrijving van plezierboten. Dit leidt tot scherpe pieken in de vraag naar elektrisch vermogen: in een jachthaven op zondagmiddag als de schippers met hun elektrische sloepen terugkomen van een weekeinde varen. De bemanning koppelt de accu voor de voortstuwing aan de lader en zet meteen met gebruik van de walstroom een kopje thee met de waterkoker. Het landelijke (en Europese) elektriciteitsnetwerk met hoogspanningskabels en transformatorstations is overbelast. Nieuwe bedrijventerreinen kunnen niet meer zomaar worden aangesloten op het netwerk om de benodigde elektrische energie te krijgen. Jachthavens moeten hun capaciteit uitbreiden om aan de toegenomen behoefte aan elektrisch vermogen te voldoen nu de vloot elektrisch aangedreven jachten groeit. Inclusief, inderdaad, de toegenomen hoeveelheid elektrische apparaten aan boord van de jachten waarin nog een verbrandingsmotor ligt. In regio’s met Het is slim om alle accu’s van de sloepen die aan het lokale netwerk zijn gekoppeld, te gebruiken als energiebuffer. Dat kan met een lokaal netwerk op gelijkstroom. een overbelast netwerk – netcongestie in het jargon – is het voor havenbeheerders niet mogelijk om een aansluiting met meer vermogen te krijgen. Auke Hoekstra Harry Stokman Lokale netwerken Oplossingen zijn voorhanden. Auke Hoekstra van de Technische Universiteit Eindhoven en Harry Stokman van stichting Current/ OS zijn beide pleitbezorgers voor netwerken waarin batterijen een actieve rol spelen. Dankzij accu’s is er beschikking over opgeslagen energie die kan worden ingezet als het nodig is. Niet alle gevraagde energie hoeft dan onmiddellijk via een kabel en een transformatorhuisje vanaf het netwerk te worden geleverd, maar is lokaal beschikbaar. “Jachthavens zijn een goede omgeving om een lokaal netwerk op gelijkstroom te demonstreren”, vindt Stokman. “Veel havenmeesters hebben te maken met een tekort aan elektrisch vermogen. Maar zelf investeren in grote oppervlakten aan zonnepanelen en enorme accu’s loont niet. De investering is groot, de prijs die mensen gewend zijn te betalen voor een kilowattuur elektriciteit is te laag om die terug te verdienen. Veel slimmer is om al die accu’s van de jachten en sloepen die aan het lokale netwerk zijn gekoppeld, te gaan gebruiken als energiebuffer. Dat kan met een lokaal netwerk op gelijkstroom. In plaats van de wisselstroom die nu via de gebruikelijk stekkers over de steigers loopt naar de ligplaatsen, komt een netwerk van gelijkstroom. Accu’s, USB-stekkers, warmtepompen, bilgepompen – ze werken allemaal met gelijkstroom. Als het netwerk wisselstroom is en de acculader een transformator, kan een accu niet terugleveren aan het netwerk. Met een slim gelijkstroom22 HISWA MAGAZINE | 02 2026
23 Online Touch Home