techtalk Ontwikkelingen in radartechnologie De solid state radar zien we nu bij alle grote merken. Radar kruipt steeds dichter aan tegen gps en ais. Is dat nuttig? Op het eerste gezicht misschien niet. Maar er is wel wat veranderd. En het onderscheid tussen een jachtradar en een ‘goedgekeurde’ radar voor de beroepsvaart bestaat nog altijd. Een wezenlijk verschil want jachtradar mag niet worden ingezet waarvoor het is bedoeld: varen met mist. Tekst: Klaas Wiersma Laten we eerst naar de recentste veranderingen kijken. Rusland en Amerika verstoren steeds vaker het gps-signaal. Traditioneel geldt de indeling: radar voor varen in de mist, gps is voor de navigatie en AIS om te zien wat andere boten doen. Maar wat als het gps-signaal uitvalt? Kunnen we dan vertrouwen op radartechnologie? De afgelopen decennia leek deze kwestie niet aan de orde, gps is er gewoon, net als eb en vloed. De afgelopen maanden is het rotsvaste vertrouwen in gps aan het wankelen gebracht. Zo leek het op de AIS-sites als Vesselfinder en Marinetraffic alsof alle wachtende schepen voor de Straat van Hormuz in een vast patroon achter elkaar aan rondjes aan het varen waren. In feite lagen de schepen stil en ‘bewoog’ de satelliet plaatsbepaling. Kennelijk kan Amerika het gps-signaal lokaal onbruikbaar maken. Ook Rusland verstoort satellietnavigatie voor het maskeren van zijn illegale schaduwvloot. Onverstoorbaar Anders dan gps kan radar niet verstoord worden door externe factoren. Want hoewel radar en de gps-plotterkaart tegenwoordig op hetzelfde scherm zijn af te lezen, komen de getoonde gegevens op verschillende manieren binnen. Het Global Positioning System (gps) bestaat uit 32 Amerikaanse satellieten die hun eigen positie constant naar de aarde sturen. Zodra een gps-ontvanger met drie of meer satellieten contact heeft, kan die zijn eigen positie op aarde bepalen. Tenzij het signaal wordt verstoord natuurlijk. Bij radar hoeft dat niet. Een radar zendt zelf een signaal uit en kijkt hoe dat wordt teruggekaatst. Radar staat voor ‘radio detecting and ranging’. Ontstaan van radar Radartechnologie is niet uitgevonden in een enkel land of door een individuele briljante wetenschapper. Kleine stapjes bracht de technologie steeds verder. In 1897 lukte het de Italiaan Guglielmo Marconi als eerste om grote afstanden te overbruggen met elektromagnetische golven. Marconi wordt nog steeds beschouwd als de pionier op het gebied van draadloze communicatie. De Duitse ingenieur Christian Hülsmeyer ontwikkelt in 1904 de ‘telemobiloscoop’ waarmee verkeer op zee kan worden gevolgd. Het apparaat meet de hoek van uitgezonden elektromagnetische golven die terugkaatsen van een metalen voorwerp, bijvoorbeeld een schip, en kan daarmee de afstand bepalen. Albert Wallace Hull bedenkt in 1921 een krachtige zendbuis, de magnetron, een techniek die pas onlangs is verbeterd. Radar speelde een grote rol in de Tweede Wereldoorlog. En als er op verkeercentrale boven in de Brandaris een aparte melding binnenkomt, kijken de officieren van dienst eerst op het radarscherm en dan pas naar buiten. Het scherm van de Simrad R2009 Radar met Halo-pulscompressie en breedband kan ook worden ingebouwd. De GMR 18 HD3 radardome van Garmin en de GPSMAP 923xsv waar de radarbeelden op worden getoond. Radarbeelden kunnen als dual-screen worden getoond maar ook worden samengevoegd (overlay). Dit is de GPSMAP 923xsv plotter. 18 HISWA MAGAZINE | 04 2026
19 Online Touch Home