D e Wet zorg en dwang (Wzd) vervangt sinds 1 januari 2020 de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Een goede stap, volgens gedragswetenschapper Caroline: ‘De wet biedt meer duidelijkheid aan zowel de cliënten, hun vertegenwoordigers en de zorgprofessionals. Door de strakke regels en de stapsgewijze procedure word je meer gedwongen om steeds weer opnieuw te zoeken naar alternatieven voor onvrijwillige zorg. Dat is volgens mij een goede ontwikkeling.’ Stel, een cliënt heeft baat bij bepaalde medicatie. Hij kan hier zelf niet over beslissen, omdat hij niet in staat is om de gevolgen en bijwerkingen hiervan te overzien. Als een medewerker in zo’n situatie dwang in zou willen zetten, dan moeten de betrokken gedragswetenschapper of arts én een externe deskundige hier volgens de nieuwe wet toestemming voor geven. Vervolgens wordt de beslissing tot dwang iedere paar maanden opnieuw geëvalueerd, volgens een vastgestelde structuur. “De wet maakt de procedure heel overzichtelijk”, vindt Caroline. “De kanttekening is wel dat het allemaal heel bureaucratisch wordt en administratief zeer ingewikkeld. De regels zijn zo strak, dat het lastig is om deze goed door te voeren in een organisatie. Dat geldt voor zorginstellingen door het hele land. De wet is dan ook al op verschillende punten versoepeld, zoals de eisen waaraan een externe deskundige moet voldoen.’ Hoewel de nieuwe wet nog altijd voor wat uitdagingen zorgt, is Caroline tevreden met het proces tot dusver (zie infographic op de volgende pagina). “Het uitgangspunt van de wet is ‘nee, geen onvrijwillige zorg, tenzij…’. Daar sta ik helemaal achter. Het kost wat moeite om de nieuwe procedures goed doorgevoerd te krijgen in het systeem en om de juiste deskundigen te vinden. Dat heeft tijd nodig.” “Een goede ontwikkeling die tijd nodig heeft” juni 2022 25
26 Online Touch Home