Trots Haven Netwerk Fryslân bouwt verder aan één havensysteem Het concept van de Integrale Havenvisie Fryslân is er bijna: een mijlpaal die de toekomst van de natte economie mede bepaalt. Voor Haven Netwerk Fryslân (HNF) is het een moment van trots en voldoening. “Onze jarenlange inzet heeft resultaat opgeleverd”, zegt Leontine de Koning, directeur van HNF. “Onze boodschap is geland.” Wie denkt dat HNF daarmee klaar is, heeft het mis. “Sterker nog, nu begint het pas”, aldus voorzitter Jaap Jelle Feenstra. teren van infrastructuur en vaarwegen. “Je kunt alleen vooruitgang boeken als je met elkaar hetzelfde doel nastreeft”, zegt De Koning. “Bedrijven, overheden en kennisinstellingen moeten vanuit hun eigen rol bijdragen. Met gedeeld eigenaarschap en organisatiekracht kom je verder.” Foto: Royal Koopmans V olgens HNF mag het belang van de Friese zee- en binnenhavens niet worden onderschat. “We maken onderdeel uit van Nederland Havenland”, vertelt Feenstra. “In Nederland zijn vijf zeehavens en ongeveer 250 binnenhavens, waarvan er één zeehaven en acht industriële binnenhavens in Friesland liggen. Jaarlijks vindt er een overslag van 7,5 miljoen ton plaats en 19 miljoen ton aan goederen passeert onze provincie. Daarnaast bieden de Friese havens ongeveer 6.900 arbeidsplaatsen en een jaarlijkse toegevoegde waarde van 924 miljoen euro. Dat is niet alleen economisch relevant, maar ook maatschappelijk.” Van gemis naar gezamenlijke agenda Hoewel het belang van de havens voor de aangesloten partijen duidelijk was, ontbrak lange tijd een gezamenlijke koers en een krachtige publiek-private samenwerking. “Ik durf te zeggen dat wij daar als havennetwerk echt verandering in hebben gebracht”, zegt De Koning. “Natuurlijk dragen ontwikkelingen als energietransitie, verduurzaming en circulaire economie bij aan de komst van een Integrale Havenvisie, 28 - Havenlocaties 2026 maar ons netwerk heeft sinds 2021 intensief gewerkt aan verbinding en lobby.” Het idee voor HNF ontstond in 2021. Ondernemers in de maritieme sector misten een plek waar we samen konden optrekken”, blikt Feenstra terug. “Grote maatschappelijke opgaven raken direct aan de haveneconomie, terwijl de economische potentie van onze binnenhavens vaak onderbelicht bleef.” In 2022 startte het netwerk als platform van havengebonden en logistieke bedrijven. Sinds januari 2023 is HNF officieel een stichting. Inmiddels zijn 32 bedrijven en partners aangesloten, samen met de zes Friese havengemeenten. “Kortom, alle partijen met wie we publiek-privaat kunnen samenwerken”, aldus De Koning. Met de oprichting van het netwerk werd ook een Strategische Agenda opgesteld. Deze agenda vormde een belangrijke input voor de Integrale Havenvisie Fryslân. Centraal daarin staan onder meer het verbeteren van de zichtbaarheid en het imago van de havens, het optimaliseren van de havenoperaties en het verbeConcrete verbeteringen havenoperaties Op basis van de Strategische Agenda richt HNF zich op concrete verbeteringen van de havenoperaties. “Met het project Optimalisatie Haven Operaties (OHO) willen we de Friese binnenhavens laten functioneren als één samenhangend systeem”, zegt De Koning. “Begin 2025 leverde dat ‘een röntgenfoto’ op van Harlingen, Leeuwarden, Drachten, Sneek, Heerenveen en Lemmer. We hebben verschillende onderdelen bekeken, zoals de tarieven, digitale systemen, verordeningen, bediening van bruggen en sluizen, aanwezigheid van beleid én samenwerking tussen verschillende partijen binnen en buiten de gemeente. Het resultaat is een helder beeld van de huidige situatie.” Feenstra vult aan: “Het ideaal is dat het voor een verlader niet uitmaakt welke Friese haven hij gebruikt. Procedures, tarieven en systemen moeten op elkaar aansluiten. Nu opereren havens nog te veel als losse entiteiten. Door regels te harmoniseren en samen te werken, versterken we onze concurrentiekracht.” Het OHO-project leverde niet alleen inzicht op, maar ook concrete vervolgstappen. Een directe uitkomst was de oprichting van het bestuurlijk overleg Ports of Fryslân. Binnen dit overleg werken de Friese zee- en binnenhavens structureel samen om hun gezamenlijke potentie beter te benutten. In ambtelijke bijeenkomsten en bestuurlijke sessies worden kansen vastgesteld en omgezet tot actie om de havens als één systeem te laten functioneren. Daarbij blijkt elke keer weer dat de samenwerking met Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten heel belangrijk is. “Het gaat niet alleen om technische aanpassingen”, aldus De Koning. “We
29 Online Touch Home