Binnenhavens in 2035: Samen met kennisinstellingen werken aan zeven toekomstbeelden voor een circulaire delta De circulaire transitie is geen abstract beleidsideaal meer en is onderdeel van het debat over de strategische autonomie van ons land en de economie van morgen. In heel Nederland wordt zichtbaar hoe bedrijven, overheden en kennisinstellingen zoeken naar nieuwe manieren om materialen, grondstoffen, energie en ruimte slimmer te gebruiken. Circulaire transitie vraagt daarom om extra ruimte. B innenhavens spelen daarin een verrassend strategische rol, maar worden nog onderbenut (locaties aan het water worden te weinig of verkeerd gebruikt), ondergewaardeerd (te weinig politieke en ondernemersaandacht) en onderdrukt (woningbouw zet binnenhavens onder druk en burgers willen geen industrie). Daarom hebben wij met Stec groep en Ginder een manifest opgesteld https://stadszaken.nl/artikel/7180/ binnen havens-onmisbaar-voor-circulaireeconomie en werken we met overheden, ondernemers en belangrijke stakeholders aan langjarig onderzoek over binnenhavens als anker voor circulaire transitie. Als knooppunten tussen water, weg en spoor, én als nabijgelegen hubs voor regionale industrie, kunnen binnenhavens uitgroeien tot de motoren van een circulaire economie die lokaal verankerd is en nationaal schaalbaar. Met ons onderzoek willen we dit concreet, tastbaar en zichtbaar maken. We schetsen zeven toekomstbeelden die laten zien hoe binnenhavens zich kunnen ontwikkelen tot cruciale schakels in de circu laire delta van 2035. Elk toekomstbeeld vraagt om samenwerking tussen gemeenten en provincies, ondernemers, Rijkswaterstaat, omgevingsdiensten, waterschappen, gebiedsontwikkelaars en kennisinstellingen. Samen vormen ze een inspirerend palet aan richtingen om samen verder te verkennen. We geven voorbeelden van hoe Fontys en andere kennisinstellingen vanuit het MBO-HBO-WO hierin vanuit onderwijs en onderzoek een waardevolle bijdrage kunnen leveren. Dit gebeurt vanuit campussen binnen de diverse havennetwerken in Nederland. Met name de Port of Zwolle, Havennetwerk Fryslân en Blueports in Limburg erkennen net als onze zeehavens en Moerdijk dat tempoversnelling nodig is. Provincies als Limburg, Zuid-Holland, Overijssel, Gelderland en Noord-Brabant investeren ook steeds meer in deze havennetwerken. Wij hebben al ruim vier jaar ervaring met het werken vanuit de Campus W-A meets students in de industriehaven Willem-Alexander in Roermond. De campus is een toonbeeld van Stakeholderdebat raadszaal Roermond (foto: Willemijn Pouwels) hoe praktijkgericht onderzoek bijdraagt aan het hoger onderwijs en aan maatschappelijke opgaven. In de periode 2021-2025 voerden vijftig studenten twaalf projecten uit, gekoppeld aan imago, crossovers/energie, gebouwverduurzaming, hoogwater/circulaire kade en menselijk kapitaal. Tweehonderd studenten maakten kennis met Willem-Alexander; tien vonden hierdoor een stage- of afstudeerplek en één werk. En we gaan door. Graag met u. 1. De binnenhaven als circulaire c onsolidatiehub In een circulaire economie worden materiaalstromen niet langer versnipperd verwerkt, maar slim gebundeld. Binnenhavens kunnen uitgroeien tot verzamelpunten voor hoogwaardige reststromen zoals bouw- en sloopmateriaal, plastics, biomassa en e-waste. Door multimodale ontsluiting kunnen deze stromen efficiënt worden vervoerd naar verwerkers of regionale maakbedrijven. Gemeenten en provincies kunnen dit stimuleren via ruimtelijke kaders en vergunningen, terwijl ondernemers investeren in sorteer- en voorbewerkingsfaciliteiten. Voor studenten en onderzoekers biedt dit een levend laboratorium voor logistieke optimalisatie, materiaalinnovatie, business model innovation, ketensamenwerking en publiek-private samenwerking om dit allemaal binnen het gebied te organiseren. 2. De haven als circulair energieknooppunt De energietransitie en de circulaire economie raken elkaar steeds vaker. Binnenhavens kunnen plekken worden waar lokale energieopwekking, batterijopslag, walstroom en restwarmteuitwisseling samenkomen. Denk aan terminals die hun daken volleggen met zonnepanelen, of clusters waar restwarmte van een recyclingbedrijf wordt gebruikt door een nabijgelegen logistieke dienstverlener. Rijkswaterstaat en netbeheerders spelen een sleutelrol in het versterken van de energieinfrastructuur. Onderwijsinstellingen kunnen 40 - Havenlocaties 2026
41 Online Touch Home