daarbij soms een voordeel: daar is vaker nog een relatief zware stroomaansluiting aanwezig vanuit eerder industrieel gebruik. Ander gebouw De impact van die trends op het gebouw is aanzienlijk, zegt projectmanager Mark Keizer. Het traditionele model van een logistieke hal met een standaard vrije hoogte, een expeditiezone en daarachter palletopslag volstaat steeds minder. Keizer: “Mechanisatie vraagt om andere ruimtelijke en technische uitgangspunten. Meer hoogte, andere kolomafstanden, zwaardere funderingen, vlakkere vloeren en extra draagvermogen worden steeds vaker al in een vroeg stadium meegenomen.” Daarbij gaat het niet alleen om wat vandaag nodig is, maar ook om wat een gebouw in de toekomst moet kunnen faciliteren. “Als een (toekomstig) gebruiker op termijn extra mezzanines, een automatisch opslagsysteem, of aanvullende installaties wil toevoegen, moet het basisgebouw daar wel geschikt voor zijn.” Veilig en passend Ook veiligheid en regelgeving spelen daarin een rol. Een gebouw dat niet goed is afgestemd op mechanisatie, kan later problemen geven bij brandveiligheid, vluchtroutes of vergunningverlening voor de mechanisatie. De positionering van mezzanines, vluchtdeuren, trappen en transportzones moet daarom veel eerder en bewuster worden doordacht dan voorheen.. ‘De opgave is niet om de mens uit het warehouse te ontwerpen, maar om de juiste balans te vinden tussen techniek, gebouw en werkplek’ “Bij bol draait fulfilment om slim samenspel tussen logistiek, gebouw en operatie. Juist daarom is de combinatie van kennis van complexe logistieke systemen én logistieke huisvesting zo waardevol. Om de meest efficiënte fulfilment centers te realiseren, moet alles kloppen: van geïntegreerd ontwerp en ruimtelijke optimalisatie tot strakke coördinatie in de uitvoering. Tel daar hoge duurzaamheidsambities en veel aandacht voor een prettige, veilige werkomgeving bij op, en het belang van multidisciplinaire expertise is duidelijk. Tegelijk vraagt dit soort langdurige projecten om flexibiliteit, omdat inzichten onderweg veranderen. Die combinatie van inhoudelijke kennis en wendbaarheid maakt dat ik op onze projecten graag met Sweco samenwerk.” Barry van Sloten, Building Lead bol Geen black box Sander Janssen, lead design integration bij Sweco, benadrukt dat mechanisatie nog te vaak wordt gezien als een black box die pas later aan het gebouw toegevoegd kan worden. Janssen: “Je kunt al vanaf de eerste schetsen veel richting geven aan een gemechaniseerde lay-out. Door in een vroeg stadium processen goed te positioneren ten opzichte van expeditie, transportgangen, vluchtwegen, werkplekken en onderhoudsbereikbaarheid, ontstaat later een veel soepelere afstemming met brandweer en systeemleverancier en faciliteer je een optimale operatie.” Bouwproces Die integrale benadering is volgens Sweco ook nodig omdat de complexiteit niet ophoudt bij het ontwerp. Ze werkt door in de uitvoering. In veel projecten wil de leverancier van de logistieke systemen al starten met de opbouw terwijl de bouw nog bezig is. Dat vraagt om zorgvuldige afstemming van verantwoordelijkheden, veiligheid, bouwplaatsinrichting en planning. Ook moeten in het ontwerp al voorzieningen worden opgenomen die pas later hun nut bewijzen, zoals sparingen, doorvoeringen, extra geveltoegangen of aanvullende sprinklercapaciteit. Voorsorteren Juist dat laatste laat zien hoe de eisen verschuiven. Een relatief beperkte extra investering in bijvoorbeeld de sprinklertank, geluidabsorberende dakplaten of elektrische infrastructuur kan een gebouw later veel geschikter maken voor mechanisatie. Voor ontwikkelaars is dat een afweging: investeren zonder dat de eindgebruiker al bekend is, of juist voorsorteren op een marktvraag die steeds duidelijker wordt. Volgens Sweco zal die flexibiliteit voor mechanisatie de komende jaren nadrukkelijker meewegen in de keuze van huurders. Volledig onbemande ‘dark warehouses’ verwacht Van Vliet overigens niet op grote schaal. “Er blijft altijd een mix bestaan tussen gemechaniseerde en handmatige processen, zeker in e-commerce en andere omgevingen met piekbelasting. De opgave is daarom niet om de mens uit het warehouse te ontwerpen, maar om de juiste balans te vinden tussen techniek, gebouw en werkplek. Door onze integrale benadering van logistieke processen en bedrijfshuisvesting, creëren we niet alleen een efficiënter logistiek proces, maar ook een toekomstbestendiger gebouw.” Logistiekvastgoed 2026 - 23 ‹‹
24 Online Touch Home