Bouwen op de juiste plek Megens is senior architect bij studioSK, de ontwerpstudio van Movares en legt uit waarom het nodig is om de ruimte rond stations beter te benutten. “We willen de groene buitengebieden meer respecteren. De traditionele uitbreidingswijken zijn iets van het verleden. De focus is nu vooral het binnenstedelijk verdichten met nieuwe gebouwen en stedelijke structuren”, legt Megens uit. Volgens hem is het invlechten ook vanwege de mobiliteitstransitie noodzakelijk. “We willen minder autogebruik en meer OV. Bouwen bij knooppunten is daarom essentieel.” Meer dan een station Menno Lipsius is Businessmanager Stations en Omgeving bij Movares. Als hij naar het stationsgebied van Utrecht kijkt, denkt hij dat alles daar goed uit de verf gekomen is. “Utrecht Centraal is naast een prachtige OV-terminal ook een publieke stedelijke passage over het spoor geworden. Het functioneert perfect. Het gebouw is mooi, met een stadsbalkon als passage uitkijkend over de stad”, legt hij uit. Bij vrijwel alle vastgoedontwikkelingen rondom het spoor was Movares actief. “We creëerden kansen voor een mixeduse gebouw boven de tramsporen, een stationsplein boven de grootste fietsenstalling ter wereld en hebben gestudeerd op nieuw vastgoed boven de sporen”, zegt Lipsius. Ook was Movares betrokken bij alle technische en constructieve raakvlakken tussen de OV-terminal en het stadskantoor. Het spoor als verbinding Bij het ontwikkelen van stationslocaties moet er nadrukkelijk gewerkt worden aan het opheffen van de barrièrewerking van het spoor. Dat kan door extra doorbraken, maar ook door bruggen, of gebouwen boven het spoor. Naast de stedelijke passage bij de OV-terminal heeft Utrecht Centraal met de Moreelsebrug een verbinding voor langzaamverkeer. Deze brug is voorzien van een bomenrij boven de sporen en gaat uiteindelijk ook toegang geven tot de perrons. Groen als randvoorwaarde Op het gebied van klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit ziet Lipsius in Utrecht nog kansen. “Klimaatadaptatie is geen optie meer, bij de ontwikkeling van stationslocaties, het is een vereiste”, zegt Lipsius. “Als je in Utrecht aan de Jaarbeurszijde het station uit loopt zie je vooral een stenen wereld. Dat komt omdat de oorspronkelijke plannen voor dit gebied tientallen jaren oud zijn. Als we het vandaag bedenken, voegen we veel meer groen toe.” Een voorbeeld daarvan is te zien in de MIRT-planvorming voor Eindhoven Centraal, waar groen en waterbuffering een integraal onderdeel van ons plan zijn. Slimme mix van functies Volgens Movares is er op veel plekken in Nederland ruimte om rond stations en spoorzones te verdichten. “Die ruimte moet ontwikkeld worden met een slim programmatisch evenwicht van wonen, werken en recreëren”, legt Lipsius uit. “Daarmee wordt de capaciteit van aankomende en vertrekkende treinen met reizigers optimaal benut en zorg je voor levendigheid in het station gedurende de gehele dag.” Utrecht Centraal raakvlak stationshal en stadskantoor Fotograaf Rindert van den Toren
22 Online Touch Home