VAN BINNENUIT - MARELLE BOERSMA ik vervolgens naast elkaar gezet en aan de kapstok van ons gesprek gehangen. Ik ging ermee spelen: hoe ver ga je terug, wat wordt de rode draad, wat is de aanleiding en wat het uitgangspunt? Vervolgens ging ik verder vragen: ‘Kun je hier iets meer over vertellen?’ Zo liet mijn vader maar heel weinig los over de periode dat hij ondergedoken zat. Hij wilde daar graag snel vanaf zijn. Ik hielp hem om - zoals hij het zo mooi noemde - ‘naar binnen te kijken’. ONBEKEND EN SOMS VERBIJSTEREND Mijn vader schreef zelf alle hoofdstukken over zijn eigen leven, waar Joop vertelt boven staat. Daarom staan onze beide namen op de cover van ons boek. Ik stelde hem allerlei vragen en kreeg per mail teksten aangeleverd. Soms moest ik nog wel wat aanpassen of doorvragen, maar het is allemaal zijn werk. Hij is zelf ook auteur. Toch vond ik het vooraf spannend of het hem nog zou lukken, want hij is inmiddels toch al negentig jaar. Ons verhaal loopt nu mooi in elkaar over, al heeft mijn vader een heel eigen woordgebruik. Bij sommige zinnen dacht ik: ‘O ja, zo praatten ze vroeger.’ Alsof je een Polygoon-journaal hoort, waarin iemand het over menschen heeft in plaats van mensen. En bepaalde begrippen kende ik niet eens. Ik was daar nooit opgekomen. Juist dat woordgebruik van hem geeft goed de tijdgeest weer of bijvoorbeeld de sfeer in de woonkamer bij zijn ouders. Heel mooi is het als je vader dat nog allemaal zelf kan opschrijven. Verbijsterend vond ik het soms wel wat mijn vader vertelde. Hoe hij het doodvonnis van zijn moeder te zien en te horen kreeg. Dat hij daarover met niemand kon praten en het bij niemand kwijt kon, terwijl hij nog maar halverwege de twintig was. Als jonge coassistent was hij bij de operatie van zijn moeder aanwezig, terwijl de geneesheren naar haar keken en over haar spraken alsof ze niet meer dan een lichaam was. Voor mijn vader was dit de moederschoot waaruit hij gekomen was. Hij vroeg zich zelfs af of hij dat wel mocht zien. Over dat soort intieme dingen sprak 21
22 Online Touch Home