50 JAAR SCHADEFONDS erkenning’ aan, Emmanuel Levinas. “Ik geloof dat persoonlijke bejegening en het menselijk contact uiteindelijk bepalend zijn voor de vraag of iemand zich werkelijk erkend voelt.” In de praktijk kan dit bijvoorbeeld de vorm krijgen van een videocall tussen de aanvrager en juridisch behandelaar. Arlette benadrukt twee groepen die het Schadefonds bij uitstek goed kan helpen: slachtoffers van seksueel geweld en van huiselijk/ psychisch geweld. In een strafproces voelen zij zich vaak niet gezien, maar bij het Schadefonds staan zij juist centraal, zonder dat hun verhaal voortdurend wordt betwist. “Het Schadefonds zit wat dat betreft op goud.” Voor de toekomst ambieert ze dat het Schadefonds nog meer het denkende hart wordt van het compensatiestelsel van misdrijfschade, met een procedure waardoor slachtoffers erkenning kunnen ervaren. Siewert Lindenbergh hoogleraar Privaatrecht aan de Erasmus Universiteit - advocaat-generaal bij de Hoge Raad – voormalig commissielid van het Schadefonds Siewert noemt het Schadefonds ‘het vergeten kind in het slachtofferbeleid’. Schadevergoeding via het strafproces is weliswaar sterk uitgebreid, maar wie daarvan profiteert, is volgens hem deels een kwestie van geluk. Dat leidt tot scheefgroei in de verdeling van publieke middelen. Ook zijn de bedragen van het Schadefonds echt niet meer van deze tijd: ze moeten minimaal worden geïndexeerd. “Een tegemoetkoming kan symbolische waarde hebben als het voelt als een pleister op de wond, maar het moet geen doekje voor het bloeden worden.” Tegelijk ziet hij grote kansen: het Schadefonds heeft “met stip de beste kaarten voor overheidscompensatie na misdrijven. Zijn advies is dan ook: neem plek in het voorste bankje in het financiële slachtofferbeleid, want daar horen jullie thuis. Monique de Groot Justus Kox directeur Sanctie- en Slachtofferbeleid binnen het directoraat-generaal Straffen en Beschermen, ministerie van JenV Justus vindt die positie van ‘ondergeschoven kindje’ zelf wel meevallen. “Ik zie het SGM echt als volwaardig partner”. Wel herkent hij de onevenwichtigheid in het slachtofferbeleid: veel slachtoffers komen nooit bij de rechter. Voor deze groep kan het Schadefonds zeker een route naar erkenning bieden. Ook erkent hij dat de bedragen na 25 jaar zonder indexatie minder passend zijn geworden. Spontaan komt de vorige spreker Siewert nogmaals het podium op en dringt aan op indexering en verbetering van het totale stelsel. “Nu investeer je in iets wat aan één kant behoorlijk lek is”, prikkelt hij. Justus begrijpt dit pleidooi, maar wijst ook op de verdeling van schaarse middelen en de politieke en inhoudelijk complexiteit. “Dat is geen excuus om het niet te doen, maar wel een reden waarom verandering niet eenvoudig is.” “Een fooi” Ook vanuit de zaal klinkt er kritiek op de huidige hoogte van de bedragen. Een aanwezige noemt de €5.000 uit de regeling rond de Commissie-De Winter een fooi. Alleen al gezien de inflatie had dit €10.000 moeten zijn. Een ander is zonder meer dankbaar voor het Schadefonds, maar besefte later dat het trauma, afgezet tegen de tijd en gevolgen ervan, neerkwam op twee à drie euro aan kosten per uur. “Volledige compensatie hoeft niet, maar de tegemoetkoming moet wel passend zijn.” Pauline Aarten programmamanager seksueel geweld bij Slachtofferhulp Nederland - commissielid Schadefonds Na de pauze ligt de focus niet meer op geld, maar op het verhaal als erkenning. Als onderzoeker houdt Paulien zich bezig met de verhalen van slachtoffers. Hierbij kijkt ze naar narratieve victomologie. “Slachtofferschap verandert namelijk het verhaal over jezelf fundamenteel.” Het Schadefonds Geweldsmisdrijven is bedoeld voor slachtoffers die ernstig lichamelijk of psychisch letsel hebben opgelopen door een opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf of seksueel geweld. Voorbeelden zijn mishandeling op straat, (roof)overvallen, seksueel misbruik en stalking. Een gewoon bedrijfsongeval of verkeersongeval voldoet in principe niet aan de criteria, tenzij er sprake is van opzet: iemand wordt bijvoorbeeld expres aangereden. Zie www.schadefonds.nl LETSELSCHADE NEWS 41
42 Online Touch Home