De meeste Mantgumers kennen het verhaal over de verzetsactie op 6 december 1944 in ons dorp (en kijk anders op YouTube: “De overval op het gemeentehuis in Mantgum”). Drie mannen pleegden een gewapende overval op het gemeentehuis. Een vierde verzetsman had eerst alle telefoonlijnen op het postkantoor doorgeknipt. Nu kon burgemeester De Vries zijn vrienden van de Sicherheitsdienst in Leeuwarden niet meer waarschuwen. De buit: 1700 persoonsbewijzen. Twee van de moedige mannen vielen in handen van de nazi’s en werden tussen Ried en Dongjum met drie andere verzetsmensen doodgeschoten. Schoolkinderen staan daar elk jaar rond 8 maart bij stil. Ook dit jaar. Ate de Jong was erbij en schreef er deze column over voor Van Wad tot Stad. Laat Tik Tok je niet in de war brengen Twee maanden voor de bevrijding – ze konden niet wachten – vermoordden de nazi’s vijf jonge verzetsmannen bij Dongjum. Nu fietsen 35 kinderen van obs De Steven in Franeker naar de herdenkingsplek. Daar gaan ze bloemen leggen. Burgemeester André en juf Afke vertellen over de oorlog. Afke wijst naar haar collega, meester Marco, en zegt dat de nazi’s de pake van Marco, die op het land werkte, dwongen toe te kijken bij de executie. André en Afke blijven niet stilstaan bij het verleden – eren is leren immers – en waarschuwen voor discriminatie nu. Blijf nadenken, zeggen ze, ook als influencers op Tik Tok je in de war proberen te brengen. Dan twee minuten stilte. Soms denk ik wel eens: Moeten we de kinderen nog lastig vallen met een oorlog die zo lang geleden is? Maar dan zie ik hun ernstige gezichten. Sommigen doen de ogen dicht. En hoe zorgvuldig ze daarna een bloem bij het monument leggen. Als de plechtigheid voorbij is legt een werknemer van gemeentewerken, die het verkeer regelde, een bloem. De kleur van zijn hesje past precies bij de oranje bloemen. Ate de Jong Mandeguod april 2026 | 13
14 Online Touch Home