“HET PAD DAT WORDT DOORLOPEN IS AL HONDERD JAAR OUD EN LIJKT NIET TE VERANDEREN” DOOR: HANS PIETERS Accountants en boekhouders zijn druk met het opmaken van de jaarcijfers terwijl de wereld voortraast. Waardoor het werk steeds meer uit de pas loopt met de behoefte van bedrijven in real-time inzicht in de bedrijfsresultaten, betoogt accountant Pieter de Kok van Coney Minds. Hij noemt het ‘de fictie van de controleverklaring’. ‘Controleverklaringen geven zekerheid over het voorgaande jaar. Ze missen de relatie met de werkelijkheid’, schrijft Pieter de Kok begin van dit jaar in een opiniestuk voor Het Financieele Dagblad. Het aantal reacties dat hij op het stuk krijgt, is overdonderend. “Veel meer dan ik ooit had kunnen vermoeden,” maar niet uit de hoek die hij verwacht. “Ik denk dat zeker 85% uit het bedrijfsleven kwam, van CFO’s en finance. En nauwelijks vanuit de accountancy zelf.” AI-AUDITONDERNEMING De controleverklaring en winst-en-verliesrekening verliezen steeds meer aan kracht als instrument voor bedrijfskundige betrouwbaarheid. Daar zijn meerdere redenen voor. In de eerste plaats door de toenemende onvoorspelbaarheid van de wereldeconomie. Maar vooral ook door de snelheid waarmee de digitale keten evolueert. Systemen wisselen voortdurend data uit met leveranciers, klanten en toezichthouders. Processen worden voortdurend bijgestuurd. De economie beweegt realtime. Waardoor de controleverklaring een momentopname is. ‘Een foto die geen relatie meer heeft met de huidige werkelijkheid waarin bestuurders beslissingen moeten nemen.’ Precies vijf jaar geleden is Pieter de Kok voor &GO Magazine geïnterviewd, voor een verhaal over de toekomst van de accountancy. Daarin haalt hij zijn mentor aan, professor Hans Verkruijsse. Deze voorspelde al in 1994 dat het auditberoep binnen de kortste keren zou worden overgenomen door slimme algoritmes, op basis van deep learning en artificial intelligence. Over het accountantsvak zegt hij in dat interview: “De meerwaarde zit ’m in de ondernemer beter maken. Dat hoor ik overal, maar ik zie bijna nergens dat het daadwerkelijk gebeurt.” Hij voegt er vijf jaar later een nieuwe observatie aan toe: “Ik realiseerde me toen nog niet dat we zo snel zouden worden verrast door de ontwikkeling van generatieve AI.” Dat heeft verstrekkende implicaties, is zijn overtuiging. “Ik geloof nog steeds dat er op een bepaald moment een soort van AI-auditonderneming opstaat. En die heeft miljoenen euro’s aan marketingbudget. Qua technologie en slimmigheid die in die tool zit, hoeven we nog maar één stap te maken. En dat is een AFM-vergunning aanvragen. Dat was vijf jaar geleden nog een ver wegverhaal.” FOTOMOMENT Het gesprek keert terug naar zijn opinieartikel in het FD. “De respons van de gemiddelde CFO is: we spenderen zoveel tijd en energie aan dat fotomoment, terwijl we in het ‘nu’ stuurinformatie willen hebben. En met onze NOAB.NL 37 ICT & INNOVATIE
38 Online Touch Home