Die gesprekken vormden de basis voor haar boek Spijtvrij ondernemen. Centraal staat een vraag die veel ondernemers zichzelf maar zelden stellen: waar doe ik het eigenlijk voor? Ambitie speelt daarbij een belangrijke rol. Niet omdat ambitie verkeerd is, benadrukt Hafkamp, maar omdat ondernemers zich lang niet altijd afvragen wat hen precies drijft. Die vraag hield Hafkamp niet alleen professioneel bezig. De gesprekken met mensen in hun laatste levensfase zetten haar ook aan het denken over haar eigen leven. “Ik was deze mensen aan het stimuleren om opnieuw te kiezen voor wat zij belangrijk vonden,” vertelt ze. “Tegelijkertijd dacht ik zelf steeds: later ga ik een keer mijn eigen praktijk starten. Op een gegeven moment realiseerde ik me: ik weet ook niet of dat later voor mij nog op tijd is.” Dat inzicht bracht haar ertoe haar plannen niet langer uit te stellen. Ze besloot haar eigen praktijk te starten en haar ervaringen te bundelen in een boek. “Daarmee haalde ik het later naar nu.” Toch kan de motivatie daarachter heel verschillend zijn. “Je kunt ambitieus zijn vanuit een gevoel van tekort,” legt ze uit. “Dan heb je bijvoorbeeld het idee dat je jezelf moet bewijzen of dat je pas waardevol bent als je succesvol bent.” Maar er is ook een andere vorm van ambitie. “Je kunt ook ambitieus zijn vanuit een stevige innerlijke basis,” zegt Hafkamp. “Dan weet je dat je goed genoeg bent zoals je bent. Vanuit die basis kun je nog steeds grote doelen hebben, maar hangt je gevoel van eigenwaarde er niet vanaf.” Dat onderscheid is belangrijk, omdat het aan de buitenkant vaak nauwelijks zichtbaar is. Twee ondernemers kunnen even hard werken, dezelfde resultaten behalen en een vergelijkbaar bedrijf runnen. Toch kan hun motivatie totaal verschillend zijn. “Het gedrag kan hetzelfde lijken. Maar onder dat gedrag kan iets heel anders zitten.” “VERANDERING ONTSTAAT PAS WANNEER MENSEN OOK ANDERE ERVARINGEN OPDOEN” TWEE VORMEN VAN AMBITIE De gesprekken met ondernemers in hun laatste levensfase leverden haar nog een ander inzicht op. Niet ambitie zelf is het probleem, maar de reden waarom iemand ambitieus is. “Ik denk juist dat de wereld ambitieuze mensen nodig heeft,” zegt ze. “Mensen die iets willen creëren, bijdragen of opbouwen.” Volgens Hafkamp kunnen twee ondernemers aan de buitenkant precies hetzelfde gedrag vertonen. Beiden werken hard, stellen hoge doelen en bouwen een succesvol bedrijf op. VAN INZICHT NAAR VERANDERING Juist daarom vindt Hafkamp het belangrijk dat ondernemers af en toe stilstaan bij hun eigen drijfveren. Niet om minder ambitieus te worden, maar om beter te begrijpen wat hen in beweging brengt. In haar praktijk begeleidt ze ondernemers die hun drijfveren beter willen begrijpen. Daarbij kijkt ze onder meer naar overtuigingen die iemand over zichzelf en succes heeft ontwikkeld. Inzicht is daarbij een belangrijke eerste stap, maar niet voldoende. “Veel mensen begrijpen rationeel heel goed waar hun patronen vandaan komen,” zegt ze. “Maar daarmee verandert er nog niet direct iets.” Verandering ontstaat pas wanneer mensen ook andere ervaringen opdoen. Wanneer ze nieuwe keuzes maken en merken dat de wereld niet instort als ze een keer rust nemen, grenzen stellen of een andere prioriteit kiezen. De effecten daarvan ziet ze regelmatig terug in haar praktijk. “Mensen worden vaak rustiger. Ze slapen 6 &GO magazine
7 Online Touch Home