INLEIDING Onlangs publiceerden de Noordelijke provincie- en grote stadsbestuurders* de 'Bouwstenen voor een Deltaplan voor het Noorden'. Kort samengevat ging het om het aanbod om in Noord-Nederland 220.000 extra woningen te bouwen – als oplossing voor de toenemende woonproblematiek in WestNederland – in combinatie met de aanleg van de Lelylijn, de Nedersaksenlijn en de verbetering/versnelling van het bestaande spoor Groningen/Leeuwarden – Zwolle. In totaal is voor deze drie spoorprojecten 10 tot 13 miljard euro nodig, welk bedrag het Rijk dan beschikbaar zou moeten stellen. Gaat dat geld er ooit komen? In deze notitie laten we zien dat we voor de helft van dat budget Noord-Nederland 34 krachtige impulsen voor structurele versterking kunnen geven. * Provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Flevoland en de gemeenten Groningen, Assen, Emmen en Leeuwarden. Stad Inwoners Provincie Groningen Assen Emmen Inwoners 240.000 Groningen 586.813 68.832 105.000 Drenthe Leeuwarden 106.600 Friesland 474.760 651.459 Overijssel 1.166.478 Noordelijke kwaliteiten in de breedte versterken Als snel na publicatie van de Bouwstenen voor een Deltaplan klonken er – naast waardering voor het energieke initiatief – ook kritische geluiden. Is er in Noord-Nederland wel voldoende ruimte voor zoveel nieuwe woningen? Hoe bewaken we de kwaliteit van onze mooie landschappen? Voor wie zijn die woningen eigenlijk bestemd? Hoe reëel is het te verwachten dat mensen uit de Randstad daadwerkelijk naar Noord-Nederland verhuizen? Alleen om te wonen? Creëren we dan ook extra werkgelegenheid? Heeft Noord-Nederland aan de drie spoorprojecten genoeg om de beoogde integrale verbeterslag te maken of is er meer nodig? Zo wonen de Noorderlingen gemiddeld drie keer zo ver van hun werk als mensen in de rest van Nederland; dat vraagt nadrukkelijk ook om betere verbindingen binnen de eigen regio. En welke keuzes maken we als niet het gehele gevraagde bedrag, maar slechts een deel beschikbaar komt? Vele kleinschalige projecten versterken de totale noordelijke regio beter en hebben meer kans van slagen als drie megaprojecten. Staan we dan weer met lege handen? De vraag is ook hoe we tegen de ontwikkeling van Noord-Nederland aankijken. Positioneren we onze regio als overloopgebied voor de overspannen randstad? Of zetten we in op autonome versterking van onze regio? Vestigen wij onze hoop op uitwijkende Randstedelingen of geven we prioriteit aan het versterken van onze interne economische structuur, aansluitend op de Noordelijke kwaliteiten en onze eigen behoeften en verlangens. 4
5 Online Touch Home