een manier nodig om vraag en aanbod op een slimme manier met elkaar te verbinden. Om optimaal gebruik te kunnen maken van deze bronnen, is opslag van duurzame energie belangrijk. In Nederland hebben we momenteel onvoldoende opslagmogelijkheden. Zo lang deze er niet zijn, kunnen we niet van het gas af. De grote uitdaging is dus om zelf alternatieve opslagmethoden te ontwikkelen.” Inspiratiebron Nederland heeft behoefte aan een grootschalige energiebuffer die kan schakelen tussen opslag en levering, voor WSP een interessante uitdaging. “We moeten iets doen met de schakel tussen opgewekte duurzame energie en af te nemen warmte. ‘Plan Lievense’ diende hierbij als onze inspiratiebron”, vertelt Sjaak. Het idee van het bufferen van duurzame energie is voor WSP, dat in Nederland voorheen bekend stond als Lievense, niet nieuw. Oud-directeur Luc Lievense dacht in 1981 al na over het opslaan van groene energie en stelde hiervoor ‘Plan Lievense’ op. Een vooruitstrevend plan voor energieopslag met behulp van een waterstofbuffer in het Markermeer. Ondanks dat dit plan niet is uitgevoerd, was Lievense in zijn tijd ver vooruit. Sjaak: “Veertig jaar later staat Nederland nog steeds voor een vergelijkbare uitdaging. We kunnen Plan Lievense – weliswaar in een aangepaste vorm – alsnog inzetten.” Ondergrondse energiebuffer De oplossing van WSP is om een waterstofbuffer aan te leggen in de bestaande buisleidingenstraat van LSNed tussen Rotterdam en Antwerpen. Dit tracé verbindt de havens van Rotterdam, Antwerpen, Moerdijk, Vlissingen en Terneuzen met elkaar. De buisleidingenstraat al een behoorlijk aantal ondergrondse transportleidingen, waarmee allerlei stoffen worden getransporteerd. “Maar er is zeker ook ruimte om een aantal nieuwe leidingen aan te leggen die dan gebruikt kunnen worden voor zowel transport als tijdelijke, ondergrondse opslag van waterstof”, licht Sjaak toe. “Op die manier kunnen we op een efficiënte en duurzame manier de beschikbare ruimte in de ondergrond benutten. Hierdoor is de impact op de omgeving minimaal.” omvat netwerk. Een aandachtspunt hierbij is de diameter van de leidingen in de bestaande leidingentunnels (bijvoorbeeld Hollands Diep). In sommige tunnels is het namelijk alleen mogelijk om transportleidingen met een kleinere diameter aan te leggen. Een juiste afstemming tussen buffering en transport is belangrijk, zodat we het systeem tegen de laagst mogelijke kosten kunnen realiseren”, vervolgt Sjaak. Future Ready “Een aandachtspunt is welk type leidingen er kan worden gelegd. Een juiste combinatie van buffering en transport is hierbij belangrijk.” Het project is complex, maar volgens Sjaak technisch zeker mogelijk. “Ons advies is namelijk om de buffer gefaseerd aan te leggen, niet in één keer. Dit biedt ook ruimte om tegelijkertijd te kijken naar de mogelijkheden voor het aanpassen van bijvoorbeeld elektriciteitsnetwerken en het aanleggen van warmtenetten. Bovendien geeft het ons voldoende tijd om over te schakelen van aardgas naar duurzame energie. Wij denken dat de locatie tussen de havens in Rotterdam en Antwerpen perfect is om een ondergrondse energiebuffer aan te leggen. “Ons voorstel is om vier nieuwe pijpleidingen aan te leggen in de buisleidingenstraat, met elk een doorsnee van 120 cm en een totale lengte van circa 160 kilometer. Zo kunnen we een groene waterstofbuffer creëren die groot genoeg is voor de energiebehoefte van een middelgrote stad. Onder hoge druk, en dus in groot volume, kan waterstof worden opgeslagen in het ondergrondse “De uitdaging zit in de organisatie van het project. Door het collectief aan te pakken kunnen we het mogelijk maken.” BIG NXT30 21
22 Online Touch Home