Langs de rivier de Leie, ter hoogte van Deinze in België, heeft drinkwaterbedrijf FARYS in een kort tijdsbestek drie mooie projecten opgeleverd. Aanleiding was het verdiepen en verbreden van de Leie door de Vlaamse Waterweg om meer scheepvaart tussen Gent en Frankrijk mogelijk te maken. De bestaande drinkwatertoevoerleidingen van FARYS onder de rivier lagen echter té ondiep om dit mogelijk te maken. Een omlegging van de leidingen was noodzakelijk. Frederick de Sutter, Senior Projectmanager bij FARYS, vertelt meer over dit bijzondere drie- in één project dat in 2020 werd afgerond. Persing onder de Leie Om de Leie te kunnen verdiepen, diende FARYS haar bestaande drinkwatertoevoerleidingen dieper te leggen en een nieuw stuk leiding aan te leggen. Frederick de Sutter: “Het nieuwe leidingsegment ligt 7,5 meter onder het toekomstig bodempeil van de Leie en 12 meter onder het waterpeil. Om dit te kunnen realiseren hebben we een doorpersingstechniek toegepast. Dit is een sleufloze techniek om leidingen horizontaal onder de grond te leggen, in dit geval onder de rivier. Hiervoor hebben we eerst aan weerskanten van de Leie een pers- en ontvangstput gemaakt met een uitgraafdiepte van 18 meter onder het maaiveld. Dat is vrij diep.” Niet vierkant maar rond “De pers- en ontvangstputten zijn rond en niet vierkant, dat is bijzonder”, vervolgt Frederick. “Door de diepte van de putten was het risico te groot om voor de wanden gebruik te maken van damplanken. Daarom was het bouwtechnisch beter om voor een ronde put te kiezen, zodat we voor het maken van de wanden een andere techniek konden toepassen. Uiteindelijk hebben we in overleg met de aannemer gekozen voor secanspalen van 22 meter om de ronde, water- en grondkerende wand te realiseren. Een secanspalenwand bestaat uit ter plaatse gegoten betonnen palen, gevormd met behulp van een herbruikbare mantelbuis. Om de hoge opwaartse waterdruk (bijna 18 ton per m2) op te vangen, zijn de gewapende werkvloeren onderaan de putten verankerd met dikke staven in de palen rondom de wanden. Duikers hebben dit uitgevoerd met onderwaterbeton.” Vijzelinstallatie De volgende stap was het aanleggen van de nieuwe leidingbuizen. De nieuwe leidingen zijn met behulp van een vijzelinstallatie door de ondergrond onder de rivier de Leie, van de pers- naar de ontvangstput geperst. “Voor de persing hebben we gebruik gemaakt van een gesloten front boring. Bij deze techniek versnijdt een draaiende kop van de boorschild de grond. De boorschild is daarbij afgesloten van de buis waardoor het mogelijk is om beneden het grondwaterniveau door te persen. Terwijl de draaiende kop de grond versneed, perste de vijzelinstallatie hiertussen de nieuwe leidingen 93 meter verder onder de Leie door. Aangezien de druk hierbij tot meer dan 200 ton kan oplopen, fungeerde de keerwanden – bestaande uit de secanspalen – in de ontvangstput ook als drukmuur”, licht Frederick toe. Verbinding met de bestaande leiding Om de nieuwe leiding aan te sluiten, diende op de linkeroever een bocht van 90 graden horizontaal richting de bestaande constructie verbonden te worden. Frederick: “Dat was een behoorlijke uitdaging. De bocht krijgt dagelijks te maken met een enorme waterdruk (12 bar). Om te voorkomen dat de leiding hierdoor openscheurt kun je de bocht stutten met beton. In theorie zouden we daar 160 m3 beton voor nodig hebben om de reactiekrachten op zulke bochten op te vangen. Maar dit was onmogelijk door de beperkte ruimte direct naast de Leie. Ook had dit onder het waterpeil van de Leie moeten gebeuren, enorm complex.” 15
16 Online Touch Home