Imre Gmelig Meijling overheden, internationale organisaties, energiebedrijven, telecombedrijven en infrastructuurbeheerders. Imre Gmelig Meijling (51) is commercieel directeur bij digitaal bureau 1xINTERNET. Het bureau ontwikkelt digitale strategieën, websites, platforms en AI-toepassingen voor organisaties zoals Philips, Slachtofferhulp Nederland en Heineken. Daarnaast is hij board member van de Drupal Association, de internationale organisatie achter het open source contentmanagementsysteem Drupal. Vanuit die rol volgt hij de ontwikkelingen rond digitale soevereiniteit en de Europese tech stack van dichtbij. Wetgeving speelt ook mee De afhankelijkheid wordt extra complex door internationale wetgeving. Veel Amerikaanse technologiebedrijven vallen onder de zogeheten CLOUD (Clarifying Lawful Oversease Use of Data) Act. Deze Amerikaanse wet geeft de Amerikaanse overheid in bepaalde gevallen het recht om toegang te vragen tot data van bedrijven, zelfs als die data in Europa staat opgeslagen. Dat botst met Europese privacyregels, zoals de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Deze Europese wet bepaalt hoe organisaties met persoonsgegevens moeten omgaan. “Veel organisaties denken: als mijn data in Europa staat, dan is het veilig”, zegt Imre. “Maar dat is niet altijd zo. Als je werkt met een Amerikaanse leverancier, kan Amerikaanse wetgeving alsnog van toepassing zijn.” Geopolitiek wordt voelbaar Dat dit geen theoretisch probleem is, blijkt volgens hem uit recente voorbeelden. Zo verloor het Internationaal Strafhof in Den Haag de toegang tot Microsoft 365 nadat politieke spanningen waren opgelopen. “Zo’n situatie laat zien hoe afhankelijk organisaties zijn geworden van digitale systemen”, zegt hij. “Als toegang tot systemen wordt beperkt, kan een organisatie letterlijk niet meer bij haar eigen data.” Dat soort situaties komen nog niet massaal voor, maar het risico groeit. Vooral organisaties met gevoelige data of een publieke rol lopen extra risico. Denk aan De Europese tech stack Om minder afhankelijk te worden van buitenlandse technologie wordt steeds vaker gesproken over een Europese tech stack; Europa wil een digitale infrastructuur ontwikkelen die minder afhankelijk is van Amerikaanse en Chinese technologie. Dat betekent niet dat Europa alles zelf moet realiseren. Wel wil de Europese Unie meer controle krijgen over belangrijke digitale onderdelen, zoals beveiliging van cloudopslag, data-eigendom en AI. Daarbij speelt ook Europese wetgeving een rol. Denk aan regels zoals: AVG (GDPR) - de Europese privacywetgeving, DMA (Digital Markets Act) - regels voor grote techplatforms, DSA (Digital Services Act) - regels voor online platforms en de AI Act - nieuwe Europese wet die regels stelt voor de ontwikkeling en het gebruik van AI-systemen. Deze wetten moeten ervoor zorgen dat data beter beschermd wordt en dat technologiebedrijven zich aan Europese regels houden. Open source als alternatief Een belangrijke rol in deze ontwikkeling is weggelegd voor open source software. Dit is software waarvan de broncode openbaar is en door iedereen kan worden bekeken en aangepast. Volgens Imre kan open source helpen om afhankelijkheid te verminderen. “Het voordeel van open source is dat je niet vastzit aan één leverancier. Als een partij stopt of prijzen verhoogt, kun je in principe overstappen naar een andere partij die met dezelfde technologie werkt.” Daarnaast zorgt open source voor meer transparantie. Omdat de code openbaar is, kunnen ontwikkelaars wereldwijd controleren hoe software werkt en fouten sneller opsporen. Maar open source is geen wondermiddel. “Het werkt alleen goed als er ook investeringen zijn, sterke communities en organisaties die de technologie kunnen implementeren en onderhouden.” Digitale risico’s voor infrastructuur Juist voor bedrijven in de infrastructuursector is digitale afhankelijkheid een belangrijk onderwerp. Leidingen, energienetten en waterinfrastructuur worden tegenwoordig 6
7 Online Touch Home