daaronder leiden, wat de ongekende sleep nieuwkomers kansen biedt, met een mogelijke toename van onderbemande eenmansfracties tot gevolg. Ook dat geeft deze verkiezingen een bijzondere betekenis. Ouderen Helaas is aandacht voor specifieke ouderendossiers bij zowel nieuwe als gevestigde partijen nog steeds ver te zoeken. Zorgen van vijftigplussers (inmiddels de helft van de bevolking!) worden vrijwel uitsluitend indirect belicht: ondergeschoven in dossiers die sowieso aandacht verdienen (zorg, volkshuisvesting) of erbij gesleept om polarisatie te rechtvaardigen (veiligheid, immigratie). Alleen 50PLUS neemt de moeite specifieke zorgen van senioren (arbeidsdiscriminatie, pensioen, koopkrachtverlies, verdwijnen van zorg- en nutsvoorzieningen, digitalisering) integraal in kaart te brengen. De nieuwe lijstaanvoerder, oud-ANBO directeur Liane den Haan, heeft zich uitgeput om ook de samenhang tussen deze onderwerpen te schetsen in de hoop tot een oplossing van vaak schrijnende problemen te komen. De vraag dringt zich op waarom zoveel nieuwe politieke voortrekkers staan opgelijnd om zich, met alle kosten en moeite van dien – en soms zonder relevante voorkennis – als volksvertegen-woordiger op te werpen? Wat willen deze ‘new kids on the block’? Nieuwkomers Ruwweg zijn de nieuwkomers in vier categorieën in te delen: etnisch-cultureel, Europa gericht, constructief bezorgd of eenvoudigweg boos en ontevreden. Tot de eerste categorie horen Bij1 van Sylvana Simons (reeds actief in de gemeentepolitiek) en U-Buntu Connected Front, twee activistische partijen die hun plaats in Nederland/ de Nederlandse geschiedenis willen opeisen. Ook NIDA (al langer politiek actief) en Partij voor de Eenheid (islamitische roots) horen tot deze categorie, maar profileren zich juist gematigd en op zoek naar verbinding met Nederland(ers). Europees gericht zijn De Groenen, die hun klimaatambities baseren op wetenschappelijk onderzoek in plaats van op lobbyisten van de klimaatindustrie (en dus sceptisch zijn over de wildgroei van windmolens en goedkope, milieuschadelijke zonnepanelen), VOLT (jonge goed georganiseerde pro-Europa partij, focus: hoog opgeleide 20-plussers in Europa) en de in meerdere EU-landen actieve Piratenpartij, die aandacht vraagt voor digitale dreigingen, privacy bescherming en een betere verspreiding van kennis. ‘Constructief bezorgd’ vind ik NLBeter, gesticht door jonge artsen, die korte metten willen maken met de tabaksindustrie en ongezonde voedselproducenten, en Splinter, de partij van Merel van Kooten-Arissen die, ondanks teleurstellende politieke avonturen, als eenmansfractie goed presteert en nu opvalt met een sterk en goed verwoord verkiezingsprogramma dat getuigt van lange termijnvisie en oog voor de noden van verschillende bevolkingsgroepen (ook ouderen). Het is te hopen dat dit talent haar werk voort kan zetten. Stemwijzers De grootste categorie vormen de ontevreden burgerbewegingen, met als voorbeelden BBB (BoerBurgerBeweging), in mijn ogen "Aandacht voor specifieke ouderendossiers is zowel bij nieuwe als bij gevestigde partijen ver te zoeken" een milde variant van Farmers Defence Force, partij OPRECHT, die zegt burgerrechten te willen beschermen door overheidsmacht te beperken, maar er niet voor terugdeinst democratische fundamenten als het OM en de nationale omroep (NOS) af te schaffen. Ook de brokstukken GO (Henk Otten) en in mindere mate JA1 (Annabel Nanninga en Joost Eerdmans) van het uiteengespatte Forum voor Democratie passen in dit rijtje, net als oude bekende Trots op Nederland. Prototype is misschien wel het ondoorgrondelijke Code Oranje, van de omstreden oud-PVV-er Richard de Mos, de nieuwe naam voor de landelijke ‘Hart–beweging’ die De Mos jarenlang zorgvuldig heeft opgebouwd. Een massaal maar vormeloos adressenbestand zonder noemenswaardig programma, bijeengehouden door een bombardement van ‘Google alerts’ met onderbuik reacties op de waan van de dag. Moeilijk in te delen is LHK, van de bij 50PLUS vertrokken de publiekslieveling Henk Krol. Zolang pensioenprofessor Erik Lutjens betrokken blijft, biedt de partij een goed heenkomen voor gepensioneerden. Verder is de koers onzeker. In ieder geval zal hij zich rechts van 50PLUS bewegen. Wat te doen in het stemlokaal? Iene miene mutte op het stembiljet? In ieder geval kunnen we de lockdown doorbreken met de razend populaire ‘stemwijzers’ (op basis van feitelijk stemgedrag in plaats van door onwil of regeerakkoord onvervulde verkiezingsbeloften). Ook een breed scala van verkiezingsblogs vormen een leuke vrijetijdsbesteding. Nicoline Maarschalk Meijer Een greep uit het verkiezingsvermaak: https://www.volkskrant.nl/kijkverder/2021/stemchecker-tweede-kamer/#/ https://stemmentracker.nl/ https://www.partijgedrag.nl/index.php https://www.duurzaamnieuws.nl/alle-stemwijzers-kieswijzers-enpartijprogrammas-voor-de-tweede-kamer-verkiezingen-2021/ https://podhub.nl/blog/podcasts-over-verkiezingen-2021/ 29
30 Online Touch Home