CRIME SLUWE DADERS LIGGEN OP DE PC-LOER RUIM DE HELFT VAN SENIOREN MAAKT ZICH ZORGEN OVER ONLINE PRIVACY H oi mam. Heb net nieuwe telefoon gekocht, met nieuw nummer. Staat niet genoeg op mijn rekening. Kun je me even 500 euro voorschieten? Welke ouder springt niet in de actiestand bij zo’n berichtje van je kind via WhatsApp? En hoeveel trappen in deze vorm van cybercriminaliteit? Uit onderzoek van SeniorWeb blijkt dat maar liefst 51 % van de ouderen zich tegenwoordig zorgen maakt over hun online privacy. Ook worden momenteel vier op de tien ouderen bang van alle nieuwsberichten over internetcriminaliteit. In 2017 betrof dit nog drie op tien ouderen. Het eerdergenoemde voorbeeld van WhatsApp wordt hulpvraagfraude genoemd. Maar er zijn veel verschillende Tips • Om je te beschermen tegen phishing is het belangrijk om altijd eerst een link (URL) te checken. Ga met de cursor (pijltje) op de link staan zónder te klikken en kijk wat er staat in de link. Staan daar rare dingen in, niet klikken. Je kunt de link ook controleren via ScamCheck (veiliginternetten.nl/check-eenurl-op-scamcheck/) of de site checkjelinkje.nl. 8 • Een bank, creditcardmaatschappij, internetprovider of andere organisatie vraagt nooit per e-mail of telefoon om inlogcodes of wachtwoorden door te geven. Wordt daar wel om gevraagd, dan gaat het om een nepmail of nepbericht. • Is er geklikt zonder te checken? Verander dan de wachtwoorden, meld het nepbericht bij de vormen van cybercriminaliteit. Alleen de termen zorgen al voor verwarring: cybercrime, phishing, spoofing, malware.Wat deze vormen van oplichting gemeen hebben: ze zorgen voor veel ellende en vaak grote financiële gevolgen. Het is een wijdverbreide vorm van criminaliteit: in 2024 waren ongeveer 2,4 miljoen Nederlanders van 15 jaar en ouder slachtoffer van online criminaliteit. Er is helaas een stijgende lijn te zien. In 2012 was 12,1 % van de Nederlanders boven de 15 jaar slachtoffer van online criminaliteit, in 2019 was dat 13 %, in 2022 14,8 % en vorig jaar 15,7 %. Jong en oud Het is een misvatting om te denken dat cybercrime vooral voorkomt bij goedgelovige ouderen. In de vorige uitgave van ExPress zei Geeske Melgers, die Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl) en meld het bij de zogenaamde verzender. • Op de site cybercrimetips.nl staan meer tips. • Via de site arda.nl is gratis een korte cursus te volgen over de verschillende vormen van cybercrime, hoe het te herkennen en hoe te vermijden. • Ook welkomonline.nl biedt een gratis cursus aan en organiseert workshops voor ouderen. • Op de site van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (hetccv.nl) is de film Echt of nep? te zien. Dit is een interactieve training cyberweerbaarheid voor senioren. Bronnen: veiliginternetten.nl, fraudehelpdesk. nl, arda.nl, sidnfonds.nl/, cybercrimetips.nl, anbo-pcob.nl, seniorweb.nl, dekanttekening.nl, securityinnovationstories.com, mariagenova.com bijenkomsten organiseert voor ouderen over oplichting door babbeltrucs (oplichting aan de deur of via de telefoon) dat het iedereen kan overkomen, omdat oplichters zeer geraffineerd te werk gaan. Dat iedereen het kan overkomen blijkt wel uit een onderzoek van nieuws- en actualiteitenprogramma EenVandaag: jongere leeftijdsgroepen (35-64 jaar) worden minstens even vaak Wees aler slachtoffer van online oplichting als 65-plussers. Jongeren blijken vooral te maken te hebben met hacken, online bedreiging en online intimidatie. De groep van 65 jaar en ouder heeft relatief vaker met vormen zoals phishing te maken. Phishing is een vorm van cybercrime waarbij criminelen een e-mail of sms sturen om te proberen inloggegevens, creditcardinformatie, pincodes of andere persoonlijke gegevens te achterhalen. De gevolgen kunnen enorm kwijt: vaak raken slachtoffers grote bedragen kwijt, soms zelfs al hun spaargeld. Maria Genova, expert op het gebied van cybercrime, heeft inmiddels een vijftal boeken geschreven over cybercriminaliteit
9 Online Touch Home