MAART 2024 ExPress Verwrongen staal van de oude spoorbrug. In de stad worden 500 woningen geheel verwoest. goede diensten. Toch handig, zo’n diepe kelder met meters dikke gewelven. Koestal ,,Vandaag geen mensenjacht in de stad”, schrijft Veldwachter op 24 oktober 1944. ,,Zodat ik me kon wijden aan het inschrijven van orders. Volgens de kapper stink ik naar een koestal. Een ruiltje gemaakt met de directeur van Autodienst Salland, een zak steenkolen tegen vlees en olie.” In een brief van 17 november: ,,Nadat we van de Snip (buurtschap, red.) waren weggebombardeerd, zijn we naar Bertha haar huis getrokken. Nu zijn we met alle Snippen samen (wij, Dirk en Hennie met de kinderen, twee opa’s) in de Hallenstraat. Daar slapen we allemaal in de kelder. We wonen hier safe en met de eterij gaat het best. We mogen niet klagen, vergeleken met andere Nederlanders.” Maandag 20 november 1944: ,,Vandaag geen razzia geweest. Op advies van Drost naar papierhandel Ubbens in Zutphen, in de stromende regen. Militair gezien merk je dichter bij het front te zitten. De zaak Ubbens is zwaar gehavend. Ik heb het idee dat ze willen verkopen omdat ze vrezen dat alles naar de bliksem gaat. Voor 350 gulden papier gekocht. Nu de moeilijkheid het in Deventer te krijgen.” Woensdag 29 november 1944: ,,Vandaag een echte depressiedag. Geen licht en stroom. Wat gisteren was dichtgespijkerd, was vannacht door de regen doorweekt. De toekomst lijkt Drukkerij Ovimex in de oude machinehal van Nering & Bögel. me erg donker. De elektriciteitscentrale in Hengelo is gisteren gebombardeerd. Nu moet er stroom komen uit Zwolle, waar voor slechts een paar dagen kolen is.” Vanmiddag drommen bommenwerpers overgekomen en aanvallen op de bruggen. Terwijl ik dit schrijf, dreunt het alweer. Ik geloof niet dat ik direct ruiten laat zetten.” Vrijdag 15 december 1944: Een zeer donkere dag voor Deventer. Het scheen dat alle vliegtuigen in de strijd om Keulen en Aken gebruikt worden. Daar moet het hevig toegaan. Gisteren tegen half vijf duidelijk een V1 zien opstijgen. Hij kwam uit de richting van Hellendoorn. Stijgend laat hij eerst een rookzuil achter. Als hij op hoogte is, lijkt hij een ster. Tegen 12 uur kwam vanmiddag het onweer opzetten – bombardementen. Iedereen met spoed de kelder in. Het dreunde geweldig. Ik werd opgeroepen voor een opruimingspiket. Eerst naar mevrouw Smits aan de Stroomarkt. Zonde van zo’n prachtig huis. Daarna naar de Nieuwmarkt. Daar was het het ergste. Ik heb me onledig gehouden met het vrijmaken van de straat. Onder het puin moesten mensen liggen. Die vinden leek me niets. Wie deze oorlog doorkomt, moet geluk hebben.” Schoonzus Hennie van Hendrik noteert op 26 april 1945: ,,Het werk wil niet vlotten. Vandaag hebben we de Zeus degelpers drukklaar gekregen. Zodat we morgen althans met de hand kunnen drukken.” Zondag 29 april 1945: ,,We hebben het eerste drukwerk, met de hand gedraaid, afgeleverd. Met alle drukkerijen hadden we een vergadering. De naaste toekomst wordt donker ingezien. Stroom, papier en grondstoffen zullen geruime tijd schaars blijven.” Maandag 7 mei 1945: ,,Onze twee katten worden geslacht. Dus werk aan de winkel! Slimme dingen, maar enfin. Beter wat dan niets. Alle weckflessen zijn leeg en dus moet daar weer wat in!” Van de 10.650 woningen in Deventer blijven 2.855 onbeschadigd. Geheel verwoest: 500. De Drukkerijklok stond stil, door Leo Enthoven. Een uitgave van ArtNik, 166 pagina’s. Druk Ovimex. ISBN: 9789490548445. Theo Leoné/Drukkerijklok Theo Leoné 11
12 Online Touch Home