Eén visie, één netwerk: de toekomst van de Friese havens De natte economie van Fryslân biedt zo’n 6.900 arbeidsplaatsen en kent een jaarlijkse toegevoegde waarde van 924 miljoen euro. De sector is daarmee van aanzienlijk belang voor de provincie. Toch is volgens Paul Pot, directeur van Port of Harlingen een groot deel van het potentieel nog onbenut, Daar komt wat hem betreft verandering in met de aanstaande Concept Integrale Havenvisie Fryslân. D at de provincie Fryslân naar verwachting het concept van de Havenvisie in het eerste kwartaal van 2026 heeft, stemt Pot bijzonder positief. “Vanaf dan gaan we er echt mét elkaar de schouders onder zetten. Vanuit het Haven Netwerk Fryslân hebben we ons hier al jaren voor ingezet. Samen met Friese bedrijven, kennisinstellingen en overheden zijn we continu in gesprek geweest over hoe we de kansen van de natte economie beter kunnen benutten.” Want dat er kansen liggen, daar twijfelt Pot niet aan. “Onze zeehaven en de binnenhavens zijn belangrijke schakels in de logistieke keten. Met elkaar zijn we van grote economische betekenis. Daarom moeten we blijven ontwikkelen, op het gebied van digitalisering, bereikbaarheid, duurzaamheid en circulaire economie. In 2022 hebben we vanuit het havennetwerk hiervoor al een gezamenlijk onderschreven Strategische Agenda opgesteld.” Daarmee is volgens Pot het zaadje geplant voor de verwachte Concept Integrale Havenvisie Fryslân. “Dat zaadje is nu aan het kiemen. Het is aan Provinciale Staten om later dit jaar de Integrale Havenvisie vast te stellen. Daarna is het aan alle betrokken partijen om de plannen samen verder te laten groeien.” Natuurlijk wil de verwachte Havenvisie niet zeggen dat alles morgen anders is. “Het richtpunt is 2050”, zegt Pot. “Maar ook daarna zullen we moeten meebewegen met de ontwikkelingen en opgaven waar we dan voor staan. Door nu gezamenlijk te gaan investeren in de verdere ontwikkeling van onze natte economie, maken we de toekomst wel robuuster en investeren we in duurzaamheid en een bredere welvaart.” Ruimtelijke keuzes richting 2050 Een belangrijk onderdeel van de aanstaande Havenvisie is het ruimtelijke spoor. Fryslân telt 24 industriële haventerreinen verspreid over negen gemeenten. Daarnaast beschikt de provincie over een robuust hoofdvaarwegennet, met het Prinses Margrietkanaal en het Van Harinxmakanaal als belangrijkste hoofdverbindingen. Dat netwerk sluit bovendien aan op de belangrijkste Europese transportroutes tussen de Noordzee, Scandinavië en de Baltische regio. Toch wordt er nog niet vanzelfsprekend zorgvuldig met deze ruimte omgegaan. Watergebonden kavels worden bijvoorbeeld voor bedrijvigheid gebruikt die niet van het water gebruikmaakt. Terreinen zijn soms in beeld voor andere opgaven, zoals woningbouw. Terwijl juist water- en kadegebonden bedrijventerreinen belangrijk zijn voor onder Paul Pot meer circulaire activiteiten, hogere milieucategorieën, transport en logistiek. Volgens Pot is dat goed gebruiken van ruimte een urgente kwestie. “De ruimte in Nederland is schaars. Natte locaties zijn aantrekkelijk en snel te ontwikkelen voor andere functies. Maar als je watergebonden kavels verkoopt voor nietwatergebonden activiteiten, ben je ze definitief kwijt. Juist daarom is het belangrijk dat de provincie en gemeenten vanuit een Havenvisie samenwerken aan betere programmeringsafspraken: welke haven specialiseert zich waarin? Niet alles hoeft overal plaats te vinden. Differentiatie en specialisatie kunnen juist leiden tot synergie en een sterker totaalcluster.” Modal shift als kans De Integrale Havenvisie voor Fryslân sluit aan bij landelijke ambities om meer vervoer over water te realiseren. De binnenlandse vaarwegen worden momenteel slechts beperkt benut. De hoofdvaarwegen zitten op vier tot vijf procent van hun capaciteit. Wie kijkt naar de klimaatdoelen en de druk op het wegennet, ziet dat het logisch is om vervoer over water serieuzer te positioneren. Niet alleen vanwege CO₂-reductie en andere emissies, maar ook om onderhoudskosten van wegen te beperken en congestie tegen te gaan. Toch is dat vervoer over water nog niet van30 - Havenlocaties 2026
31 Online Touch Home