minister De Gaay Fortman moesten vrijwel direct na afloop van de vergadering naar Schiphol voor de reis naar Suriname, waar een delegatie inclusief prinses Beatrix en prins Claus al op hen wachtte.’ Grenzen gebaseerd op historische afspraken ‘In Suriname zelf vonden de gesprekken plaats tot diep in de nacht, soms tot drie uur in de ochtend, ook op de dagen vlak voor de Onafhankelijkheid. Pas om zes uur op 25 november werd eindelijk definitieve overeenstemming bereikt over de grenskwestie – geen kleine details, maar cruciale punten die de identiteit van de nieuwe natie bepaalden. Om negen uur die ochtend vond de officiële soevereiniteitsoverdracht plaats in de aula van de Universiteit van Suriname, gevolgd door een groot feest in het stadion. De Nederlandse delegatie vertrok de volgende dag terug, uitgeput, maar voldaan. De onderhandelingen waren een harde les. De Surinaamse onderhandelaars hadden geleerd hoog in te zetten, standpunten lang vast te houden, en tot het laatste moment door te vechten. Dit had hen veel gebracht, maar de grenskwestie was een stap te ver geweest. De uitkomst was een brief van premier Den Uyl aan Arron, waarin de grenzen van Suriname werden beschreven op basis van historische afspraken: welke rivieren en rivieroevers de grenzen vormden, en hoe ook de zeegrenzen aan de Atlantische kust waren vastgesteld. Deze beschrijving was niet gedetailleerd, maar voldoende om Suriname een stevige positie te geven – mocht er ooit een conflict ontstaan.’ De Surinaamse onderhandelaars hadden geleerd hoog in te zetten en tot het laatst door te vechten Jan Pronk en Eveline Herfkens in behandeling ontwikkelingssamenwerking, 25 november 1987 ‘Nederland droeg de rechten die het ooit aan de grenzen had ontleend over aan Suriname en beloofde die standpunten te blijven ondersteunen. Maar er werd geen garantie gegeven dat Nederland militair zou ingrijpen bij een conflict. Juridisch stonden we aan onze kant, maar politiek bleef Suriname kwetsbaar. Dit grensvraagstuk was niet het enige dat de relatie tussen Nederland en Suriname na de Onafhankelijkheid zou blijven bepalen. Het hele proces was een cruciaal moment in onze geschiedenis, maar voor velen in Nederland ging het bijna ongemerkt voorbij. Voor Suriname was het echter de geboorte van een nieuwe natie, met alle uitdagingen en hoop die daarbij horen. Deze ervaring leerde mij dat onderhandelen niet alleen gaat over afspraken op papier, maar ook over politiek, vertrouwen en het herkennen van het diepere belang dat een kwestie kan hebben voor een land en zijn mensen. De Onafhankelijkheid van Suriname was daarmee niet alleen het einde van een tijdperk, maar ook het begin van een nieuwe, met veel beloftes en onzekerheden.’ 15
16 Online Touch Home